Zoeken... Een moment geduld a.u.b.

search
favorite_outline favorite

Schachtgebouw Oranje Nassau I in Heerlen

flag Top 100 rijksmonument
Kloosterweg 1
6412 CN, Heerlen (Gemeente Heerlen)
Limburg
Bouwjaar: ca. 1897
Architect: A. Mehler
Publicatie: 19791121
Rijksmonument ID: 21229

Top 100 omschrijving

Heerlen, schachtgebouw van schacht I, schachtbok van schacht II en ophaalgebouw met daarin aanwezige ophaalmachine van schacht II, het geheel maakt deel uit van de voormalige Oranje Nassaumijn. Deze mijn heeft 75 jaar dienst gedaan, tussen 1899 en 1974. Het winningsprincipe van de steenkool dat met deze mijn werd geïntroduceerd, betekende een ommezwaai en een duidelijk markeringspunt in de geschiedenis van de mijnbouw. De nieuwe wijze van delven was een uitvinding van Friedrich Honigmann, waardoor mijnbouw onder waterhoudende bodemlagen mogelijk werd. Het bakstenen schachtgebouw met de gebastioneerde gevelbehandeling en de toepassing van hoektorentjes in neo-romaanse stijl is architectuurhistorisch van bijzondere betekenis, omdat het tot het "Malakow-type" behoort. Dit type vond zijn oorsprong in het Ruhrgebied en in het steenkoolbekken van Aken. Als zodanig kunnen deze objecten als embleem voor het mijnbedrijf gelden. De open stalen schachtbok van schacht II behoort tot het type dat omstreeks 1900 in het Saarland is ontwikkeld. Het materiaal en de constructie zijn hiervan belangrijk, omdat de betonnen schachtbokken van alle andere mijnen zijn gesloopt. In het ophaalgebouw is de nagenoeg oorspronkelijke, door stroomkracht aangedreven ophaalmachine aanwezig, zoals die in 1897 bij A. Mehler te Aken werd vervaardigd. Diverse omliggende en kenmerkende mijnbouw-objecten zijn inmiddels verdwenen, maar de authenticiteit van het voormalig schachtgebouw en zijn symbolische waarde voor de geschiedenis van de mijnbouw en voor de industriële archeologie, alsmede de architectuur-historische verschijningsvorm, impliceren tezamen een bijzondere cultuurhistorische waarde. Verder heeft het complex emotionele en geschiedkundige waarde als herdenkingsteken aan de decennia dat de mijnbouw in deze landstreek en in ons land van grote betekenis was. Ten slotte is er sprake van zeldzaamheidswaarde en een landschappelijke herkenningsfunctie.

Omschrijving van Schachtgebouw Oranje Nassau I

SCHACHTGEBOUW van schacht I, schachtbok van schacht II en ophaalgebouw met daarin aanwezige ophaalmachine van schacht II, gebouwd omstreeks 1897 ten behoeve van de voormalige mijn Oranje Nassau I. Het schachtgebouw, een zgn. "Malakow-toren" is in baksteen opgetrokken, heeft een vierkante plattegrond, telt twee verdiepingen en is vlak gedekt. De gevels zijn door lisenen verdeeld in drie traveeën met aan de bovenzijde tussen de lisenen een rondboogfries, zijn afgesloten door een breda, iets uitkragende bakstenen lijst en hebben torentjes met kantelen op de hoeken. Per travee op de begane grond twee gekoppelde getoogde nissen; op de eerste verdieping twee gekoppelde rondboog-vensters/nissen; op de tweede verdieping een groot rondboogvenster. Dit met uitzondering van middelste travee van voorgevel. De open stalen schachtbok van schacht II behoort tot het type, zoals dat omstreeks 1900 in het Saargebied ontwikkeld is, en is in later tijd enigszins verzwaard. Het ophaalgebouw van schacht II heeft eenzelfde vormgeving als het schachtgebouw van schacht I, doch heeft een rechthoekige plattegrond, heeft slechts een verdieping en halfronde vensters op de begane grond. In het ophaalgebouw is aanwezig de oorspronkelijke ophaalmachine, een in 1897 bij A. Mehler te Aken vervaardigde stoommachine, die later omgebouwd is op perslucht en waarvan de oorspronkelijke kabeltrommel werd vervangen door een Koepe-schijf.

Tags: gebouwen, woonhuizen,industrie,boerderij, molen, bedrijf

Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed - Licentie CC-0 (1.0)

directions_car Route naar Schachtgebouw Oranje Nassau I
location_on Monumenten Kaart rond Heerlen

Recensies (0)

Geen recensies gevonden. Voeg als eerste toe!

In de buurt