Beschrijving | Recensies (0) | Wikipedia
Beschrijving Nicolaïkerk, vrijstaande klokkentoren
Ten westen van het raadhuis werd in 1835 een toren opgericht bekroond door een open geleding met vrij hoge spits. Klokkenspel, waarvan 23 klokken gegoten door Taylor in 1911. Automatisch trommelspeelwerk van Eijsbouts, 1925, afkomstig uit Gorinchem en in 1999 alhier geplaatst.
Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
Beschrijving | Recensies (0) | Wikipedia
Wikipedia over Nicolaïkerk, vrijstaande klokkentoren
Deze pagina is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC licentie
(?)
| Nicolaïkerk |
 |
| Nicolaïkerk, met voor de toren het raadhuis |
| Plaats |
Appingedam |
| Gebouwd in |
13e-16e eeuw |
| Restauratie(s) |
1948-1953 |
| Monumentale status |
Rijksmonument |
| Monumentnummer |
8247 |
| Architectuur |
| Toren |
Uit 1835 |
|
|
De Nicolaïkerk of Nicolaaskerk in de Nederlandse gemeente Appingedam is een romanogotische hallenkerk, de grootste kerk in de Groninger Ommelanden en behorend tot de Top 100 der Nederlandse rijksmonumenten.
Bouwgeschiedenis [bewerken]
De Nicolaïkerk staat aan de Wijkstraat, van oudsher de hoofdstraat van Appingedam. Het renaissancistische Raadhuis uit 1630 is er tegenaan gebouwd.
Het oudste deel van de kerk dateert uit het begin van de 13e eeuw. Mogelijk heeft op die plek al eerder een kerk gestaan. In 1225 werd een zaalkerk gebouwd, gewijd aan Maria. De groei die de stad Appingedam in de middeleeuwen doormaakte, zorgde er waarschijnlijk voor dat de kerk al in de tweede helft van de 13e eeuw werd uitgebouwd tot een kruiskerk met een westtoren. Het koor werd daarbij vergroot, maar werd in het begin van de 14e eeuw alweer verder uitgebouwd en kreeg toen een vijfhoekige afsluiting. In 1331 was de kerk nog aan Maria gewijd, maar enige tijd daarna moet Nicolaï (Sint-Nicolaas) de beschermheilige zijn geworden. In 1408 wordt zijn naam als eerste genoemd in combinatie met de kerk.
In de 15e eeuw werden de zijbeuken van de kruiskerk uitgebouwd tot de huidige hallenkerk. De uiteinden van de zijbeuken zijn nog goed te herkennen, doordat de uitbouw zich kenmerkt door grote gotische spitsboogvensters, terwijl de oorspronkelijke zijbeuken kleinere rondboogvensters hebben. De zijbeuken werden in het begin van de 16e eeuw afgesloten met een noorder- en zuiderkapel.
Na de Reductie van Groningen ging de rooms-katholieke Nicolaïkerk in 1594 over tot het protestantisme. Dit had gevolgen voor het interieur. Alle katholieke kenmerken verdwenen en de muren werden gewit. In de 17e eeuw kwamen er een rijk met houtsnijwerk bewerkte preekstoel (1665), een dooptuin en een aantal herenbanken.
De oorspronkelijke kerktoren werd in 1554 vervangen door een vrijstaande toren, die in de 19e eeuw wegens bouwvalligheid werd gesloopt. De huidige forse, maar niet hoge, klokkentoren dateert uit 1835 en meet 41 meter.
De kerk werd in de periode 1948-1953 gerestaureerd onder de verantwoordelijkheid van de architecten A.R. Wittop Koning en R. Offringa. In 2008 is in de Mariakapel een Archeologisch Informatiepunt gerealiseerd.
De Nicolaïkerk bezit een in 1744 door Albertus Antoni Hinsz gebouwd orgel, waarin onderdelen waren verwerkt van het orgel dat er eerder stond. Verbouwingen aan het instrument zijn verricht in 1810, waarschijnlijk door de orgelbouwer Heinrich Hermann Freytag. Later is ook Cornelis van Oeckelen en/of zijn zoon Petrus ermee bezig geweest. In 1967-1970 onderging het orgel een algehele restauratie in de staat van 1744 door de firma Van Vulpen uit Utrecht. Verdeeld over het hoofdwerk en het rugpositief beschikt het orgel over 20 stemmen.
Luidklokken en carillon [bewerken]
Boven in de toren hangen drie luidklokken. In de oude toren hing al in 1620 een beiaard van elf klokken, vervaardigd door de klokkengieter François Simon. In de eerste decennia van de 19e eeuw mochten zij niet meer geluid worden vanwege de bouwvalligheid van de toenmalige toren. Zij kwamen vervolgens te hangen in de nieuwe toren van 1835, maar werden in 1911 vervangen door 25 klokken van John Taylor. Na wijzigingen in 1979, 1991 en 2000 telt het carillon nu 51 klokken.
Synco Reijnders (1793-1873), burgemeester van Appingedam en belangrijk voorman der Groninger beschaving, schreef ter gelegenheid van de vervanging van de bouwvallige toren van de Nicolaïkerk een uitvoerig lofdicht in de allereerste Groningsche Volksalmanak (1837).
-
-
-
-
-
Toren van de Nicolaïkerk met ervoor het Raadhuis
- Peter Karstkarel: Alle middeleeuwse kerken. Van Harlingen tot Wilhelmshaven. Noordboek, Leeuwarden / Groningen, 2007. ISBN 978 9033005589
Voeg een recensie toe!
Route berekenen
