Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Provenhuis van Wildeman in Alkmaar

Gebouw

Oudegracht 45
1811CB Alkmaar
Noord Holland

Bouwjaar: 1714


Beschrijving van Provenhuis van Wildeman

Provenhuis van Wildeman. Het gebouw, gesticht in 1714, omsluit met vier door zadeldaken gedekte vleugels een binnenplaats. Bakstenen voorgevel met hoger opgetrokken middenpartij; hierin een houten portiek waarboven een stenen nis met zandstenen beeld, een Wildeman voorstellend, ter weerszijden klauwstukken en twee vrouwenbeelden; aan de achterzijde een steen met opschrift. Op de binnenplaats een zandstenen beeld. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 7332
Laatste wijziging: 2014-10-12 19:38:37.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Wildemanshofje
Poortgebouw Wildemanshofje
Poortgebouw Wildemanshofje
Locatie Alkmaar, Oudegracht
Oorspr. functie Provenhuis
Start bouw 1713
Monumentstatus rijksmonument
Monumentnummer 7332
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde
Sculptuur 'De Wildeman' in het Wildemanshofje aan de Oudegracht 45 te Alkmaar, gemaakt door beeldhouwer Jacob van der Beek

Het Wildemanshofje is een Nederlands hofje aan de Oudegracht in Alkmaar.

Het hofje is vernoemd naar Gerrit Wildeman. Tijdens zijn leven was Gerrit Wildeman een van de rijkste Alkmaarders. Als reder en groothandelaar in koloniale waren had hij een enorm vermogen vergaard. Aan het eind van zijn leven waren zijn vrouw en twee kinderen inmiddels overleden. In zijn testament bepaalde hij dat zijn erfenis besteed moest worden aan een nieuw te stichten provenhuis. Het hofje moest tussen de 20 en 25 huisjes gaan tellen. Wildeman sprak ook zijn voorkeur uit voor het uiterlijk van het hofje: het moest lijken op Meermansburg in Leiden.

Gerrit Wildeman overleed in 1702. Al snel daarna werd beslist dat het hofje gebouwd zou worden in de Spieringbuurt aan de Oudegracht 87. In een periode van enkele jaren werden er de nodige huizen en erven aangekocht, net zo lang tot er een aaneengesloten terrein was verworven. Rond 1707 was dit gerealiseerd, maar het begin van de bouw werd uitgesteld tot voorjaar 1713: in dat jaar werd de vrede van Utrecht gesloten en was de Republiek niet langer in oorlog met Frankrijk. De bouw duurde goed een jaar en stond onder supervisie van een tweetal 'stadstimmerbazen'.

Het nieuwe provenhuis kreeg net als Meermansburg aan de voorkant een hoog poortgebouw met op de bovenverdieping een regentenkamer. De vier vleugels van het complex met in totaal 24 huisjes omringen een binnentuin. Daar zijn nog twee oude waterputten waar vroeger water werd gehaald voor de was. De leilinden die er nu staan zijn gepoot in 1758 om de huisjes te beschermen tegen de middagzon. In 1849 werd het hofje gemoderniseerd, de kruiskozijnen vervangen door de huidige vensters. Het plafond van de regentenkamer, die zich boven de hoofdingang bevindt, stamt uit 1849.

Wildeman had zijn hofje bedoeld voor oude vrouwen. Van begin af aan was het hofje oecumenisch ingesteld: alle christelijke gezindten waren er vertegenwoordigd, zij het dat relatief veel huisjes waren gereserveerd voor doopsgezinde vrouwen en slechts één voor katholieke. Van de regenten waren er steeds twee doopsgezind, 1 remonstrants en 1 gereformeerd (hervormd). In de regentenkamer hangt al sinds de bouw van het hofje in 1713/1714 een portret van hem. Hierop voert Wildeman administratieve taken uit. Op het bureau achter hem staat een inktpot met ganzenveer, in zijn hand houdt hij een gezegelde akte. Sinds jaar en dag wijst hij de regenten op het belang van een goede administratie.

Vandaag de dag wordt het hofje nog steeds door vrouwen bewoond. Op religie wordt niet meer gelet.

De beelden

Het Wildemanshof is voorzien van een aantal beelden, die vervaardigd zijn door de Alkmaarse beeldhouwer en stadsmetselbaas Jacob van der Beek. Op het dak van de voorgevel treffen we twee beelden aan die de Ouderdom en de Behoefte voorstellen. Opvallender is het grote beeld van een 'wilde Hercules' in een nis van de voorgevel. Het beeld verwijst overduidelijk naar de stichter, Gerrit Wildeman. Het kleine Herculesbeeld in de tuin is overigens pas in de negentiende eeuw daar geplaatst; oorspronkelijk bevond het zich boven op de gevel van pakhuis De Wildeman aan de Oudegracht.


Monumenten in de buurt van Provenhuis van Wildeman in Alkmaar

Pand met lijstgevel

Oudegracht 43
Alkmaar
Pand met lijstgevel. Negenruitsschuifvensters op de verdieping. Op de beganegrond op de plaats van de vensters een werkplaatsingang met geko..

Pakhuisje met trapgevel

Oudegracht 107
Alkmaar
Pakhuisje met trapgevel; de treden gedekt met geprofileerde natuurstenen platen. Kruiskozijn met luiken behangen op de verdieping, daarboven..

Pakhuisje met trapgevel

Oudegracht 109
Alkmaar
Pakhuisje met trapgevel; de treden gedekt met natuurstenen platen. Op de verdieping een met luiken behangen kruiskozijn. Op de beganegrond t..

Pand met sterk overhellende trapgevel

Oudegracht 111
Alkmaar
Pand met sterk overhellende trapgevel; de treden gedekt met natuurstenen platen. Kruiskozijn op de verdieping, met luiken behangen; toegang ..

Stadstimmerwerf

Keetgracht 1
Alkmaar
Stadstimmerwerf. Pand bestaande uit een voorgebouw en twee, aan de achterzijde loodrecht hierop aansluitende en tegen topgevels met vlechtin..

Kaart & Routeplanner

Route naar Provenhuis van Wildeman in Alkmaar

Foto's (6)