Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Kop-hals-rompboerderij in Drogeham

Boerderij

It Kleasterbreed 3
9289KA Drogeham (gemeente Achtkarspelen)
Friesland

Bouwjaar: 1807


Beschrijving van Kop-hals-rompboerderij

Naast de oprit naar het kerkhof gelegen fraaie kop-hals-rompboerderij in nokanker gedateerd 1807. Omgaande bakgoot, tweelichtskozijnen door roeden met vijftien ruiten bezet. Topschoorstenen met borden. In de voorkamer betimmering uit de bouwtijd en schouw met schilderstukje. De wanden van dit vertrek en het erachter gelegene met blauwe tegels bezet. Vrijstaand bakhuis. Op het erf een zandstenen doodkist als bloembak in gebruik. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 7040
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Een kop-hals-rompboerderij in Kollum

De kop-hals-rompboerderij is een boerderijtype dat veel voorkomt in Friesland en in het westen en noorden van Groningen. De boerderij heeft deze benaming gekregen doordat de vorm doet denken aan een liggende koe. Hierbij is het woonhuisgedeelte de kop, het middengedeelte de hals en de schuur de romp. Dit boerderijtype valt in de hoofdgroep Noordelijke huisgroep.

Geschiedenis

De kop-hals-rompboerderij is ontstaan uit de langhuisboerderij. Rond 1600 ging het in Nederland erg goed in de landbouwsector en waren voor de oogst grotere opslagplaatsen nodig. Aan de zijkant van de boerderij werd een stuk aangebouwd. Hierdoor ontstond de kop-hals-rompboerderij, waarbij het woongedeelte niet recht voor de schuur staat. De nieuwe boerderijen werden vanaf die tijd op deze manier gebouwd.

De kop-hals-rompboerderij is ook geschikt voor het moderne agrarische bedrijf.

Constructie

Een kop-hals-rompboerderij was geschikt voor veeteelt en voor akkerbouw. Er is wel een verschil in de vorm van de boerderij:

  • Een veeteeltbedrijf is te herkennen aan het hogere voorhuis met de daaronder gelegen melkkelder en de stalraampjes in de schuur.
  • Een akkerbouwbedrijf heeft een verlengd voorhuis voor een grotere graanopslagzolder en grotere ramen aan de achterkant van de schuur, die als dorsruimte werd gebruikt.

De kop van een kop-hals-rompboerderij heeft topgevels met schoorstenen. Op de uiteinden van de nok van de romp werd als bescherming een uilenbord geplaatst. Dit is een driehoekig bord met een gat in het midden waardoor uilen in en uit konden gaan.

Varianten

Karakteristiek Bildtse Kop-hals-romp boerderij langs de Oude Bildtdijk
Kop-romp boerderij uit 1792
  • De Bildtse boerderij is een variant op de kop-hals-rompboerderij waarbij het voorhuis haaks op de schuur staat in een L-vorm. Deze variant is te vinden op Het Bildt. Opmerkelijk is ook dat er vóór 1500 geen schuren voorkwamen in Friesland. Het is daarom heel goed mogelijk dat de kop-hals-rompboerderij haar oorsprong vindt op Het Bildt en zich van daaruit over Friesland heeft verspreid.
  • De kop-hals-rompboerderij zonder hals of kop-rompboerderij is een variant, waarbij de kop en de hals niet zichtbaar gescheiden zijn, maar waarbij de woon- en leeffuncties zo gescheiden zijn in de kop, dat er toch sprake is van een gedeelte met halsfunctie. Deze boerderijen komen voor in het oosten van Friesland en in het Westerkwartier, waar de bodem bestaat uit zandgrond, die minder vruchtbaar is dan de kleigrond in Noord-Friesland en Groningen. Ook zijn ze een enkele keer wel gerealiseerd als villaboerderijen, zoals bijvoorbeeld boerderij Klinkenborgh op het Groningse Hogeland.

Museum

In de jaren 60 werd er in Midlum een kop-hals-rompboerderij gesloopt om vervolgens te worden herbouwd in het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem, de kop-hals-rompboerderij van Midlum.


Monumenten in de buurt van Kop-hals-rompboerderij in Drogeham

Klokkenstoel Buweklooster

It Kleasterbreed 1
Drogeham (Gemeente Achtkarspelen)
Op het kerkhof een in 1947 vernieuwde klokkestoel reeds in 1558 vermeld. Het torenuurwerk, 1911 is overgebracht naar de Hervormde Kerk van O..

Walburgakerk Toren hervormde kerk

Tsjerke Buorren 4
Drogeham (Gemeente Achtkarspelen)
Herv.Kerk en Toren op omheind Kerkhof. Op de grondslagen van een romaans kerkgebouw in 1876 een nieuwe kerk gebouwd, waarvan het opgaande mu..

Arbeiderswoning

Tsjerke Buorren 8
Drogeham (Gemeente Achtkarspelen)
Eenvoudige landarbeiderswoning, eerste helft 19e eeuw, onder met pannen gedekt zadeldak dat aan de voorzijde aansluit tegen een puntgevel. T..

Arbeiderswoning

Mûntsegroppe 14
Harkema (Gemeente Achtkarspelen)
Inleiding In 1919 in sobere baksteen-architectuur gerealiseerde ARBEIDERSWONING van het krimptype. In 1919 werd aan de onverharde Mûntsegr..

Hok bij arbeiderswoning

Mûntsegroppe 14
Harkema (Gemeente Achtkarspelen)
Inleiding Het HOK dat behoort bij de arbeiderswoning is in 1919 gelijktijdig daarmee gebouwd. Het hok staat dwars achter het schuurgedeelte..

Kaart & Routeplanner

Route naar Kop-hals-rompboerderij in Drogeham

Foto's (7)