Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Banpaal in de vorm van een natuurstenen obelisk op bakstenen voet in Amsterdam

Bouwkunst

Sloterweg 1204
1066CV Amsterdam
Noord Holland

Bouwjaar: 1794


Beschrijving van Banpaal in de vorm van een natuurstenen obelisk op bakstenen voet

Banpaal in de vorm van een natuurstenen obelisk op bakstenen voet (1794). (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 6769
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Goudse banpaal bij Hekendorp

Een banpaal is een (meestal) stenen paal die de grens van de banne (het rechtsgebied) aangeeft van een stad. Banpalen markeren daarmee tevens de stadsgrenzen.

De jurisdictie (het gebied waarop de rechtspraak van toepassing was) van de stad hield bij de banpaal op.

Verbanning

'Bannen' betekent 'verdrijven' of 'uitwijzen'. Uit de stad verbannen personen werden banneling of balling genoemd. Zij mochten zich niet meer binnen het door banpalen gemarkeerd gebied ophouden. Zij waren 'in de ban gedaan' door het uitspreken van de 'banvloek': een vonnis tot 'uitbanning', ofwel 'excommunicatie'. Deze personen leefden voortaan in ballingschap.

Verbanning is dus een vorm van straf, bedoeld om geen last meer van iemand te hebben. Als hij zich desondanks toch binnen de banpalen begeeft van het gebied waaruit hij is verbannen, is hij strafbaar en kan bijvoorbeeld een gevangenisstraf of zelfs de doodstraf krijgen.

Een gerelateerd begrip is Persona non grata: zo'n persoon is uit de 'gratie'. In tegenstelling tot verbanning kan het zijn dat een dergelijk persoon nog nooit binnen de bangrenzen geweest is. Het komt voor dat zo'n persoon na een aantal jaren weer 'in de gratie' komt, en weer welkom is in het betreffende rechtsgebied.

Vindplaatsen van banpalen

Door hedendaagse samenvoeging van gemeenten zijn banpalen vaak verdwenen of zijn binnen de stadsgrenzen komen te liggen.

Oude banpalen zijn onder andere nog te vinden om of in Amsterdam (dorp Sloten en Geuzenbos/Westerpark), Amstelveen/Ouderkerk aan de Amstel aan de westzijde van de Amstel in de berm van de Amsteldijk Noord -tussen huisnr.65 en 67- in Amstelveen en ook langs de Amsterdamseweg in Amstelveen, Gouda (Hekendorp) en Alkmaar (weg naar Bergen). In het Noord-Hollandse dorp Schardam staat nog een Hoornse banpaal uit 1761. Hierop is het wapen (een rode eenhoorn met schild met daarop een hoorn) te zien; de hoorn van de eenhoorn wijst naar de stad. Een tweede banpaal van de stad Hoorn staat aan de Walingsdijk tussen Avenhorn en Ursem.

Zie ook

Externe links

Algemeen: Ecotoop · Landvorm · Landschap · Landschapselement · Nederlandse landschappen
Vlakvormig: Abschnittsmotte · Achterkade · Beekdal · Beemd · Begraafplaats · Bolle akker · Bos · Brink · Brinkdorp · Broek · Del · Dorp · Droogmakerij · Duin · Eiland · Eng · Enk · Es · Esdorp · Fort · Geriefbos · Gors · Griend · Haven · Heuvel · Houtkade · Inlaag · Karreveld · Kerkhof · Kolk · Kraag · Kreek · Kreekrug · Kromakker · Kwelder · Landgoed · Legakker · Lintdorp · Luchthaven · Maat · Made · Mede · Marke · Meer · Meerstal · Meetje · Meet · Moeras · Mijnsteenheuvel · Oeverwal · Pestbosje · Petgat · Pingoruïne · Plas · Poel · Polder · Raatakker · Rak · Redoute · Rivier · Rivierstrand · Rustbosje · Schans · Schol · Schor · Slik · Sluis · Stad · Stelle · Stinswier · Strand · Strandwal · Strang · Stroomrug · Struweel · Stuwmeer · Stuwwal · Terril · Terp · Uiterwaard · Veenkoepel · Veenlens · Veenkolonie · Veenpolder · Veenplas · Veenterp · Ven · Vesting · Viskenij · Visvijver · Vliedberg · Vliegveld · Vloeiveld · Vloeiweide · Waai · Wad · Weel · Weide · Weiland · Wiel · Wierde · Zee
Lijnvormig: Aarden dam · Aquaduct · Autosnelweg · Autoweg · Bandijk · Barrage · Beek · Berceau · Berm · Boezem · Brandsloot · Dam · Diep · Dijk · Doodweg · Dromerdijk · Enkwal · Fietspad · Fietsstrook · Gracht · Grubbe · Haag · Ha-ha · Heg · Holle weg · Houtkant · Houtsingel · Houtwal · Jaagpad · Kaai · Kade · Kanaal · Kerkpad · Krib · Laan · Landscheiding · Landgraaf · Landweer · Lijkweg · Maar · Molengang · Muraltmuur · Opvaart · Ossengang · Pad · Reeweg · Ringdijk · Ringvaart · Rivier · Schipsloot · Schipvaart · Schurveling · Singel · Singelgracht · Slaperdijk · Sloot · Snelweg · Spoorweg · Steenberg · Strandhoofd · Strekdam · Stuwdam · Tiendweg · Trambaan · Trekpad · Trekvaart · Trottoir · Tunnel · Turfvaart · Tuunwal · Uiterdijk · Vaart · Veenkade · Veendijk · Vlechtheg · Voetpad · Wakerdijk · Wandelpad · Weg · Wetering · Wieke · Wijk · Wierdijk · Wildwal · Zeedijk · Zwetsloot
Puntvormig: Banpaal · Bermmonument · Boe · Boerderij · Boerenkuil · Boô · Borg · Brug · Buitenplaats · Burcht · Coupure · Daliegat · Dobbe · Duiker · Eendenkooi · Galg · Gemaal · Grafheuvel · Grenspaal · Hagelkruis · Havezate · Hoeve · Hollestelle · Hoogholtje · Hunebed · Inlaat · Inundatiesluis · Kasteel · Kerkgebouw · Kwakel · Molen · Mottekasteel · Overlaat · Overweg · Pijp · Pomp · Ringwalburcht · Rolpaal · Schaapvolt · Stuw · Til · Turfput · Veenput · Verlaat · Viaduct · Vijver · Voorde · Waterpomp · Waterput · Watertoren

Monumenten in de buurt van Banpaal in de vorm van een natuurstenen obelisk op bakstenen voet in Amsterdam

Sint-Pancratiuskerk

Sloterweg 1184
Amsterdam
Inleiding Een in 1899-1901 tot stand gekomen Rooms-katholieke KERK met aangrenzende PASTORIE en ERFSCHEIDING, in opdracht van het kerkbestu..

Sloterkerk

Osdorperweg 28
Amsterdam
Inleiding Op een terp gelegen vrijstaande Nederlands Hervormde kerk uit 1861 naar ontwerp van P.J. Hamer gebouwd in een sobere op het neo-..

flatgebouw

hemsterhuisstraat 145
amsterdam
Torenflat op vierkante plattegrond met 12 verdiepingen.

atelierwoning

comeniusstraat 831
amsterdam
Vier atelierwoningen met om de hoek een reeks garageboxen.

flatgebouw

comeniusstraat 1
amsterdam
Drie donkerkleurige maisonnetteflatgebouwen met galerijen en zeven woonlagen, gebouwd tot over het water van de 'siergracht'. Vanaf het oost..

Kaart & Routeplanner

Route naar Banpaal in de vorm van een natuurstenen obelisk op bakstenen voet in Amsterdam

Foto's (4)