Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Zuiderkerk in Amsterdam

Kerkelijk Gebouw

Zandstraat 17
1011HJ Amsterdam
Noord Holland

Bouwjaar: 1603-1611


Beschrijving van Zuiderkerk

Zuiderkerk (1603-1611 door Hendrick de Keyser). Driebeukige pseudobasiliek op rechthoekige plattegrond, de zijbeuken aan iedere zijde op twee plaatsen transeptachtig verhoogd. Zuiderkerkstoren. Excentrisch tegen de kerk geplaatste toren bestaand uit een vierkante romp waarop een zandstenen achtkant met losse hoekzuilen en een houten bekroning met lantaren (voltooid 1614, Hendrick de Keyser). Klokkenspel bestaande uit ? klokken van François Hemony, gegoten in 1651 en 1658, en ? moderne klokken. Trommelspeelwerk van Otto Roelofsz, 1617, met trommel gegoten door Pieter Hemony. Op de zolder ? buiten gebruik gestelde klokken en buiten gebruik gesteld klavier uit de 17de eeuw. Klokkenstoel met gelui bestaande uit een klok van W. en J. Moer, 1511, diam. 168,5 cm, een klok van François Hemony, 1659, diam. resp. 129,5 en 108,5 cm, en een moderne klok. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 6498
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Zuiderkerk of Janskerk
De Zuiderkerk in de 17e eeuw
De Zuiderkerk in de 17e eeuw
Plaats Amsterdam
Gebouwd in 1608-1614
Gewijd aan Sint Jan
Monumentnummer  6498
Architectuur
Architect(en) Hendrick de Keyser
Toren Zuidertoren
Portaal  Portaalicoon   Christendom
Het interieur van de Zuiderkerk, gezien naar het zuidwesten; 1928.

De Zuiderkerk is de eerste voor de protestantse eredienst ontworpen kerk in Amsterdam. De kerk is gebouwd nabij de Sint Antoniesbreestraat in de Lastage, een buurt die eind 16e eeuw bij de stad werd gevoegd. Tegenwoordig is dit de Nieuwmarktbuurt. De kerk staat aan de Zandstraat no. 17.

Bouw

De Zuiderkerk of Janskerk is gebouwd tussen 1608 en 1614. Het ontwerp uit 1603 is in renaissancestijl uitgevoerd door de Amsterdamse architect Hendrick Cornelisz de Keyser, zoon van een meubelmaker uit Utrecht, die rond 1591 samen met de stadsingenieur Cornelis Bloemaert naar Amsterdam was gekomen. De kerk werd in gebruik genomen op Pinksterzondag 1611; daarna duurde het nog tot 1614 voor ook de toren klaar was.

Toen Hendrick de Keyser in 1621 overleed, werd hij in de Zuiderkerk begraven. Zijn grafsteen is nog steeds aanwezig. Hoewel de kerk voor de protestantse eredienst werd gebouwd, kreeg deze de naam (St.) Janskerk. (zie G.D. Bom H.Gzn)

Kunst

De Franse schilder Claude Monet schilderde de toren met daarachter de kerk rond 1874 in een uitzicht over de Groenburgwal.[1]

Het verdwenen orgel

Het orgel dat in 1821 met deels oud pijpwerk uit de Oude kerk werd gebouwd door orgelmaker J.C. Friederichs werd na 1929 verkocht aan de Gereformeerde kerk van Aalten.[2]

Nieuwe functies

De Zuiderkerk is tot 1929 voor kerkdiensten in gebruik gebleven. Tijdens de Hongerwinter (1944-'45) werden van februari tot augustus 1945 overleden Amsterdammers hier tijdelijk ondergebracht in afwachting van hun begrafenis.[3]

In de jaren zestig werden er regelmatig presentaties met maquettes gehouden over de toekomstplannen van Amsterdam. Het gebouw werd rond 1970 gesloten omdat het te bouwvallig was, en vervolgens tussen 1976 en 1979 gerestaureerd. In 1979 werd een gemeentelijk informatiecentrum in de kerk geopend. Van 1992 tot en met 2010 fungeerde het kerkgebouw als informatiecentrum van de Dienst Ruimtelijke Ordening van de gemeente Amsterdam. Vanwege bezuinigingen moest het informatiecentrum per 7 november 2010 sluiten.

Op 2 november 2010 werd bekendgemaakt dat per januari 2011 het Nationaal Historisch Museum de Zuiderkerk voor vijf jaar huurt als onderkomen, zowel als expositieruimte als voor kantoorruimte.[4] Het museum werd in de loop van 2011 door de regering opgeheven vanwege bezuinigingen.[5] Sindsdien wordt de kerk regelmatig verhuurd voor bijeenkomsten.

Ter ere van het 400-jarig jubileum van de kerktoren werd er op 16 juni 2014 voor het eerst sinds 1929 weer een kerkdienst gehouden in de Zuiderkerk. De Vineyardgemeente van Amsterdam houdt diensten in de Zuiderkerk.

Toren

Zie: Zuidertoren

Externe links

Bibliografie

  • Bom H.Gz.,G.D. : De Zuiderkerk te Amsterdam. De eerste nieuwgebouwde kerk der hervorming in Nederland. Geschiedkundig overzicht van den bouw van, en den dienst in deze kerk, alsook van haren toren en haar kerkhof, van 1600 tot heden. Met twee bijdragen over het orgel Amsterdam 1911.

Monumenten in de buurt van Zuiderkerk in Amsterdam

Huis met latere gevel onder klokvormige top met rollagen

Zanddwarsstraat 7
Amsterdam
In de kern 17e eeuws huis met latere gevel onder klokvormige top met rollagen (19e eeuw). Grotendeels goede roedenverdeling in de vensters.

Pand met puntgevel waarin gevelsteen

Zanddwarsstraat 12
Amsterdam
Pand met puntgevel (XVIII) waarin gevelsteen, (XVII).

Huis met latere gevel onder klokvormige top met rollagen

Zanddwarsstraat 10
Amsterdam
In de kern waarschijnlijk 17e eeuws huis met latere gevel onder klokvormige top met rollagen (19e eeuw).

Huis, vanwege de zandstenen afdekkingen van de klokvormige geveltop

Zanddwarsstraat 9
Amsterdam
Huis, vanwege de zandstenen afdekkingen van de klokvormige geveltop (3e kwart 18e eeuw).

Huis met gevel onder 19e-eeuwse klokvormige top met rollagen

Zanddwarsstraat 11
Amsterdam
Huis met gevel onder 19e eeuwse klokvormige top met rollagen.

Kaart & Routeplanner

Route naar Zuiderkerk in Amsterdam

Foto's (7)