Meer dan 63.000 rijksmonumenten


tussenstelling nieuwe zuider lingedijk in spijk

Bomvrij Militair Object

tussenstelling nieuwe zuider lingedijk
spijk (gemeente lingewaal)
gelderland


Beschrijving van tussenstelling nieuwe zuider lingedijk

Cluster 71. NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE Inleiding Twee SCHERFVRIJE SCHUILPLAATSEN TYPE 1916 / II, als langs de Nieuwe Zuiderlingedijk gebouwde betonnen schuilplaatsen ter verdediging van deze inundatiekerende dijk. Achter de dijk zijn aanvankelijk alleen enkele open, aarden batterijen ingericht. Vanaf de eeuwwisseling kwamen er een of meer betonnen batterijschuilplaatsen tot stand en vervolgens ook enige Scherfvrije Schuilplaatsen Type 1916 II. Schuilplaatsen type 1916 / II zijn volgens min of meer uniform of standaardontwerp in 1916 en 1917 op meerdere plaatsen in de Nieuwe Hollandse Waterlinie gebouwd (onder meer bij Fort Vuren, Fort Rijnauwen en de Batterij onder Brakel). Ook dergelijke betonnen schuilplaatsen lagen meestal in de nabijheid van aarden geschutsopstellingen en loopgraven. De gesloten voorzijde of frontzijde van de schuilplaatsen was gewoonlijk gedekt door aardwerken die deel uitmaakten van een dijk, een glacis ter bescherming van de loopgraaf of een gedekte weg. De aardwerken zijn vaak niet meer aanwezig of slechts met moeite herkenbaar, terwijl ook de sporen van de aarden batterijen meestal voor een groot deel zijn uitgewist. De aardwerken van de batterijen aan de Nieuwe Zuiderlingedijk zijn echter nog vrij goed herkenbaar. De toegangen zijn later meestal dichtgezet door middel van metselwerk of beton, maar in enkele gevallen zijn ze nog open of opnieuw geopend. Het type 1916 / II vertegenwoordigt vanwege zeldzaamheid bijzondere waarden. Omschrijving De twee SCHERFVRIJE SCHUILPLAATSEN TYPE 1916 / II zijn in gewapend beton uitgevoerde, eenlaagse, scherfvrije, militaire onderkomens, die beschutting konden bieden aan 8 manschappen infanterie / artillerie. De beide scherfvrije schuilplaatsen type 1916 / II, die respectievelijk gelegen zijn op ongeveer 200 m van het noordoostelijk uiteinde (bij de Graswalseweg te Asperen) en op 750 m van het zuidwestelijk uiteinde van de Nieuwe Zuiderlingedijk (iets oostelijk van de Kerkweg), liggen ten dele in het noordelijk dijktalud, maar ze zijn goed herkenbaar. De schuilplaatsen 1916 / II zijn gebouwd op een rechthoekig grondplan van ongeveer 6,50 x 1,50 x 1,90 m (b x d x h). De schuilplaatsen zijn gebouwd volgens ongeveer zevenkantig cilindrisch model, dat afketsen van scherven moest bevorderen. De lange gevels, het dak en de buitenzijde van de vloer vertonen dan ook een stompe knik over de volle lengte. De beide blinde zijgevels zijn verticaal uitgevoerd. De schuilplaatsen Type 1916 / II zijn als monolithische betonnen werken geconstrueerd en waren via twee toegangsopeningen, links en rechts, aan de loopgraafzijde - de keelzijde - toegankelijk. Deze enkele tientallen centimeters boven terreinniveau gelegen toegangen zijn omgeven door verticale, rechthoekige verdikte betonnen omlijstingen. De schuilplaatsen van dit type waren afsluitbaar door middel van ijzeren luiken, die niet meer aanwezig zijn. De schuilplaatsen zijn (deels) heropend. Het interieur bestaat uit één ongedeelde ruimte, die inwendig de zevenkantige gietvorm weerspiegelt. Waardering De beide SCHERFVRIJE SCHUILPLAATSEN TYPE 1916 / II in de Tussenstelling Nieuwe Zuiderlingedijk zijn van algemeen belang vanwege: * Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is gerealiseerd en daarna door anderen gedurende circa 125 jaar versterkt en verbeterd. * Architectuurhistorische waarden in het bijzonder als uiting van de militair-strategische bouwkunde, die gebaseerd is op: a. het systeem van inundatie en accessen (19de eeuw), b. de wedloop met de zich versterkende offensieve middelen (19de en 20ste eeuw), c. het systeem van 'levende' veldversterking (20ste eeuw). Het betreft hier onderdelen van omstreeks 1916, namelijk voorbeelden van betonnen manschappenschuilplaatsen. * Ensemblewaarde en situationele waarden als onderdelen van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Tevens vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex. * De onderdelen zijn representatief (karakteristiek) omdat ze duidelijk herkenbaar als elementen van een gedeconcentreerde verdediging zijn toegevoegd aan het bestaande fortificatiestelsel. * De onderdelen zijn tamelijk zeldzaam omdat ze schaarse overgebleven voorbeelden zijn van militaire, seriematige fabricage van dit type weermiddelen. * De onderdelen zijn tamelijk gaaf bewaard omdat ze zich als gebouwde onderdelen nog goed in het veld laten herkennen. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 531877
Laatste wijziging: 2017-02-27 21:13:59.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Monumenten in de buurt van tussenstelling nieuwe zuider lingedijk in spijk

tussenstelling nieuwe zuider lingedijk

tussenstelling nieuwe zuider lingedijk
spijk (Gemeente lingewaal)
Cluster 71. NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE Inleiding GROEPSSCHUILPLAATSEN TYPE P als onderdeel van lineaire en accesverdediging met loopgrave..

tussenstelling nieuwe zuider lingedijk

tussenstelling nieuwe zuider lingedijk
spijk (Gemeente lingewaal)
Cluster 71. NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE Inleiding DUIKER / KEERSLUIS, als onderdeel van de waterwerken nabij de Nieuwe Zuiderlingedijk die..

Gepleisterde boerderij onder rieten zadeldak tussen puntgevels. Vensters met zesruitsschuiframen. Rechts een uitgebouwde kamer onder zadeldak, afgeslo ..

Groenewal 34
Heukelum (Gemeente Lingewaal)
Gepleisterde boerderij onder rieten zadeldak tussen puntgevels, 17e of 18e eeuw. Vensters met zesruitsschuiframen. Rechts een uitgebouwde ka..

tussenstelling nieuwe zuider lingedijk

tussenstelling nieuwe zuider lingedijk
spijk (Gemeente lingewaal)
Cluster 71. NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE Inleiding KEERSLUISJE (schut), als onderdeel van de waterwerken langs en nabij de Nieuwe Zuiderling..

Omwalling. Aan de zuidzijde van het stadje een fragment van de stadswal, ten dele bestaande uit een gemetselde keermuur. Rond een gedeelte van het sta ..

-
Heukelum (Gemeente Lingewaal)
Omwalling. Aan de zuidzijde van het stadje een fragment van de stadswal, ten dele bestaande uit een gemetselde keermuur. Rond een gedeelte..

Kaart & Routeplanner