Meer dan 63.000 rijksmonumenten


werken aan het spoel in culemborg

Bomvrij Militair Object

werken aan het spoel
culemborg
gelderland


Beschrijving van werken aan het spoel

Cluster 503. NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE Inleiding BOMVRIJ GEBOUW A als voorbeeld van een type dat aan drie zijden en bovenop is gedekt met aarde. Met de toename van de draagwijdte van het geschut, de kracht van de inslagen van projectielen en de explosieve kracht van (brisant)granaten werd het steeds moeilijker weerstand te bieden tegen beschietingen. Verzwaring van metselwerk, toepassing van schokabsorberende metselsystemen (onder meer door middel van bogen), flauwe hellingshoeken en gebogen of juist puntige vormen, gebruik van beton - en later van gewapend beton - in steeds zwaardere uitvoering, was een van de manieren om de vestingwerken bestand te houden tegen toenemende aanvalskracht. Bovendien was het aanbrengen van aarddekkingen een goed middel gebleken om de energie te absorberen of te dempen. Dit is de reden waarom vele gemetselde of betonnen werken van een aardlaag of een frontbescherming van zand of aarde zijn voorzien. Afhankelijk van de periode van ontstaan - en daarmee van de te verwachten inslagkracht van projectielen - werd van 'bomvrije gebouwen' gesproken, wanneer ze werden geacht bestand te zijn tegen een van tevoren bepaald aantal inslagen van zwaar kaliber. Gebouw A is gerestaureerd en kreeg een bestemming die aansluit bij het semi-publieke karakter van het Werk aan het Spoel. Omschrijving BOMVRIJ GEBOUW A, dat dateert uit de periode 1875-1880, ligt op het noordelijk deel van Werk aan het Spoel en wordt gekenmerkt door een bakstenen gevel aan de westzijde. De gevel is relatief laag en heeft een sobere en functionele architectuur. Aan de uiteinden is de gevel aan de bovenzijde afgeschuind; aan de uiteinden loopt het talud op, waardoor de gevel hier ook aan de onderzijde wordt afgeschuind. De gevel is gemetseld in kruisverband en wordt afgesloten met een rollaag van 4 koppen hoog; op de hoeken zijn de rollagen gecementeerd. Getoogde gevelopeningen. Het gebouw wordt gedekt door een aarden laag, die alle zijden, behalve de bakstenen gevel, aan het zicht onttrekt. De aarden laag is aangebracht als bescherming tegen inslagen van projectielen. Gebouw A is ruimtelijk gezien pendant van gebouw D dat aan de zuidzijde van het fort is gesitueerd. Het interieur bestaat in hoofdopzet uit naast elkaar gelegen, gedrukte tongewelven. De verschillende vertrekken werden gebruikt als remise, logies/schuilplaats, munitiemagazijn, officierenlogies, telegraafkantoor en privaat. Waardering: BOMVRIJ GEBOUW A is van algemeen belang vanwege: * Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is gerealiseerd en daarna door anderen gedurende ongeveer 125 jaar is versterkt en verbeterd. * Architectuurhistorische waarden, in het bijzonder als uiting van de militair-strategische bouwkunde, die gebaseerd is op: a. het systeem van inundatie en accesverdediging (19de eeuw), b. de wedloop met de zich versterkende offensieve middelen (19de eeuw). Het betreft hier een onderdeel van omstreeks 1875-1880, namelijk een voorbeeld van een bakstenen, met aarde gedekt, bomvrij gebouw. * Ensemblewaarde en situationele waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Tevens vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex. * Het onderdeel is representatief (karakteristiek) omdat het in verschijningsvorm de kenmerken vertoont die het toenmalige defensieve doel onderstrepen. * Het onderdeel is goed bewaard omdat het in de loop der tijd weinig wezenlijke aanpassingen heeft ondergaan en het in hoofdzaken de oorspronkelijke structuur heeft behouden. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 531714
Laatste wijziging: 2017-02-27 21:13:59.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Monumenten in de buurt van werken aan het spoel in culemborg

pandhuis

zwaansteeg 11
utrecht
In oorsprong éénlaags middeleeuws graanpakhuis uit de tweede helft van de 14e eeuw (Zwaansteeg 11) met een aanbouw (Oudegracht 229). Oorsp..

inundatiekanaal tiel

lingedijk
tiel
Duiker (Lingedijk). NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE Inleiding DUIKER (Lingedijk) als annex waterbouwkundig onderdeel van het Inundatiekanaal bij..

inundatiekanaal tiel

inundatiedijk-zuid
tiel
Grondduiker (Inundatiedijk-Zuid). NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE Inleiding GRONDDUIKER (Inundatiedijk-Zuid) als annex waterbouwkundig onderdeel..

inundatiekanaal tiel

floraweg
tiel
Brug (Floraweg). NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE Inleiding BRUG (Floraweg) gebouwd als oeververbinding en deel uitmakend van de voormalige Oude ..

inundatiekanaal tiel

lingedijk/lingeweg
tiel
Doorlaatsluis / Damsluis / Schotbalkenkering / Brug (Lingedijk / Lingeweg). NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE Inleiding DOORLAATSLUIS / DAMSLUIS /..

Kaart & Routeplanner