Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Paleis Soestdijk in Baarn

Kasteel Buitenplaats

Amsterdamsestraatweg 1
3744AA Baarn
Utrecht

Bouwjaar: 1650
Architect: Maurits Post


Beschrijving van Paleis Soestdijk

Onderdeel 1. Hoofdgebouw. HOOFDGEBOUW (Paleis Soestdijk) van de historische buitenplaats Soestdijk. Op enige afstand van de Amsterdamsestraatweg staat het paleis dat in verschillende fasen tot stand is gekomen en waarvan het huidige aanzien in Empirestijl dateert uit 1815-1821. Het uiterlijk van het gepleisterde gebouw is thans nagenoeg eenkleurig wit. De kern van het paleis wordt gevormd door een corps de logis ter breedte van 5 traveeën, dat in 1674 of kort daarna is opgetrokken. Dit rechthoekige bouwvolume is tussen 1674 en 1678 voor koning-stadhouder Willem III uitgebreid met vleugels aan weerszijden en een achter(tuin)zaal naar ontwerp van architect Maurits Post in sobere Hollands classicistische stijl. Het 17de-eeuwse corps de logis is nog goed herkenbaar (bouwmassa, constructie, plattegrondindeling, kelders). In het interieur werden wanden en plafonds beschilderd met jachttaferelen van Melchior d'Hondecoeter, landschappen van Johannes Glauber en mythologische voorstellingen van Gerard de Lairesse -de meeste schilderingen bevinden zich nu in het Rijksmuseum. De twee kleine uitbouwen aan weerszijden van de tuinzaal dateren uit 1806-1808 en zijn gebouwd in opdracht van Lodewijk Napoleon. Architect Jean Thomas Thibault trad hierbij op als ambtelijk chef van de Koninklijke bouwdienst. Zijn assistent Jan David Zocher sr. was de architect feitelijk de architect voor het paleis. Het werk behelsde voorts ondermeer de uitbreidingen met een kapel en een bibliotheek, diverse interne verbouwingen, het bepleisteren van de gevels en het wijzigen van de vensters. Tenslotte vindt van 1815 tot 1821 onder leiding van architect Jan de Greef en Zeger Reijers de grootschalige uitbreiding plaats met aan weerszijden paviljoens en gebogen zijvleugels met zuilengalerijen. Ook is toen het hoofdgebouw van een belvédère voorzien en het gehele pand witgepleisterd. In de daarop volgende jaren is een aantal verbouwingen uitgevoerd. Rond 1900 werden de open zuilengalerijen met glaspuien dichtgezet. Een grootscheepse verbouwing en modernisering van de noordelijke vleugel vond plaats in 1936-1939 door architecten J. de Bie Leuveling Tjeenk en A.J. van der Steur. Het dertien traveeën brede corps de logis bevat een souterrain, twee bouwlagen, een attiek onder een met pannen gedekt schilddak bekroond door een belvédère. De voorgevel heeft een middenrisaliet ter breedte van vijf traveeën met centraal de ingangspartij aan een halfrond bordes. Aan weerszijden van de hoofdpartij sluit een kleine vleugel van één bouwlaag met souterrain aan op een dwarsgeplaatst paviljoen van twee bouwlagen onder een met pannen gedekt dak. De kopse gevel van deze tussenpaviljoens eindigt in een fronton. Aansluitend staat een gebogen vleugel bestaande uit een souterrain, één bouwlaag en een attiek. De vleugels zijn aan de voorzijde voorzien van een colonnade met Dorische zuilen en worden beëindigd door een paviljoen dat vrijwel gelijk is aan de tussenpaviljoens, zij het minder diep. De achtergevel wordt afgesloten door drie rechte muren onder een flauwe hoek. INTERIEUR De monumentale waarde van het interieur met vaste onderdelen en roerende zaken (meubilering en aankleding) is uitzonderlijk hoog. De inrichting van de vertrekken in het corps de logis en korte zijvleugels dateren uit de periode 1815-1821. Tweede verdieping plafondschildering met jagermeester en meute (ca.1677-1678), oorspronkelijk het plafond van de vestibule en in 1816 verplaatst; kamer boven de vestibule met plafondschildering ca.1676-1677. Soestervleugel bevatte 3 appartementen (ondermeer van Prins Hendrik). Ook de Baarnse vleugel bevatte drie appartementen. In de jaren 30 van de 20ste eeuw is de indeling en inrichting van deze vleugel ingrijpend gewijzigd ten behoeve van het verblijf van Juliana en Bernard. Voor de decoratie en inrichting van de vertrekken zijn vier belangrijke periodes van inrichting te onderscheiden gekoppeld aan belangrijke bewoners van het paleis: I. 1816-1821 onder Willem II De belangrijkste (laatempire) vertrekken naar ontwerp van architect Jan de Greef zijn de * Benedenvestibule, het trappenhuis en bovenvestibule -statievolle laatempire entreepartij en ceremoniële opgang naar de stuczaal met onder meer lichtkroon (1816-'21) en Deventer traploper. * Stuczaal -belangrijkste ontvangstzaal in laatempire afwerking uitgevoerd in marmer, stucwerk en scagliola (imitatiemarmer). Waarschijnlijk is het stucwerk van C. Castoldi uit Rotterdam en scagliolawerk van J.F. Gigel uit Doorn- * Waterloozaal - representatieve ontvangstruimte met authentiek inrichting en decoratie als herinneringsmonument, schilderij van J.W. Pieneman, 'De Prins van Oranje tijdens de slag bij Quatre-Bras' en zeldzaam papierbehangsel in de betimmering. Als semi-openbare herdenkingsvertrek uniek in Nederland- * de witte eetzaal met antichambre -de officiële eetzaal laatempire architectuur- * Jachtkamer -laatempire architectuur uit 1816-1821 met 17de-eeuws beschilderd plafond - II. 1850-1851 onder Anna Paulowna * Leuvenzaal -representatieve ontvangstruimte met thematisch karakter en laatempire afwerking - * Jachtkamer -laatempire architectuur uit 1816-1821 met 17de-eeuws beschilderd plafond en verdere afwerking uit de periode 1850-1851. Als semi-openbare herdenkingsvertrekken uniek in Nederland- * Witte eetzaal - de officiële eetzaal laatempire architectuur naar ontwerp van de Greef, verder ingericht door Anna Paulowna (1850-1851) en Koningin Emma (1879-1934)- * Kanonnenkamer -samenstelling van twee historiserende vertrekken uit ca.1850, opnieuw ingericht rond 1900- III. 1879-1936 onder Willem III en Emma/Wilhelmina * Empiresalon - neo-Lodewijk XVI stijl met beschilderde betimmeringen en plafond, en onderdelen in carton-pierre (in mallen geperst karton)- * Passage - met unieke beschildering uit ca. 1879 in de stijl van het antieke Pompeï en verder met behoud van de laatempire architectuur van De Greef uit 1816-1821- * Salon en Antichambre Wilhelmina -neo-Lodewijk XVI stijl met betimmering voorzien van beschildering en vergulding, beschilderd plafond en bovendeurstukken- * Slaapkamer Wilhelmina -laatempire architectuur met 18de-eeuwse neoclassicistische schoorsteenmantel- * Witte eetzaal de officiële eetzaal laatempire architectuur naar ontwerp van de Greef, verder ingericht door Anna Paulowna (1850-1851) en Koningin Emma (1879-1934)- * Kanonnenkamer -samenstelling van twee historiserende vertrekken uit ca.1850, opnieuw ingericht rond 1900- IV. 1936-2004 onder Juliana en Bernard * Blauwe gang met trappenhuis -verbindingsgang tussen de prinselijke vertrekken (onderdeel van het Nationaal Huldeblijk, 1937) naar ontwerp van architecten J. de Bie Leuveling Tjeenk en A.J. van der Steur in op de Parijse smaak georiënteerde internationale stijl met vaste kastenwand, een gedeeltelijk glas-in-lood beglaasd plafond, een deel met een beschilderd cassetteplafond en een bronzen portaal- * Eetkamer - privé eetkamer (onderdeel van het Nationaal Huldeblijk, 1937) naar ontwerp van architecten J. de Bie Leuveling Tjeenk en A.J. van der Steur in op de Parijse smaak georiënteerde internationale stijl met betimmering en stucplafond, indirecte verlichting en stucreliëfs van F.J. van Hall * Werkkamers * Bibliotheek - privé zitkamer (onderdeel van het Nationaal Huldeblijk, 1937) naar ontwerp van architecten J. de Bie Leuveling Tjeenk en A.J. van der Steur in op de Parijse smaak georiënteerde internationale stijl met notenhouten betimmeringen voorzien van beglaasde boekenkasten, stucplafond en haardpartij * Filmzaal - bescheiden variant op de traditionele hofschouwburg (onderdeel van het Nationaal Huldeblijk, 1937) met Gispen-armstoelen en een filminstallatie Waardering HOOFDGEBOUW (Paleis Soestdijk) van algemeen belang vanwege: - de cultuurhistorische waarde door zijn ontstaan- en bewoningsgeschiedenis in het bijzonder vanwege onlosmakelijke verbintenis met het Huis van Oranje; - de architectuurhistorische waarde als belangrijk voorbeeld van een koninklijk woonverblijf in Nederland en de wijze waarop dit tot uiting komt in de bouw- en ontwikkelingsgeschiedenis en de duidelijk afleesbare stijlperioden met de daaraan verbonden respectievelijke architecten en kunstenaars; - het bijzondere belang van de hoge ensemblewaarde van het interieur en de interieuronderdelen door zijn uniciteit, historische continuïteit, samenstelling en totaalontwerp, de compleetheid, de symbool- en ijkfunctie. - de ensemble waarde tot uiting komend in de functioneel-ruimtelijke relatie van het hoofdgebouw, de tuinaanleg en overige onderdelen van de buitenplaats. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 531286
Laatste wijziging: 2014-10-26 19:16:13.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Paleis Soestdijk
Palace Soestdijk.jpg
Locatie Baarn
Oorspr. functie Buitenhuis
Huidig gebruik Museum
Start bouw 1650
Verbouwing 1674-78
Bouwstijl Classicisme
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 531286
Architect Maurits Post
Eigenaar MeyerBergman Erfgoed Groep
Portaal:  Civiele techniek en bouwkunde

Paleis Soestdijk is een paleis aan de Amsterdamsestraatweg 1 in Baarn. Het 17e-eeuwse gebouw is genoemd naar de Soestdijk waarlangs ook de buurtschap Soestdijk is ontstaan. Vanaf 1937 was het de residentie van prinses en later koningin Juliana der Nederlanden en haar echtgenoot prins Bernhard van Lippe-Biesterfeld. Van 1971 tot 2017 was het eigendom van de Nederlandse Staat.

Geschiedenis

Rond 1650 liet Cornelis de Graeff, de toenmalige burgemeester van Amsterdam aan de weg tussen Baarn en Soest (de Zoesdijc) een buitenverblijf bouwen: de Hofstede aen Zoestdijck. De Graeff was in die jaren 1655-1660 druk bezig met de opvoeding van Willem III van Oranje, zo blijkt uit zijn te Soestdijk geschreven brieven aan de Staten-Generaal en Johan de Witt.

In 1674 verkocht zijn zoon Jacob de hofstede Soestdijk met de omringende landerijen aan Willem III van Oranje, toen inmiddels stadhouder Willem III. De hofstede werd vermoedelijk tussen 1674 en 1678 in opdracht van Willem III uitgebouwd tot een jachtslot naar ontwerpen van Maurits Post, zoon van Pieter Post.

Toen Willem III en koningin Maria II van Engeland in 1684 het jachtslot Het (oude) Loo verwierven, liet het paar daarnaast een nieuw kasteel bouwen, Paleis Het Loo. Soestdijk werd daardoor niet meer zo vaak gebruikt.

Nadat Willem III in 1702 kinderloos overleed erfde de stadhouder van Friesland, Johan Willem Friso, Soestdijk. Na diens overlijden in 1711 woonden zijn vrouw en zijn zoon, de latere stadhouder Willem IV, in de zomer op Soestdijk. Willem IV overleed in 1751 en zijn vrouw en zoon bleven 's zomers op Soestdijk wonen.

In 1787 kwam het bij Soestdijk tot een handgemeen tussen patriotten en Oranjegezinden, waarbij een dode (Christoffel Pullman) en enkele gewonden vielen. De Staten van Utrecht beloonden de officieren van de wacht met een bijzondere gouden of zilveren beloningspenning.

Tijdens de Bataafse Revolutie en de daaropvolgende Franse inval werd Paleis Soestdijk in 1795 door de Franse Republiek als oorlogsbuit in beslag genomen en vervolgens aan het Nederlandse volk geschonken. De Bataafse Republiek bevestigde deze schenking in 1796. In 1799 werd het verhuurd en bestemd tot logement.

Koninklijk paleis

Koning Lodewijk Napoleon, de broer van de Franse keizer Napoleon Bonaparte, nam het paleis in 1806 in gebruik en liet een kleine uitbreiding aan het paleis bouwen. Verder werd het uitgewoonde gebouw op bescheiden schaal heringericht. Ook liet hij de gevels pleisteren en de vensters vergroten. In diezelfde tijd liet hij ook het omringende park herinrichten. Hij gebruikte het tot 1810, daarna werd het een van de paleizen van Napoleon, die Nederland dat jaar deel van het Franse Keizerrijk maakte.

Na het herstel van de Nederlandse onafhankelijkheid in 1813 bleef het paleis enige tijd marginaal beheerd. Het werd na de oprichting van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden in 1815 door het Nederlandse volk cadeau gedaan aan kroonprins Willem, de latere koning Willem II, als huldeblijk voor zijn inspanningen in de veldslagen bij Quatre Bras en Waterloo, waarbij hij aan zijn schouder gewond raakte.

tsarenpaleis in Pavlovsk bij Sint-Petersburg waarop de vleugels geïnspireerd zijn.

Het paleis werd uitgebreid met twee vleugels aan weerszijden van het hoofdgebouw met kenmerkende halfronde colonnades geïnspireerd op het tsarenpaleis in Pavlovsk in Rusland, het geboorteland van zijn echtgenote Anna Paulowna.[2] De vleugels werden bekend onder naam Soester vleugel aan de linkerkant gezien vanaf de voorkant, en de Baarnse vleugel aan de rechterzijde. Het paleis werd 's zomers vaak bewoond door Willem II en zijn echtgenote, die het opnieuw inrichtte.

Na haar dood in 1865 ging het paleis over naar prins Hendrik, broer van koning Willem III. Deze was stadhouder van Luxemburg, maar gebruikte zijn stadspaleis Lange Voorhout in Den Haag als Nederlands pied-à-terre en Soestdijk als zomerresidentie.

Koningin-moeder Emma gebruikte Paleis Soestdijk als zomerverblijf tot haar dood in 1934. Er werden enkele kleine vernieuwingen aangebracht, zoals de aanleg van elektrische bedrading. Verder werden er twee kleedkamers op de eerste verdieping van het hoofdgebouw aangebouwd. De colonnades werden beglaasd, zodat het paleis ook buiten de zomer gebruikt kon worden.

Juliana en Bernhard

Jaarlijkse defilé voor het paleis op Koninginnedag tijdens de regeerperiode van Juliana
Het beeld van Kees Verkade

Na de dood van Emma werd het paleis verbouwd om -zo bleek- als permanente woning te dienen voor prinses Juliana en prins Bernhard. De grootschalige verbouwing, het nationale huwelijksgeschenk voor hen beiden, gebeurde met name aan de Baarnse vleugel. Er werd een grotendeels ondergrondse bioscoopzaal aangebouwd. Verder kwam er in het souterrain een grote keuken. Op de begane grond werden werkkamers voor Juliana en Bernhard, een eetkamer, een bibliotheek en een turnzaal ingericht. De bestaande appartementen in de colonnades werden verbouwd tot vier gastenappartementen. De eerste verdieping werd uitgebreid met slaap-, bad- en kleedkamers voor Juliana en Bernhard en hun kinderen. Ook werden er vertrekken ingericht voor het personeel. Ook werd in die tijd het gehele paleis voorzien van centrale verwarming. In het park verrees een sportcomplex met paviljoen.

In 1937 betrokken Juliana en Bernhard het paleis. Voor het eerst in zijn geschiedenis werd het de permanente woning van een gezin. Al hun kinderen, met uitzondering van prinses Margriet, werden op Soestdijk geboren.

Bij de Duitse inval in 1940 week het gezin uit naar het buitenland. Opnieuw herbergde Paleis Soestdijk buitenlandse militairen, ditmaal Duitse officieren.

Tijdens de regeerperiode van Juliana maakte de koninklijke familie voornamelijk gebruik van Soestdijk en Paleis Het Loo. Paleis Soestdijk werd in 1948 officieel de hoofdresidentie van het staatshoofd en Het Loo ging dienen als buitenverblijf, waar prinses Wilhelmina ging wonen. Om als werkpaleis te kunnen dienen werden in de Soestervleugel de secretariaten van Juliana en Bernhard ondergebracht. Van de zolder tot de kelder werd nu elke vierkante meter gebruikt.

Juliana had geen voorkeur voor Paleis Het Loo als zomerverblijf, maar gebruikte Paleis Soestdijk permanent als woon- en werkpaleis. Vakantie hield zij meest in het buitenland. Zij voerde gesprekken met de minister-president meestal op Soestdijk. Bij hoge uitzondering hield zij kantoor op Paleis Lange Voorhout, of ontving zij hoge gasten en diplomaten op Paleis Huis ten Bosch. Vanuit Paleis Soestdijk werden in rechtstreekse televisie-uitzendingen de verlovingen van de prinsessen bekendgemaakt. Jaarlijks werd op 30 april door vele vertegenwoordigers van de samenleving een bloemenhulde gebracht aan de jarige vorstin.

Staatsbezoeken werden in de periode van Juliana zo veel mogelijk op het Paleis op de Dam ontvangen. Af en toe werd gebruikgemaakt van Paleis Soestdijk, zoals in 1979 bij het officiële bezoek van de Japanse keizerlijke familie, mede omdat eind jaren zeventig de paleizen Het Loo, Noordeinde en Huis ten Bosch alle in restauratie waren.

In de jaren zestig en zeventig vonden er enkele verbouwingen plaats, waarbij het paleis werd uitgebreid met een zonnekamer en een inpandig zwembad.

Na het overlijden van Wilhelmina begon Juliana met de reorganisatie van de paleizen, kunstwerken en domeinen. In 1971 werd Paleis Het Loo niet langer aan de Kroon ter beschikking gesteld. Soestdijk en het grootste deel van het bijbehorende landgoed werd verkocht aan de Nederlandse Staat en werd nu een van de drie aan de Kroon ter beschikking gestelde paleizen. Na het aftreden van Juliana werd vastgelegd dat zij en haar man tot hun dood kosteloos van Paleis Soestdijk gebruik konden blijven maken.

Kasteel Het Oude Loo werd na restauratie aan de koninklijke familie verhuurd. Alle officiële koninklijke paleizen vallen sindsdien onder de Rijksgebouwendienst. Paleis Huis ten Bosch, Paleis Noordeinde en het Paleis in Amsterdam zaten al in de portefeuille van de Rijksgebouwendienst en zijn voorlopers sinds de 19e eeuw. Verder werd door het Rijk met Juliana een betere financiële regeling getroffen. Door haar werden de particuliere collecties kunst, juwelen en kunstnijverheid uit de familie Oranje-Nassau ondergebracht in 'dode hand', om zo dienstbaar te blijven aan de kroondrager. Al deze kunstwerken, sieraden en dergelijke werden in stichtingen ondergebracht die onder leiding staan van de familie. Daarnaast is een groot deel van de kunst, kunstnijverheid, stoffering en meubilering in de officiële paleizen eigendom van de staat (Rijksgebouwendienst), die via de begroting van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties elk jaar aan het Koninklijk Huis geld ter beschikking stelt voor het beheer van de roerende en onroerende paleisgoederen. De roerende zaken op Soestdijk bleven echter merendeels particulier eigendom.

In de jaren zeventig en begin jaren tachtig woonden naast Juliana en Bernhard ook de prinsessen Irene en Christina met hun gezinnen op het paleis. Voor hen werden appartementen ingericht in de Soestervleugel.

Na haar troonsafstand op 30 april 1980 bleven Juliana en Bernhard wonen in Paleis Soestdijk, waar ze in 1987 hun gouden bruiloft vierden en er voor het laatst massa's mensen langs het bordes trokken om hulde te brengen. Naarmate Juliana ouder werd leefde zij meer teruggetrokken in Paleis Soestdijk. Zij overleed er op 20 maart 2004 en Bernhard op 1 december van hetzelfde jaar. Beiden werden op Paleis Soestdijk opgebaard. Het Koninklijk Huis heeft daarna geen behoefte meer getoond aan gebruik van het moeilijk te beveiligen paleis.

Op 19 mei 2009 onthulde koningin Beatrix in de voortuin voor het paleis een bronzen beeld van haar ouders, gemaakt door Kees Verkade.[3]

Open voor publiek

Sinds het overlijden van prins Bernhard staat het paleis leeg. In oktober 2005 werd het paleis weer ter beschikking gesteld aan de eigenaar, de Staat. De Rijksgebouwendienst had toen ook het dagelijks beheer tot deze dienst een nieuwe gebruiker vond.

Op 24 april 2006 werd bekendgemaakt dat Paleis Soestdijk voor een periode van drie jaar zou worden opengesteld.[4] In de daaropvolgende maanden werden het paleis en het park gereed gemaakt voor de openstelling. In een bosperceel van het park werden bomen gekapt voor de aanleg van 230 parkeerplaatsen. In de oranjerie kwam een horecavoorziening en de watertoren werd omgebouwd tot museumwinkel. Deze museumwinkel werd later verplaatst naar de garderoberuimte in het paleis.

In het paleis kwam een expositie over de geschiedenis van het paleis en zijn bewoners. Deze was alleen met een rondleiding te bezoeken, en voerde door de staatsievertrekken van het paleis, die grotendeels oorspronkelijk ingericht waren. Verder waren er enkele privévertrekken van de laatste bewoners te zien, hoewel die reeds ontdaan waren van vrijwel alle privébezittingen. Tussen december 2006 en februari 2007 werden bewoners van Baarn en Soest als eerste uitgenodigd voor een rondleiding. Daarna was het paleis open voor iedereen. Kaarten voor de rondleiding in het paleis waren alleen via de website van het paleis te koop. Het park was wel te bezoeken na betaling aan de kassa. Op 10 oktober 2007 verwelkomde de stichting de 100.000e bezoeker.[5] In 2009 besloot de regering dat de openstelling van het paleis met een jaar werd verlengd. Tot en met 2010 kwamen er in ruim vier jaar tijd meer dan 600.000 bezoekers naar Paleis Soestdijk.[6]

Op 1 januari 2011 werd het paleis gesloten voor publiek, maar deze sluiting werd een maand later teruggedraaid toen bleek dat de vraag naar rondleidingen groot bleef. Besloten werd om het paleis per 1 maart weer open te stellen, eerst alleen op vrijdagen, zaterdagen en zondagen, vanaf 2012 vaker. Het paleis zou weer sluiten wanneer er een definitieve bestemming voor was gevonden.

Koningin Emmapark en bijgebouwen

1rightarrow blue.svg Zie Koningin Emmapark voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De eerste aanleg van de tuin van Paleis Soestdijk was in 1689 door Maurits Post, van de structuren is niets over gebleven. Daniël Marot gaf de tuin daarna vorm, een houten tuinbank bij de vijver en enkele vazen zijn hiervan bewaard gebleven.

Het Engelse Bos ten zuidoosten van het paleis is een overblijfsel van de aanleg in vroege landschappelijke stijl van rond 1780 door J.D. Zocher sr. en jr. vanaf 1806. De aanleg in landschapstuin gebeurde in opdracht van koning Lodewijk Napoleon. Ten westen van het paleis is een grote slingervijver met eiland, een slingerende beek, een aanleg met gazons, boomgroepen en gebogen paden. Vlak achter het paleis ligt de grote vijver, terwijl de beek van de zuidzijde via een vijver naar het westen slingert, dieper het park in. Vanuit het paleis is een tuinhuisje te zien, met aan de zuidkant een witte gietijzeren brug.

Aan het gebogen lanenstelsel van het park groeien onder andere beuken en rododendrons. Noordwestelijk van de vijver ligt een weide met het Wilhelminachalet. Dit chalet uit 1892 werd gebruikt als speelhuis voor de jeugdige Wilhelmina. Noordelijk van het paleis staan de oranjerie en de oudste nog bestaande watertoren van Nederland. Deze werd rond 1680 gebouwd naar een ontwerp van 'fountainier' Willem Meesters[7] en diende om de fonteinen te laten spuiten.

Aan de westkant van de slingervijver is een sportpaviljoen met zwembad en tennisbanen plus een speelhuisje. Er staan twee wachthuisjes, een sportgebouw, een ijskelder, drie jachthuisjes en een parkwachterswoning.

Door de ontstaansgeschiedenis van Paleis Soestdijk, het Baarnse Bos en de Eult is het park van cultuurhistorische waarde. Het park en de bijgebouwen zijn aangewezen als rijksmonumenten. Zie ook de lijst van rijksmonumenten bij Paleis Soestdijk.

Aan de overzijde van de Amsterdamsestraatweg is de Koningslaan die als een zichtlijn de gedenknaald toont. Tevens zijn aan deze kant van de weg de diensthuizen, boerderij en de stallen van het paleis te vinden.

Toekomst

Op 8 juni 2017 maakte het Ministerie van Binnenlandse Zaken bekend dat het paleis en het bijbehorend landgoed voor 1,7 miljoen euro werd verkocht aan MeyerBergman Erfgoed Groep. Het paleis en landgoed wordt een proeftuin voor innovatie, waar instituten, bedrijven en starters zich aan elkaar presenteren. Ook komen er horecavoorzieningen. Het bosgebied dat nu nog is afgesloten, gaat open voor recreanten. Op het terrein van de voormalige marechausseekazerne komen woningen.[8][9] Het paleis wordt vanaf 2020 grondig gerenoveerd en gerestaureerd, ook de bijgebouwen en het landgoed moeten onderhouden worden. De totale kosten hiervan geschat op meer dan 100 miljoen euro.[10][11]

Eerder werd er gepleit om het Nationaal Historisch Museum er te huisvesten.[12][13] Ook zouden Paleis Soestdijk en het landgoed eromheen geschikt zijn voor culturele activiteiten en bijeenkomsten. In de zomer van 2011 en 2012 werd in en onder het water van de hofvijver van het paleis de opera Orfeo ed Euridice van Christoph Willibald Gluck uitgevoerd door het gezelschap De Utrechtse Spelen.[14]

Panorama van Paleis Soestdijk
Panorama van Paleis Soestdijk

Zie ook


Monumenten in de buurt van Paleis Soestdijk in Baarn

Historische tuin- en parkaanleg

Amsterdamsestraatweg 1
Baarn
Onderdeel 2. Tuin- en Parkaanleg. HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG behorende tot de buitenplaats Paleis Soestdijk. Inleiding. De vroegste..

Hekwerk met hardstenen en gietijzeren hekpijlers

Amsterdamsestraatweg 1
Baarn
Onderdeel 3. Hekwerk met Hekpijlers. HEKWERK MET HEKPIJLERS behorende tot de historische buitenplaats Soestdijk. Aan de Amsterdamsestraatwe..

Twee wachthuisjes van paleis Soestdijk

Amsterdamsestraatweg 1
Baarn
Onderdeel 4. Twee Wachthuisjes. WACHTHUISJES behorende tot de historische buitenplaats Soestdijk. Twee wachthuisjes van paleis Soestdijk in..

Oranjerie

Amsterdamsestraatweg 1
Baarn
Onderdeel 6. Oranjerie. ORANJERIE behorende tot de historische buitenplaats Soestdijk. In het park staat een wit gepleisterde oranjerie geb..

Vijver met beeldengroep

Amsterdamsestraatweg 1
Baarn
Onderdeel 7. Vijver met beeldengroep. VIJVER MET BEELDENGROEP behorende tot de historische buitenplaats Soestdijk. Ten westen van de watert..

Kaart & Routeplanner