Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Station in Vlissingen

Gebouw

Stationsplein 5
4382NN Vlissingen
Zeeland

Bouwjaar: 1950
Architect: Sybold van Ravesteyn


Beschrijving van Station

Inleiding KOPSTATION gebouwd in 1950 in een decoratieve 'shake-hands'-architectuur naar ontwerp van Sybold van Ravesteyn (1889-1983) ter vervanging van het door oorlogsschade verwoeste laatnegentiende-eeuwse station en met gebruik van (delen van) de vooroorlogse perrons, perronoverkappingen en muurwerk. Aan de buitengevels van het station zijn vier gepolychromeerde keramiekbeelden van Jo Uiterwaal (1897-1972) geplaatst in samenhang met het architectonisch concept en met voorstellingen die verwijzen naar de spoorverbinding en de provincie Zeeland. Het ontwerp is mede beïnvloed door Italiaanse voorbeelden. In het hoofdgebouw bevinden zich de hal en restauratie. In de westelijke vleugel de fietsenstalling. Ten opzichte van de voorganger sloot de nieuwbouw aan de oostzijde dichter aan bij het veer Vlissingen-Breskens, vanwaar een grote passagiersstroom te verwachten viel. De voorgevel van het station is meer naar het noorden opgeschoven ten behoeve van een ruim aangelegd verkeersplein met busstation aan de voorzijde. Achter het station een vrijstaand dienstgebouw uit de bouwtijd. Voor de ingang van de fietsenstalling staat een door de gemeente geschonken natuurstenen bloembak met gebeeldhouwd NS-embleem en opschrift 'Vlissingen 1950'. Omschrijving Het STATIONSGEBOUW is dwars op de eindsporen geplaatst en opgetrokken in gele baksteen met een verdiepte voeg. De lage gevels worden afgesloten door een brede in oker geschilderde betonnen kroonlijst. De voorgevel wordt gekenmerkt door twee halfronde topgevels tussen rechtgesloten geveldelen. De topgevels worden geaccentueerd door bollen ter zijden en schildvormige ornamenten op de toppen. Onder de linker topgevel de toegang tot de stationshal. Onder de rechter topgevel vensters van de restauratie. Op het midden van de voorgevel een klok in een decoratieve betonnen omlijsting. Om de zuidoosthoek van het station, ter plaatse van de restauratie en voormalige wachtruimte, een smal verhoogd terras met lage natuurstenen balustrade. De voorgevel wordt geleed door brede raam- en deurpartijen in natuurstenen rechtgesloten omlijstingen, natuurstenen vierkante gecanneleerde pilasters met een betonnen kroonlijst, en door gestileerde klassieke elementen, zoals consoles onder de kroonlijst. De eerste en laatste travee van de voorgevel hebben verticale raampartijen met halfronde onder- en bovenzijden in een decoratieve natuurstenen omlijsting. Tegen de halfronde topgevels zijn keramiekbeelden op geprofileerde natuurstenen consoles geplaatst. De oorspronkelijk roomkleurige en thans grijs gekleurde figuren zijn voorzien van attributen van het spoor, landbouw en visserij, waarvan sommige in rood, blauw, geel of goud gekleurd. De westelijke zijgevel wordt geleed door vierkante gecanneleerde pilasters met een betonnen kroonlijst ter weerszijden van een verhoogd middendeel onder een segmentboogvormige daklijst. In het midden van de gevel een gepolychromeerd beeldhouwwerk van het wapen van Zeeland. In de zuidelijke hoek van de westgevel nog een verticale raampartij met halfronde onder- en bovenzijden in een decoratieve natuurstenen omlijsting. Aan de perronzijde wordt het hoofdgebouw afgesloten door de hergebruikte achtergevel van de laatnegentiende-eeuwse voorganger, met decoratief metselwerk en bijpassend gedetailleerde deur- en raampartijen. De westelijke helft van hoofdgebouw bevat de hal met tongewelf achter de topgevel en aan de rechterzijde de - thans afgesloten - loketten met gepolijste natuurstenen omlijstingen en de voormalige bagagebank. De vloer van de hal is belegd met grijze kwartsiettegels en roze-rode tegels in een rasterpatroon. De oostelijke helft van het hoofdgebouw bevat de restauratie en de thans tot keuken bestemde voormalige wachtruimte derde klasse. In de westelijke - iets teruggelegen - vleugel met drie vijfhoekige vensters de fietsenstalling, waarvan het muurwerk aan de binnenzijde tot het oude station behoorde. Aan de zuidzijde zijn deze muren bekleed met het gele metselwerk van het nieuwe station. De ingang van de fietsenstalling wordt gemarkeerd door een luifel met cassettenplafond op natuurstenen kolommen. De entree en het naastgelegen venster zijn halfrond gesloten. Links van de entreepartij tegen de gevel een gepolychromeerde beeldengroep, voorstellende een man- en vrouwspersoon met attributen van spoorwegen en landbouw. In de achtergevel van de fietsenstalling is de aansluiting op de perronoverkappingen zichtbaar, met daarin de boog voor een derde (niet gerealiseerde) perronkap. Aan de perronzijde is de westelijke vleugel verbonden met een rechthoekig DIENSTGEBOUW, mogelijk (deels) een restant van de laatnegentiende-eeuwse voorganger. Achter de fietsenstalling een vrijstaand dwarsgeplaatst éénlaags DIENSTGEBOUW in verwante vormgeving, op een hoge plint en met brede dakoverstek. Op een deel van de PERRONS (aangegeven op de bijgevoegde kaart) nog de laatnegentiende-eeuwse houten overkapping op gietijzeren kolommen met composiete kapitelen. Waardering Het langgerekte KOPSTATION te Vlissingen is van algemeen belang als karakteristiek en laatst integraal overgebleven werk van een van de meest toonaangevende stationsarchitecten van Nederland in het midden van de twintigste eeuw, Sybold van Ravesteyn, voor wiens oeuvre de gebogen lijn en de toepassing van beeldende kunst in samenhang met een heldere ruimtelijke organisatie en een mede op Italiaanse voorbeelden geïnspireerde monumentaliteit kenmerkend is, naast de zorgvuldige detaillering en materialisatie, zowel in- als uitwendig. Het prominent nabij de veerhaven gesitueerde station is tevens van grote cultuurhistorische waarde wegens de directe relatie met de wederopbouwopgave als herstel van de oorlogsverwoestingen die de strategisch gelegen havenstad aan de Schelde heeft ondergaan. Het functionele doch decoratief behandelde stationsgebouw in gele baksteen met geprononceerde omlijstingen in een classicistische, symmetrische vormentaal is verder van grote architectuurhistorische waarde als gaaf bewaard toonbeeld van een combinerende wederopbouwarchitectuur, waarbij nog na de oorlogsschade gespaard gebleven onderdelen in het concept zijn geïntegreerd. Het beeldbepalende spoorwegstation in Vlissingen met zijn markante silhouet is tevens van grote stedenbouwkundig-historische waarde als markering van het begin/eindpunt van de enige spoorverbinding in Zeeland en de historisch-functionele relatie met de veerhaven. Het figuratief-symbolische beeldhouwwerk van Jo Uiterwaal is van grote cultuur- en kunsthistorische waarde als conceptueel onderdeel van het samengaan van bouwkunst en beeldende kunst en wegens de ambachtelijk-technische pionierswaarde omdat hier voor het eerst is geëxperimenteerd met polychromie in keramiek en het bakken uit één stuk. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 530882
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
    Vlissingen   
Overzicht van de voorgevel met terras - Vlissingen - 20423258 - RCE.jpg
Afkorting Vs
Opening 1 september 1873
Perrons 2 (gelijkvloers)
Perronsporen 3
Lijn(en) Staatslijn F
Vervoerder(s) NS
Reizigers 2.858 (2014)[1] per dag
Coördinaten 51° 27′ NB, 3° 36′ OL
Externe link  NS-stationsinformatie
Station Vlissingen
Station Vlissingen
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer

Station Vlissingen (vroeger: Vlissingen Haven) is het eindstation van de spoorlijn Roosendaal – Vlissingen (Staatslijn F ofwel Zeeuwse Lijn) en ligt ten oosten van het stadscentrum van Vlissingen, bij de veerhaven aan de Westerschelde. Het is een kopstation, het stationsgebouw staat direct achter de doodlopende sporen.

Gebouw

Eerste stationsgebouw (1872-1892)

Op de plaats van het huidige station Vlissingen werd op 1 september 1873 station Vlissingen Haven geopend. Het was een eenvoudig station voornamelijk bestaande uit enkele perrons en vooral bestemd voor de aansluiting op de veerdiensten. In die tijd werd het tweede station van Vlissingen, station Vlissingen Stad, als het belangrijkste station gezien. Dit station was een jaar eerder, op 1 november 1872, geopend en lag dichter bij het centrum van de stad, bij de Keersluisbrug langs het Kanaal door Walcheren. De exploitatie van twee nabijgelegen stations in het Vlissingse havengebied was echter te duur in verhouding tot het beperkte gebruik, en station Vlissingen Stad werd op 18 juli 1894 gesloten.

Tweede stationsgebouw (1892-1944)

In 1892 maakte het oorspronkelijke gebouw van station Vlissingen Haven plaats voor een veel groter gebouw in de stijl van de Neorenaissance, waarvan de ingang zich schuin op de zuidwestelijke hoek bevond. Het ontwerp was van de hand van het architectenduo Haverkamp en Schill Het gebouw had onder andere een speciale wachtkamer voor vorstelijke personen. Het station kreeg drie perrons voorzien van een perronkap waarvan de pilaren en een gedeelte van de kap thans nog bestaan. Het gebouw werd op 15 september 1894 in gebruik genomen. Vijf jaar later, in 1899, ontstond er echter een grote ravage, toen een stoomlocomotief uit Amsterdam defecte remmen had, waarna de trein het perron en de stationsrestauratie doorboorde. Dit treinongeval bij Vlissingen kostte twee conducteurs en de achttienjarige dochter van de Zwitserse gezant te Berlijn Arnold Roth het leven.

In 1944 werd station Vlissingen Haven tijdens een bombardement onherstelbaar beschadigd.

Derde stationsgebouw (1950-heden)

Ter vervanging verrees tussen oktober 1949 en september 1950 het huidige stationsgebouw naar een ontwerp van architect Sybold van Ravesteyn (1889-1983), wiens neobarokke stijl duidelijk in het gebouw te herkennen is. De officiële opening van het vond plaats op 18 december 1950. Delen van de perrons, perronoverkapping en muurwerk van het vooroorlogse station bleven behouden. Na de oorlog schrapte men ook de toevoeging Haven uit de naam en ging het station kortweg Vlissingen heten.

In het oostelijke gedeelte van het hoofdgebouw is een stationsrestauratie gevestigd met daarvoor een smal verhoogd terras met lage natuurstenen balustrade. Aan de westzijde bevindt zich een afzonderlijke vleugel met een fietsenstalling, daarachter staat een vrijstaand dienstgebouw. Al deze onderdelen worden via het aan de stationhal grenzende deel van de perrons met elkaar verbonden. Het gebouw is ruim voorzien van voor Van Ravesteyn kenmerkende details als ronde en vierkante gekantelde ramen, versieringen op de daklijst en beelden aan de gevel.

Aan de buitengevels van het station zijn vier keramiekbeelden van Jo Uiterwaal (1897-1972) geplaatst met voorstellingen die verwijzen naar de spoorverbinding en de provincie Zeeland. Voor de ingang van de fietsenstalling staat een door de gemeente Vlissingen geschonken natuurstenen bloembak met gebeeldhouwd NS-embleem en opschrift 'Vlissingen 1950'. In de stationshal staat een beeld ter herinnering aan de elektrificatie van de Zeeuwse lijn, vervaardigd door Philip ten Klooster en onthuld op 17 april 1957.

Aan de oostzijde van de stationshal waren oorspronkelijk de loketten gevestigd. In juni 2004 zijn deze gesloten, maar eind 2010 opende hier een vernieuwde kiosk. Lange tijd was aan de westzijde van de stationshal een filiaal van het Grenswisselkantoor gevestigd, maar na de sluiting hiervan eind 2001 werd dit deel van de stationshal weer in zijn oorspronkelijke staat teruggebracht.

Op 18 maart 2010 werd het stationsgebouw aangewezen als Rijksmonument en is daarmee één van de weinige door Van Ravesteyn ontworpen stationsgebouwen dat nog niet is gesloopt.

Functie

Het station in Vlissingen speelde in de eerste helft van de twintigste eeuw een belangrijke rol in de verbinding met Engeland vanwege de aansluiting met de veerdienst van de Stoomvaart Maatschappij Zeeland. Van 1881 tot de Eerste Wereldoorlog reden over de Zeeuwse lijn D-treinen (internationale sneltreinen) waarmee men (via Boxtel en Wesel) van Londen via Vlissingen naar Berlijn kon reizen.

Thans speelt het op een na meest westelijk gelegen station van Nederland (Station Vlissingen Souburg ligt net iets westelijker) een belangrijke functie in de ontsluiting van zowel de stad Vlissingen als West-Zeeuws-Vlaanderen, dat door middel van een voet- en fietsveerdienst naar Breskens, verzorgd door Veolia Transport Fast Ferries, te bereiken is.

De ligging bij de haven heeft wel een tamelijk grote afstand tot het stadscentrum als gevolg, waardoor er begin van deze eeuw plannen ontstonden het station in noordelijke richting te verplaatsen. Het station zou dan bij de Hogeschool Zeeland komen te liggen, in de buurt waarvan de gemeente Vlissingen een kennis- en innovatiecentrum, de Kenniswerf, wil ontwikkelen. Dit is ongeveer dezelfde locatie als waar het vroegere station Vlissingen Stad lag. De plannen tot verplaatsing van het station stuiten op grote weerstand in Zeeuws-Vlaanderen, omdat de directe overstap tussen veerdienst en trein hierdoor verloren zou gaan. In 2007 werd van verplaatsing afgezien.

Van 2013 tot eind 2016 reden er in de avonduren en op zondagochtend ook een paar rechtstreekse treinen naar Leeuwarden en Groningen. Vlissingen was in die periode over het spoor dus rechtstreeks verbonden met acht provinciehoofdsteden, te weten Middelburg, Den Haag en Lelystad en enkele malen per dag ook Assen, Zwolle, Leeuwarden en Groningen. Op woensdagavond reed er destijds ook een trein naar Haarlem.

Bij de dienstregeling 2017 werd de eindbestemming weer Amsterdam Centraal (via Haarlem).

Treinseries die stoppen op station Vlissingen

De volgende treinen van de NS doen station Vlissingen aan:

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
2200 Intercity Amsterdam CentraalHaarlemLeiden CentraalDen Haag HSRotterdam CentraalDordrechtRoosendaalVlissingen
12200 Intercity VlissingenRoosendaal Rijdt 's morgens enkele malen.

Voor- en natransport

De volgende buslijnen stoppen bij station Vlissingen:

Lijn Route Vervoerder Opmerkingen
56 Middelburg, Station - Binnenstad Middelburg - 't Zand - Koudekerke - Vlissingen, Rosenburgh - Middengebied - Binnenstad Vlissingen - Vlissingen, Station Connexxion Stadsbus
864 Middelburg - Veere - Vrouwenpolder - Oostkapelle - Domburg - Westkapelle - Zoutelande - Vlissingen Connexxion Zomerbus (Summer Express)
980 Vlissingen - Ritthem GVC Haltetaxi

Sinds 2012 vaart er ook een watertaxi tussen station Vlissingen en het Dok aan de rand van het stadscentrum. Daarnaast is er elk uur een veerverbinding met Breskens (alleen voor fietsers en voetgangers).

Voorzieningen

Galerij

Zie ook


Monumenten in de buurt van Station in Vlissingen

Gepleisterd pand ter breedte van acht vensterassen en met verdieping. Flauw getoogde vensters met zesruitsschuiframen. Kroonlijst met geschulpte rand, ..

Prins Hendrikweg 3
Vlissingen
Gepleisterd pand uit het derde kwart van de 19e eeuw ter breedte van acht vensterassen en met verdieping. Flauw getoogde vensters met zesrui..

Oostbeer

Stenen beer bij Commandoweg
Vlissingen
De "Oostbeer": een z.g. STENEN BEER met escarp en contrescarp, die eertijds diende ter afsluiting van een vestinggracht van de Westerschelde..

Arsenaal

Paardenstraat 2
Vlissingen
ARSENAAL. GEBOUW op onregelmatige plattegrond met hoofdgevel aan de Wijnbergse Kade. Aan die zijde vernieuwde topgevel met vlechtingen. Goot..

Dwarshuis onder pannen zadeldak met rechts een puntgevel. Twee vensters met 12-ruitsschuiframen. Twee dakkapellen

Koudenhoek 44
Vlissingen
DWARSHUIS uit de eerste helft van de 19e eeuw onder pannen zadeldak met rechts een puntgevel. Twee vensters met 12-ruitsschuiframen. Twee da..

Pand met verdieping en schilddak. Deur met snijwerk, bovenlicht en pilasteromlijsting met hoofdgestel. Houten kroonlijst

Koudenhoek 46
Vlissingen
Pand met verdieping en schilddak, eerste helft 19e eeuw. Deur met snijwerk, bovenlicht en pilasteromlijsting met hoofdgestel. Houten kroonli..

Kaart & Routeplanner

Route naar Station in Vlissingen

Foto's (3)