Meer dan 63.000 rijksmonumenten


(vm.) Eerste Christelijke LTS Patrimonium (Amsterdam) in Amsterdam

Gebouw

Vrolikstraat 8
1091VG Amsterdam
Noord Holland

Bouwjaar: 1952-1956
Architect: J.B. Ingwersen, C. de Geus en C. v.d. Bom


Beschrijving van (vm.) Eerste Christelijke LTS Patrimonium (Amsterdam)

Inleiding Een op Le Corbusiers Unité d'Habitation geïnspireerd SCHOOLGEBOUW, ingedeeld en opgebouwd volgens de principes van het Functionalisme in 1952-1956. Ontworpen door J.B. Ingwersen, C. de Geus en C. v.d. Bom als Eerste Christelijke LTS Patrimonium. De school was oorspronkelijk verticaal verdeeld in een theorie en praktijk gedeelte en horizontaal van het zware naar het lichte gebruik. De begane grond was voor de praktijkwerkplaatsen bestemd. Onder andere de hellingbaan verwijst naar het praktijklokaal voor automontage. Op de verdiepingen bevonden zich telkens theorielokalen aan de zuidzijde en praktijk-, teken- en vaklokalen aan de noordzijde. Bovenop de vierde verdieping lag de kantine, afgedekt met flauw gebogen dak. In de jaren '90 van de 20ste eeuw is het gebouw gerenoveerd en aangepast aan moderne eisen van gebruik. Toen zijn ook de betonwanden en de reliëfs voorzien van een verflaag, is de indeling van ingangshal van de docenten gewijzigd en is de kantine verplaatst naar de begane grond met tussenverdieping. Het kleurgebruik is dus niet oorspronkelijk, afgezien van de reliëfs van H. op de Laak in de kantine op de bovenste verdieping. De indeling van de plattegrond is nog nagenoeg ongewijzigd maar het onderscheid in verdeling tussen theorie en praktijk bestaat in het huidige gebruik niet meer. Het beeld van kunstenares P. Eecen (betonplastiek "spelende kinderen") dat in de centrale hal stond, was een geschenk van de leraren bij de opening van de school. Het beeld staat er nu niet meer en het is niet bekend waar het zich bevindt. Het gebouw is momenteel nog steeds in gebruik als schoolgebouw door het Europa College, onderdeel van ROC ASA. Omschrijving De school rust op zware poten van beton waardoor het visueel wordt opgetild van de grond en telt een kelder, begane grond en vier verdiepingen. Het gebouw is iets schuin geprojecteerd ten opzichte van de Wibautstraat om een optimale bezonning en belichting te creëren, terwijl tevens de bouwmassa een overmatige zwaarte ten opzichte van de Wibautstraat is ontnomen. De school heeft een skelet van gewapend beton en heeft een basismodule van 3,5 meter, zowel horizontaal (kolomafstand) als verticaal (verdiepingshoogte). Het consequent doorgevoerde maatsysteem is geïnspireerd op de Modulor van Le Corbusier. De afstand tussen de beton brut-pylonen op de begane grond bedraagt 7 m en de gevels van de begane grond bestaan hoofdzakelijk uit glas in houten kozijnen om een maximale openheid te suggereren. De gesloten geveldelen en de borstweringen op de hogere verdiepingen zijn bekleed met platen schokbeton, die bij de realisatie als buitenbekisting hebben gefunctioneerd. Voor de eigenlijke ramen is een schokbetonnen frame opgebouwd, met een onderverdeling van 87,5 bij 87,5 cm (1/4 van de basismodule), het glas is koud in het beton aangebracht. Met dit frame beoogde de architect niet enkel een regen- en zonwerende functie, maar wilde daarmee ook de menselijke maat terugbrengen in het gebouw. De geprefabriceerde schokbetonelementen omvatten hoofdzakelijk het hoofdtrappenhuis, het noodtrappenhuis, de gevelraam-elementen van zuid-, oost- en westgevel, de gevelbeplating (43,75 x 87,5 cm) en de borstweringsplaten in de houten binnenpuien. Het noodtrappenhuis bevindt zich in de ronde schacht aan de noordzijde. Het dak van de voormalige gymzaal op de bovenste verdieping is uitgevoerd als een parabool en bestaat uit een fusée-ceramique constructie. Het dak van de voormalige kantine, eveneens op de bovenste verdieping, is een cylindrisch schaaldak in beton. De constructies op het dak (liftmachinekamer, schoorstenen en dergelijke) zijn uitgevoerd in beton en expressief vormgegeven. Links in het gebouw, aan de zijde van de Vrolikstraat, bevindt zich de docenten-entree onder de luifel. De hellingbaan verschaft toegang aan de leerlingen die via de kelder met fietsenberging en garderobe het gebouw betreden. Het inpassen van monumentale wandkunst in architectuur is karakteristiek voor de Wederopbouwperiode. Het bronzen beeld aan de voorgevel is van de hand van beeldhouwer W. Reijers, de betonreliëfs bij de hellingbaan en in het interieur zijn van kunstenaar Harry op de Laak. De reliëfs in het interieur bevinden zich in de voormalige kantine op de bovenste verdieping, het hoofdtrappenhuis en boven de toegangen van de theorielokalen. In de huidige situatie zijn deze reliëfs beschilderd met kleuren die door hun toon de suggestie wekken uit de bouwtijd te dateren. Foto's uit de bouwtijd laten echter zien dat deze reliëfs oorspronkelijk onbeschilderd waren en contrast juist werd verkregen door schaduwwerking. De enige uitzondering daarop vormen de reliëfs in de voormalige kantine. Een expliciete verwijzing naar Le Corbusier is het betonreliëf op de buitenwand, naast de trap naar de kelder: de 'modulor' afgebeeld als bouwvakker met betonmolen. Aan het gesloten geveldeel langs de Wibautstraat is een bronzen beeld bevestigd. Dit op uitstekende handen gelijkend beeld is vervaardigd door beeldhouwer W. Reijers. Het is in 1956 ontworpen maar pas eind jaren '70 geplaatst nadat het eerst ruim tien jaar aan de gevel van de Tweede Christelijke LTS Patrimonium in Amsterdam West had gehangen. In het interieur is het betonskelet zichtbaar gelaten, de wanden bestaan uit schoon metselwerk en de traveeën zijn gevuld met gelakte, pitch-pine puien en een borstweringshoogte van 1,30 m. Dit om het mogelijk te maken opbergkasten onder deze borstwering te plaatsen zonder dat het vrije zicht belemmerd werd. De afwerking van de vloeren is naar functie van de ruimte verschillend uitgevoerd. De gebruikte materialen zijn herkenbaar gebleven en leidingen zijn niet weggewerkt: de achterliggende gedachte was dat het gebouw zelf kon dienen als aanschouwelijk onderwijs voor de leerlingen. Waardering Het gebouw is van algemeen belang: - wegens de ensemblewaarde als hoofd complexonderdeel van het ontwerp waarbij het buitenterrein bewust is meegenomen in het ontwerpproces en als onlosmakelijk geheel met het gebouw zelf beschouwd moet worden; - wegens de architectuurhistorische waarde als een Nederlands eerbetoon aan Le Corbusiers Unité d'Habitation; - wegens de architectuurhistorische waarde als bijzonder toonbeeld van het vernieuwende gebruik van beton en betonelementen; - wegens de bijzondere toepassing van monumentale wandkunst en gevelreliëf in en buiten het gebouw, in samenhang met het gebouw ontworpen door Nederlandse kunstenaars; - wegens de gaafheid van interieur en exterieur in hoofdvorm, materiaalgebruik en detaillering; - wegens de samenhang met de overige complexonderdelen. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 530858
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Het schoolgebouw van de Eerste Christelijke LTS Patrimonium, sinds 2013 Cygnus Gymnasium.

De Eerste Christelijke LTS Patrimonium is de oorspronkelijke naam van een schoolgebouw gelegen tussen de Vrolikstraat (8) en de Wibautstraat in Amsterdam-Oost. Het gebouw is een ontwerp van de architecten C. de Geus en Ben Ingwersen en werd gebouwd tussen 1952 en 1956 door aannemingsmaatschappij P. Bot & Zn uit Heerhugowaard. Het ontwerp doet denken aan de architectuur van Le Corbusier.

Het gebouw was oorspronkelijk verticaal verdeeld in een gedeelte voor theorie en praktijk. Op de begane grond was er ruimte voor de zwaardere werkplaatsen, zoals smederij, plaatwerk en automontage. De kantine bevond zich op de vierde verdieping.

Op zowel het gebouw als de toegangspoort naar het gebouw toe zijn in zowel beton als marmer mozaïeken aangebracht die de onderwerpen ambacht en techniek behandelen. Deze zijn van de hand van Harry op de Laak. Onder leiding van J.B. Ingwersen werden tussen 1962 en 1968 delen van het pand verbouwd. Er werd onder andere een sporthal aan het gebouw toegevoegd.

De bronzen sculptuur aan de voorgevel is gemaakt door de beeldhouwer Willem Reijers. Tevens stond er in de hal van het gebouw de sculptuur Children at Play (1956) van P. Eecen, die nu als verloren wordt beschouwd.

In 2007 werd het gebouw door toenmalig minister Plasterk opgenomen in de lijst met de 100 meest waardevolle monumenten uit de wederopbouw-periode. Sinds 2009 is het gebouw dan ook officieel een rijksmonument.

In het gebouw kwam later een mbo-vestiging van ROC ASA waar onder andere Economie en Toerisme werd gegeven. Deze afdeling is inmiddels verhuisd naar een hiernaast gelegen gebouw aan de Wibautstraat (131).

Het gebouw was tijdelijk niet in gebruik en werd beheerd door het antikraak-bedrijf Ad Hoc.

Vanaf februari 2013 wordt het gebouw, na een uitgebreide asbest-sanering en renovatie, in gebruik genomen door het Cygnus Gymnasium.

Afbeeldingen

Zie ook

Bronnen



Monumenten in de buurt van (vm.) Eerste Christelijke LTS Patrimonium (Amsterdam) in Amsterdam

(vm.) Eerste Christelijke LTS Patrimonium (Amsterdam), toegangspoort en marmermozaïek

Vrolikstraat 8
Amsterdam
Inleiding De toegang vanaf de openbare weg naar het schoolterrein ligt aan de zijde van de Vrolikstraat en bestaat uit een strakke, rechtge..

(vm.) Eerste Christelijke LTS Patrimonium (Amsterdam), banken en schoolplein

Vrolikstraat 8
Amsterdam
Inleiding Aan de noord-, west- en oostzijde wordt het schoolgebouw omgeven door het SCHOOLPLEIN. Langs de noordgrens van het perceel bevind..

Raadhuis Nieuwer-Amstel, Gemeentearchief Amsterdam

Amsteldijk 67
Amsterdam
Inleiding Aan de Amsteldijk in 1889-1892 tot stand gekomen voormalig GEMEENTEHUIS van de gemeente Nieuwer-Amstel en vanaf 1914 bestemd als ..

Dubbel woonhuis in de stijl van de neo-renaissance met sterk Duitse inslag, naar een ontwerp van de Duitse architecten

Weesperzijde 33K
Amsterdam
Inleiding Dubbel WOONHUIS in de stijl van de Neo-Renaissance met sterk Duitse inslag, naar een ontwerp van de Duitse architecten J.F. Henke..

Bouwblok van drie herenhuizen

Weesperzijde 32A
Amsterdam
Inleiding Een in 1884-1885 tot stand gekomen bouwblok met drie HERENHUIZEN op de hoek van de Weesperzijde en de Ruyschstraat. Gebouwd in op..

Kaart & Routeplanner

Route naar (vm.) Eerste Christelijke LTS Patrimonium (Amsterdam) in Amsterdam

Foto's (20)

Alle 20 foto's weergeven