Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Vanenburg in Putten

Kasteel Buitenplaats

Vanenburgerallee 11
3882RH Putten
Gelderland


Beschrijving van Vanenburg

Omschrijving onderdeel 1: HOOFDGEBOUW (Vanenburg) onderdeel van de historische buitenplaats Vanenburg. Op een oudere bouwplaats is rond het midden van de 19de eeuw een witgepleisterde huis gebouwd in eclectische stijl met de ingang aan de zijkant van het huis. Dit villa-achtige gebouw vertoont overeenkomsten met een aantal Haagse huizen uit 1860 van de hand van architect Saraber. Kenmerkend voor de architectuur is de entree, die aan de zijkant van het huis is gesitueerd; de gangstructuur die over de lengte van het huis loopt; en de streng doorgevoerde symmetrie. Het huis is ontworpen om door groen bedekt te worden. Het op rechthoekige grondslag opgetrokken huis met hardstenen plint bestaat uit een souterrain, bel-etage en verdieping onder een, thans met mastiek oorspronkelijk met zinken leien gedekt, omgaand schilddak. Op het dak staan twee schoorstenen met rookkappen bekroond door vergulde windvanen. De gevels hebben gestucte hoeklisenen deels in blokwerk en met verdiepte velden en worden boven de gootlijst beëindigd door een balustrade met op de twee hoeken aan de frontzijde gietijzeren vazen. De gevels wordt horizontaal geleed door houten waterlijsten en zijn ingedeeld door T-vensters (deels nog voorzien van het oorspronkelijke getrokken glas). De symmetrische frontgevel (oost) is de meest representatieve gevel voorzien van een driezijdig middenrisaliet -koepelkamer-, die met een mezzanino boven de verdieping uitsteekt. In 1924 is in de mezzanino een wapensteen uit 1665 met het alliantiewapen van Van Essen - Van Varick gezet en tevens het timpaan geplaatst. De gevel kent een horizontale geleding bepaald door een, zich over de gehele breedte van het huis bevindende veranda, balkon en luifel. De veranda is ter hoogte van de bel-etage met gietijzeren balustrade staande op een gemetselde sokkel met natuurstenen plint en waterlijst; bereikbaar via een negentredige trap aan de zuidzijde. Op de veranda staan gedecoreerde gietijzeren zuiltjes die het balkon van de verdieping dragen, ook op het balkon staan deze zuiltjes die op hun beurt de luifel dragen. Het balkon is voorzien van een gietijzeren balustrade, de luifel van een decoratieve kartellijst. De gevelopeningen met dubbele deuren zijn gevat in een stucomlijsting. De hoofdingang is in het midden van de noordgevel gesitueerd in een verdiepingloze ca. 5 meter vooruitspringende vestibule. De gecementeerde vestibule is voorzien van horizontale schijnvoegen (natuursteenimitatie). Voor de vestibule staat een houten tochtportaal met ruitvormige roedenverdeling. Aan weerszijden hiervan is een niet-oorspronkelijke uitbouw met één vensteras. Het platte dak van de uitbouw is in gebruik als balkon met gietijzeren balustrade, identiek aan de balustrade van de verdieping van de oostgevel. Op de verdieping drie vensterassen met T-vormige geleding, het middelste (roeden) venster heeft een kroonlijst gedragen door twee consoles; ter plaatse van de middenrisaliet een mezzanino. Tegen de zuidgevel bevindt zich de serre (oorspronkelijk wintertuin) op rechthoekige plattegrond met afgeschuinde hoeken. De vensterindeling is in 1986 gewijzigd. Het platte dak van de serre is in gebruik als balkon met gietijzeren balustrade, identiek aan de balustrade van de verdieping van de oostgevel. Op de verdieping drie vensterassen. De vlakke achtergevel (west) kende vijf vensterassen, thans is uiterst links op de bel-etage een venster bijgeplaatst. Overkapte toegang tot de keuken. De bordestrap rechts in de gevel en in de serre zijn van latere datum (balustrade 1986). In het INTERIEUR is ondermeer van belang de gaaf bewaarde symmetrie en aswerking van de plattegrond en de aankleding; de marmeren vestibule met dubbele tochtdeur voorzien van geëtst glas en de gang over de lengte van het huis met vele (schijn)deuren; de kamer aan de zuidzijde met lambrisering, stucplafond met bandwerk en putti uit de bouwtijd (1870) en een rijk gedecoreerde 18de-eeuwse (VXIIIb) schouwboezem met houtsnijwerk in Lodewijk XIV-stijl, waarvan de vormgeving geïnspireerd is op Daniël Marot; de kamer aan de zuidwestzijde met lambrisering en 19de-eeuwse witmarmeren schouw in neo Lodewijk XIV-stijl met een spiegellijst met kuifstuk in neo Rococostijl. Het hoofdtrappenhuis leidde oorspronkelijk tot de eerste verdieping en is in 1961 doorgetrokken. Het souterrain dateert in hoofdopzet uit de bouwtijd. Kapconstructie met kreupele stijlen. Waardering HOOFDGEBOUW (Vanenburg) van algemeen belang: - vanwege de ouderdom; - vanwege de architectonische vormgeving in neoclassicistische stijl uit 1870; - vanwege de gaaf bewaarde eenheid van het ex- en interieur; - vanwege de beeldbepalende ligging in de tuin- en parkaanleg; - vanwege de functioneel-ruimtelijke relatie met de andere onderdelen van de buitenplaats. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 530629
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Kasteel De Vanenburg
Vanenburg.jpg
Locatie Vanenburgerallee 11, Putten
Oorspr. functie buitenplaats
Huidig gebruik hotel
Bouwstijl Eclecticisme
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 530629
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

Kasteel De Vanenburg is een 17e-eeuwse buitenplaats in Putten in de Nederlandse provincie Gelderland. Tegenwoordig wordt het landgoed onder de naam Best Western Premier Kasteel de Vanenburg gebruikt als congres-, vergader- en hotelaccommodatie.

Geschiedenis

De naam Vanenburg, of in die tijd Vaenborch, wordt voor het eerst genoemd in 1389 toen het als bezitting van de abdij Abdinghof te Paderborn aan Wolf van Putten te leen werd gegeven. De meeste informatie uit de vroege middeleeuwen die van het kasteel beschikbaar is, is afkomstig uit de archieven van drie kloosters, namelijk: het klooster te Werden, het Sint-Vitusklooster te Elten en Abdinghof te Paderborn. De kloosters ontvingen van grootgrondbezitters stukken land als geschenk. Omdat de afstand tussen de kloosters en de cadeaugegeven stukken grond zo groot was, werd het dagelijks beheer van de landerijen overgedragen aan de bewoner van de belangrijkste boerderij van de goederen. In 1559 kocht het klooster in Paderborn de landerijen in Putten van het klooster in Werden erbij. Tot deze goederen behoorde ook het "gut tho Nulde", wat later de Vanenburg zou worden.

Nadat het landgoed in de tijd daarop verschillende malen is verhuurd en doorverkocht, was het in 1622 compleet in handen van Jan van Angeren. Na zijn dood werd het landgoed verdeeld onder zijn kinderen, en uit een van de documenten uit die tijd is vastgesteld dat er een huis op het landgoed stond. Dit huis zou niet op dezelfde plaats hebben gestaan als het huidige huis van de Vanenburg staat, maar volgens de overlevering "een kwart uur gaans westelijk van de nieuwe". Over dit huis is verder niets met zekerheid bekend. In 1637 werd het landgoed verkocht aan Peter van Appeltoorn waarna het na zijn dood in het openbaar werd geveild. De hoogste bieder was Hendrick van Essen die het landgoed kocht. In 1664 gaven Hendrik van Essen en zijn tweede echtgenote Geertruid Margarethe van Varick de Amsterdamse architect Philips Vingboons opdracht een landhuis te ontwerpen op het landgoed Vanenburg. Dit huis was zoals Vingboons schreef 'soo sterck gebouwt van dicke Muuren, swaer van balcken en andersints, als een sterck Landt-huys soude kunnen gemaeckt worden'. Het wapen van de opdrachtgevers met het jaartal 1665 werd boven de ingang geplaatst. Deze steen met het alliantiewapen van Van Essen-Van Varick bevindt zich nu in het fronton van het huidige landhuis. De vorm die hij aan het gebouw gaf, is nog steeds de basis van het huidige Kasteel De Vanenburg.

1645 - 1868 : De oorspronkelijke functie

Van 1389 tot 1645 had het landgoed een agrarische functie. Hendrick van Essen, die het nieuwe huis liet bouwen, gaf het meer het karakter van een buitenplaats, met behoud van die agrarische functie. Zijn nabestaanden hielden het tot aan het eind van de achttiende eeuw in stand. Het is moeilijk om achteraf een goede scheiding aan te brengen tussen de economische en de recreatieve functie van de Vanenburg in deze periode. Het kasteel was enerzijds een plaats waar ‘de heeren’ zich even konden ‘vermeyen’, zich konden ontspannen in een natuurrijke omgeving. Anderzijds leek de buitenplaats toch ook heel veel op een agrarisch bedrijf. In 1745 huwde Philips Hendrik van Goltstein met de erfgename Judith Margareta van Essen. Hun zoon jonkheer Evert Jan Benjamin van Goltstein was zeer Oranjegezind en raakte het landgoed kwijt in de patriottentijd. In 1820 kocht de zoon van Evert, de zojuist baron geworden Hendrik Rudolph Willem van Goltstein van Oldenaller (1790-1868), het landgoed terug. Inmiddels was het huis van bouwmeester Vingboons verdwenen, misschien omstreeks 1795 in brand gestoken door de Patriotten of later afgebroken, dat is niet zeker.

Voorterrein van De Vanenburg na 1924

1868 - 1931 : Een nieuwe buitenplaats

Na het overlijden van Hendrik in 1868 werden zijn dochter Anna Frederika Everdine (1829-1917) en haar man, Frederik Willem Jacob van Aylva baron van Pallandt (1826-1906), eigenaar van de Vanenburg. Zij gaven opdracht een nieuw huis te ontwerpen en te bouwen. Mogelijk inspireerden twee villa’s die in 1860 aan het Willemspark in Den Haag werden gebouwd, de tekenaar. De basis van het kasteel bleef met de nieuwbouw intact; de nog bestaande bijgebouwen werden afgebroken en vervangen. De steen met het wapen van Van Essen-Van Varick werd teruggevonden in de gracht van het nabijgelegen kasteel Oldenaller en in het fronton geplaatst.

1931 - 2014

De twintigste eeuw is voor de Vanenburg uiterst bewogen geweest. Na de dood van de kinderloos gebleven Anna Frederika in 1917 verbrast haar neef Hugo ‘Joep’ baron van Pallandt de gehele erfenis en wordt de Vanenburg in 1931 geveild. Sindsdien is het huis niet meer particulier bewoond geweest. Het kasteel was in gebruik als vakantiekolonie, als gevangenkamp voor joden tijdens de bezetting, en als opleidingsschool Bescherming Burgerbevolking van de overheid. Door verval en moderniseringen dreigde het complex zelfs verloren te gaan. In 1996 nam de Vanenburg Group haar intrek in het pand, en bracht het kasteel terug in zijn oorspronkelijke staat. Kasteel Vanenburg heeft zich per 11 april 2014 aangesloten bij Best Western hotels.

Externe link


Monumenten in de buurt van Vanenburg in Putten

Vanenburg: historische aanleg

Vanenburgerallee 11
Putten
Omschrijving onderdeel 2: HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG behorende tot de buitenplaats Vanenburg. De aanleg kenmerkt zich door een 17de-e..

Vanenburg: toegangsbrug

Vanenburgerallee 11
Putten
Omschrijving onderdeel 7: BRUG behorende bij de historische buitenplaats Vanenburg. In de as van het huis ligt een gemetselde brug uit ca.1..

Vanenburg: koetshuis

Vanenburgerallee 9
Putten
Omschrijving onderdeel 3: KOETSHUIS behorende bij de historische buitenplaats Vanenburg. Aan de zuidzijde van het voorplein staat een wit g..

Vanenburg: oranjerie 'Klein Vanenburg'

Vanenburgerallee 15
Putten
Omschrijving onderdeel 6: ORANJERIE 'Klein Vanenbrug' behorende bij de historische buitenplaats Vanenburg. Ten noordoosten van het huis sta..

Vanenburg: oranjerie

Vanenburgerallee 13
Putten
Omschrijving onderdeel 4: ORANJERIE behorende bij de historische buitenplaats Vanenburg. Aan de noordzijde van het voorplein staat een wit ..

Kaart & Routeplanner

Route naar Vanenburg in Putten

Foto's (2)