Meer dan 63.000 rijksmonumenten


gebouw in Amsterdam

Gebouw

Stadhouderskade 42
1071ZD Amsterdam
Noord Holland


Beschrijving van gebouw

Inleiding MUSEUMTUIN met HEKWERKEN en BOUWFRAGMENTEN naar ontwerp uit 1884 van P.J.H. Cuypers. De nagenoeg symmetrische vorm van de omtrek van de tuin wordt in hoofdzaak bepaald door de situatie ter plaatse: begrensd door de Stadhouderskade, Hobbemakade, Hobbemastraat en Jan Luijkenstraat, en van noord naar zuid doorkruist door de Museumstraat. De tuin is aangelegd tussen 1884 en 1916, overwegend in een historiserende stijl waarin verschillende oud-Nederlandse tuinstijlen werden gecombineerd. Omschrijving De MUSEUMTUIN wordt omgeven door een smeedijzeren HEKWERK in neogotische stijl (1883). De beplanting bestaat onder meer uit gesnoeide, geometrische broderies, hagen, gazons, berceaus en gedeelten met vaste planten. De gebruikte beplanting bestaat uit inheemse soorten (wat zou stroken met de visie van Cuypers op de oud-Nederlandse tuinstijlen) maar op bewaard gebleven beplantingslijsten uit die tijd staan ook veel uitheemse bomen, struiken en vaste planten. De beplanting is grotendeels laag gehouden waardoor de gebouwen van een afstand te zien zijn. In de tuin liggen enkele vijvers. Het tuindeel tussen de directeursvilla en de tekenschool is in landschappelijke stijl opgezet en afgescheiden van de museumtuin door een smeedijzeren HEKWERK. Dit om aan te geven dat het hier (oorspronkelijk) om een privétuin van de villa ging, welke geen onderdeel uitmaakte van het publiek toegankelijk gedeelte waar de BOUWFRAGMENTEN zijn tentoongesteld. De tuin is in verschillende compartimenten ingedeeld. Die compartimenten worden zichtbaar gemaakt door de verschillen in ontwerp en de verspreide ligging rondom het museum. In die compartimenten zijn historische beelden, tuinornamenten en grotere bouwfragmenten opgesteld waardoor de tuin als een verlengstuk van het museum fungeert. Een aantal van deze objecten (o.a. beelden, tuinornamenten) vormt dan ook onderdeel van een wisselende collectie (en zijn niet afzonderlijk beschermd als rijksmonument). Een aantal objecten wordt vanwege hun omvang wel permanent tentoongesteld en vormen onlosmakelijk onderdeel van de beschermde tuinaanleg. Onder de laatste categorie bevinden zich aan de westzijde een toegangshek uit de tweede helft van de 17de eeuw, afkomstig van buitenplaats Over-Amstel. In de zuidwesthoek staan de Herenpoort uit Groningen en de Bergpoort uit Deventer tegen elkaar aan gemetseld. De ruimte tussen beide poorten is opgevuld met bouwfragmenten waaronder een balkon (1674) van Herengracht 625 te Amsterdam. In het zuidelijke deel staan de poort van het Duitse Huis (1617) uit Utrecht en de Stadhouderspoort (1617) uit Den Haag. Ook deze twee poorten zijn tegen elkaar aan geplaatst. Iets verderop staat een tuinkoepel (1730) uit Haarlem met ingemetselde bouwfragmenten. Eveneens aan de zuidkant maar dan aan de andere kant van de Museumstraat, staat het smeedijzeren toegangshek van buitenplaats De Voorst (1700) en een tuinhuis met zonnewijzer (1731) afkomstig van Keizersgracht 585 te Amsterdam. Aan de oostzijde bevinden zich nog brokstukken van hekpijlers en een piëdestal uit de 17de en 18de eeuw. Waardering De museumtuin is - van algemeen cultuurhistorisch en tuinhistorisch belang omdat het een tastbaar manifest is van de opvattingen over educatie en museologie. De wijze van tentoonstellen van de bouwfragmenten past in een traditie van openlucht hofcollecties en negentiende eeuwse openbare collecties en is bovendien te beschouwen als navolging van de tuinen bij het Musée de Cluny in Parijs en die bij het Germanisches Nationalmuseum in Neurenberg: de tuin als buitenmuseum. De tuinaanleg zelf is ook bedoeld als historisch educatief object omdat het ontwerp teruggrijpt op de Nederlandse tuingeschiedenis van de 16de tot de 18de eeuw, er in vaste en wisselende opstelling de collectie historische beelden, tuinornamenten en grotere bouwfragmenten worden getoond en het ontwerp aansluit op de historiserende bouwstijl van het museum. - van algemeen belang vanwege de grote architectuurhistorische betekenis voor het oeuvre van P.J.H. Cuypers die het als Gesamtkunstwerk heeft ontworpen. Bovendien van belang wegens de bijzondere samenhang tussen exterieur en interieur: de collectie van het museum wordt getoond (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 530421
Laatste wijziging: 2015-04-18 11:03:51.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Monumenten in de buurt van gebouw in Amsterdam

Rijksmuseum

Stadhouderskade 42
Amsterdam
RIJKSMUSEUM, gebouwd 1877-1885 door P.J.H. Cuypers, hoofdzakelijk in neo-renaissance vormen. Klokkenspel met 23 niet beschermde moderne klok..

Hoekpand (dubbelpand) met twee verdiepingen onder een samenstel van dwarsgeplaatste zadeldaken met licht overstek

Jan Luijkenstraat 2
Amsterdam
Hoekpand (dubbelpand) met twee verdiepingen onder een samenstel van dwarsgeplaatste zadeldaken met licht overstek, op verschillende niveau's..

Linkerdeel van dubbele villa

Stadhouderskade 41A
Amsterdam
Inleiding Linkerdeel van een aan de Stadhouderskade, tussen P.C. Hooftstraat en Jan Luijkenstraat, in eclectische stijl omstreeks 1885 tot ..

Eclectische villa met hek

Weteringschans 24
Amsterdam
Inleiding Een in 1878-1880 tot stand gekomen geheel vrijstaande VILLA met HEK tussen de Weteringschans en de Singelgracht gelegen in een re..

gebouw

Hobbemastraat 21
Amsterdam
Inleiding DIRECTEURSVILLA uit 1883 naar ontwerp van P.J.H. Cuypers. De directeursvilla is gelegen in de zuidoostelijke hoek van de museumtu..

Kaart & Routeplanner

Route naar gebouw in Amsterdam