Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Hembrugterrein: productie en beproevingsgebouw, b5 - 272a in Zaandam

Nijverheid Industrie

Havenstraat bij 104
1500AA Zaandam (gemeente Zaanstad)
Noord Holland

Bouwjaar: 1930


Beschrijving van Hembrugterrein: productie en beproevingsgebouw, b5 - 272a

Omschrijving onderdeel 27: PRODUKTIE- EN BEPROEVINGSGEBOUW, B5-272A. Inleiding Dit voormalig PRODUKTIE- EN BEPROEVINGSGEBOUW oftewel Gebouw B5 (272A), onderdeel van de Artillerie-Inrichtingen, is rond 1930 gebouwd als werkplaats voor de productie en beproeving van loodazide, een belangrijk detonatiemiddel dat in het Interbellum slagkwik als detonatiemiddel verving. Deze ontwikkeling had de Artillerie-Inrichtingen tot deze nieuwbouw gedwongen. Gebouw B5 maakt onderdeel uit van het B-cluster (de B staat voor Beproeving) dat voor het merendeel uit testgebouwen voor munitie bestaat en vrijwel centraal op het Hembrugterrein ligt. Gezien het immer aanwezige ontploffingsgevaar is het gebouw vrij gelegen. Bij het B-cluster zijn aarden wallen en het zgn. Reigersbos oftewel schokbos aangelegd om bij ontploffing losvliegend materiaal op te vangen. De waterlopen moesten voorkomen dat brand oversloeg en konden bluswater leveren. Omschrijving Gebouw B5 telt twee bouwlagen op een vierkante plattegrond onder een plat dak afgedekt met bitumen. Het gebouw is deels opgetrokken in baksteen en deels (west- en zuidzijde) in beton. De muren zijn opgemetseld in staand verband met als bijzonderheid klezoortjes bij sommige ramen (zie noordzijde). Aan de noordzijde bevindt zich een (recente) stalen trap naar de tweede bouwlaag. De gevels zijn regelmatig ingedeeld met smalle, verticale meerruits vensterstroken. De houten deuren zijn voorzien van 12 onregelmatige ruitjes. Ter plaatse van de tweede bouwlaag is de betonnen muur tot op de hoogte van het dak opgetrokken. De 50cm dikke betonnen muren met steunberen aan de achterzijde omvatten een open testruimte en waren bestemd om de uitwerking van een ontploffing te beperken. Uit de plank- en nerfstructuur in het beton volgt dat het bouwwerk ter plaatse is gegoten. De ruimte is toegankelijk aan de zuidzijde via een rechthoekige opening en aan de westzijde via een rondboogopening in het beton. Naast de opening aan de zuidzijde is een metalen klimladder geplaatst. Het interieur bestaat uit een opslagruimte, een kantoorruimte en werkplaatsen. Opvallend element is het stalen schuifluikje voor waarneming. Waardering Het voormalig PRODUKTIE- EN BEPROEVINGSGEBOUW B5 is van cultuurhistorische en - meer in het bijzonder - militair-historische waarde als uniek en gaaf bewaard gebleven productie- en beproevingsgebouw voor munitie met loodazide uit het Interbellum. Het gebouw is tevens van groot belang als historisch-functioneel onderdeel van het Hembrugterrein en de Stelling van Amsterdam in het algemeen alsmede van het B(eproevings)-cluster in het bijzonder. Het is voorts van typologische waarde als beproevingsgebouw met een aparte buitenruimte omgeven met betonnen wanden. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 530318
Laatste wijziging: 2014-10-12 10:13:45.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Monumenten in de buurt van Hembrugterrein: productie en beproevingsgebouw, b5 - 272a in Zaandam

Hembrugterrein: schokbos

Havenstraat bij 104
Zaandam (Gemeente Zaanstad)
Omschrijving onderdeel 3: Schokbos. Door het SCHOKBOS, genaamd Kleibos, bestaande uit beplanting kenmerkt het Hembrugterrein zich in het Za..

Hembrugterrein: munitiemagazijn "m6 - 298"

Havenstraat bij 104
Zaandam (Gemeente Zaanstad)
Omschrijving onderdeel 19: Munitiemagazijn M6 - 298. Inleiding Het voormalig MUNITIEMAGAZIJN M6 (298) maakt deel uit van het cluster Secto..

Hembrugterrein: munitiemagazijn "m7 - 300"

Havenstraat bij 104
Zaandam (Gemeente Zaanstad)
Omschrijving onderdeel 20: MUNITIEMAGAZIJN M7 - 300. Inleiding Het voormalig MUNITIEMAGAZIJN M7 (300) maakt deel uit van het cluster Secto..

Hembrugterrein: munitiemagazijn "m8 - 299"

Havenstraat bij 104
Zaandam (Gemeente Zaanstad)
Omschrijving onderdeel 21: Munitiemagazijn, Gebouw M8-299. Inleiding Het voormalig MUNITIEMAGAZIJN M8 (299) maakt deel uit van het cluster..

Hembrugterrein: munitiemagazijn "m9 - 301"

Havenstraat bij 104
Zaandam (Gemeente Zaanstad)
Omschrijvijng onderdeel 22: Munitiemagazijn, Gebouw M9-301. Inleiding Het voormalig MUNITIEMAGAZIJN M9 (301) maakt deel uit van het cluste..

Kaart & Routeplanner

Route naar Hembrugterrein: productie en beproevingsgebouw, b5 - 272a in Zaandam