Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Begraafplaats Zorgvlied: Parkaanleg en padenstelsel in Amsterdam

Graf Begraafplaats

Amsteldijk 273
1079LL Amsterdam
Noord Holland

Bouwjaar: 1869-1870


Beschrijving van Begraafplaats Zorgvlied: Parkaanleg en padenstelsel

Omschrijving Naar ontwerp van J.D. Zocher (1869-1870), L.P. Zocher (1892), L. van der Bijl (1900; 1926-1931) en C.P. Broerse (1931) gefaseerd tot stand gekomen PARKAANLEG met PADENSTELSEL van de Algemene Begraafplaats Zorgvlied. Oudste onderdeel [Zie bijgaande plattegrond (I)] aangelegd op een voormalig weiland van drie hectaren. Landschappelijke aanleg met kronkelend padenstelsel geflankeerd door diverse soorten bomen. De uitbreiding van 1892 (II) vond plaats aan de noordwestzijde en omvatte een terrein ter grootte van 18 bij 66 meter. De aanleg was eveneens gebaseerd op de Engelse landschapsstijl. In 1900 vond er een uitbreiding (III) plaats op een smalle strook land aan de zuidwestzijde, tussen de mede tot stand gekomen grote Platanenlaan enerzijds en de latere oprijlaan en de aula anderzijds en uitmondend op een gedeelte aan de noordwestzijde van Zorgvlied. Ook hier werd er gebruik gemaakt van vloeiende lijnen. De Platanenlaan markeert de grens tussen de oorspronkelijke aanleg en de uitbreiding van 1892 enerzijds en de uitbreiding van 1900 anderzijds. De uitbreiding van 1919 en nogmaals in 1926 (IV) vonden in noordwestelijke richting plaats. Dit betekende een verdubbeling van de totale oppervlakte. Deze uitbreiding kenmerkt zich door een grote lus waarbinnen een stelsel van overwegend gebogen paden is gecreëerd. Hoewel rechte lijnen nagenoeg ontbreken oogt de uitleg toch strakker dan de voorgaande. Bij de laatste vooroorlogse uitbreiding (V) in de zuidwestelijke hoek, teruggezet vanaf de Amstel, werden een nieuwe ingang met oprijlaan en aula opgenomen. De uitleg links van de aula kenmerkt zich door een stelsel van rechte paden; uitleg boven de aula door een overwegend cirkelvormige padenstructuur. Structuur van hoofdlanen en paden wordt mede bepaald door plaatsing van diverse beplanting. In het oude deel is de beplanting aangelegd volgens het 'blijf- en wijksysteem', waarbij meer bomen aangeplant worden dan er uiteindelijk kunnen blijven staan. Bredere hoofdlanen worden gescheiden van de graven door middel van taxushagen, platanen en moseiken. Waardering Gefaseerd tot stand gekomen parkaanleg en padenstelsel van de begraafplaats Zorgvlied van algemeen belang wegens de cultuur- en tuinarchitectuurhistorische waarde. De aanwezigheid van zeldzame bomen en beplanting vormt een toegevoegde waarde. Van belang als historisch-functioneel onderdeel van het complex Zorgvlied (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 530057
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Zorgvlied
Ingang Zorgvlied (kantoorvilla)
Ingang Zorgvlied (kantoorvilla)
Plaats Amsterdam
Gesticht in 1870
Uitbreiding(en) 1892
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer  530059
Architectuur en landschap
Architect(en)  Jan David Zocher
Diversen
Toegankelijkheid  Ja
Portaal  Portaalicoon   Mens & maatschappij
Gebroken Kolom, schrijversmonument
Moedermonument
Sterretjesveld
Gordel van Smaragd

Zorgvlied is een begraafplaats gelegen aan de Amsteldijk 273, aan de linkeroever van de Amstel. De begraafplaats werd op 1 november 1870 in gebruik genomen door de gemeente Nieuwer-Amstel (nu Amstelveen geheten) en is nog altijd eigendom van Amstelveen, maar door de gemeentelijke herindeling van 1896 ligt Zorgvlied intussen binnen de grenzen van de gemeente Amsterdam.

Geschiedenis

Op deze locatie lag vroeger het buitenverblijf Zorgvliet. Het ontwerp in Engelse landschapsstijl is van tuinarchitect Jan David Zocher. In 1892 werd Zorgvlied uitgebreid naar het ontwerp van zijn zoon Louis Paul Zocher. Ook in 1900, 1919 en 1926 is de begraafplaats uitgebreid. In 1930 werd een aula gebouwd. Zorgvlied werd al snel een begraafplaats voor de elite. Waar voorheen veel vooraanstaande Amsterdammers kozen voor Begraafplaats Westerveld in Driehuis, kozen ze later veel vaker voor Zorgvlied. Er liggen veel bekende toneelspelers en schrijvers begraven.

Tegenwoordig bestaat Zorgvlied uit 25 zogenoemde sfeerwijken. Binnen een bepaalde sectie dient een grafsteen of monument aan te sluiten bij de sfeer die de overige graven oproepen. Op Zorgvlied bestaat ook de mogelijkheid voor een natuurlijke uitvaart in de ecologische grafwijk, ’t Varenveld.

In 2012 is aan de westzijde is 't Lalibellum geopend, een groot mausoleum met grafkelders die samen plaats bieden aan 2.270 kisten. Bezoekers kunnen er niet in, maar in de traptreden zullen de namen van de doden worden opgelicht en er is de mogelijkheid om een filmpje van overledenen te projecteren.

Bijzondere grafmonumenten

De opvattingen over dood en begraven zijn in de loop der jaren voortdurend veranderd. Na de begrafenis van Manfred Langer, voorzien van een monument van Langer met een bierglas in de hand in 1994, hebben begrafenissen vaak een uitbundiger en extraverter karakter gekregen. Op Zorgvlied heeft dat onder andere geresulteerd in opmerkelijke grafmonumenten, maar ook bijvoorbeeld in een steiger bij de waterkant, zodat begrafenisstoeten over het water nu bij de begraafplaats kunnen aanmeren.

Nadat er tussen de nabestaanden van beeldend kunstenaar Peter Giele en de beheerders van Zorgvlied een meningsverschil was ontstaan over het grafmonument van Giele, werd op de begraafplaats een speciale plaats, Paradiso, ingericht waar grafmonumenten met afwijkende formaten en monumenten kunnen worden geplaatst.

Op Zorgvlied zijn algemene verstrooigraven met monumenten zoals het 'Vadermonument' (gemaakt door M. Jelles-Scheppers), het 'Moedermonument' (gemaakt door Louis J. Vreugde) en het in december 2007 aangelegde monument de 'Gordel van Smaragd', voor mensen die zich verbonden weten met Nederlands-Indië en Indonesië. Dit verstrooiveld is ingewijd met uit Indonesië overgevlogen aarde uit de Puntjak bij Jakarta en van een sawa op Java. Een bronzen monument van de beeldhouwster Ella van de Ven is op het veld geplaatst. Het zogenaamde Indonesië-veld is geschonken door de Stichting Herdenking Gevallenen en Slachtoffers in Nederlands-Indië aan de gemeente Amstelveen. Men kan ook iets persoonlijks van de overledene bijzetten in de onder de monumenten liggende kelders of cilinders. Het 'Sterretjesveld' (ontworpen door Moniek van Munster) is bestemd voor de as van overleden ongeboren kinderen tot ongeveer 24 weken oud. Op het veldje is een lint aangebracht met de tekst: "Fonkel fonkel kleine ster, je bent zo dichtbij maar ook zo ver"

De 'Gebroken Kolom' is een gedenkteken voor alle op Zorgvlied liggende schrijvers en dichters, gemaakt door Zoungrana Jean-Marie.

Rijksmonumenten

Grafmonument van de familie Dorrepaal (Rijksmonument)
Graf van Elisabeth Otter-Knoll (Rijksmonument)

Op 10 maart 2008 heeft de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed onderstaande delen toegevoegd aan de monumentenlijst volgens de Monumentenwet van 1988.

Graven van bekende personen op Zorgvlied

  A · B · C · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · W · X · Y · Z  

A

B

Graf van Anneke van Baalen
Graf van Gré Brouwenstijn

C

Interieur Mausoleum Carré

D

Graf van Joop Doderer
Graf van Andrea Domburg en Ferdi Posthuma de Boer

E

F

G

Graf van Jip Golsteijn

H

I

J

K

Graf van Hildo Krop

L

M

Graf Hans van Mierlo
Graf Harry Mulisch

N

O

P

Q

R

Graf van Jack de Rijk
Het Familiegraf van der Vegt, Nol van der Vegt (1940-1989), Herman van der Vegt (1967-1996), Diana Luycx (1966-1996) en Herman van der Vegt Sr (1911-1996)

S

Graf van Annie M.G. Schmidt
Graf van Ramses Shaffy

T

U

V

Graf van Hans Vonk
Graf van Coen van Vrijberghe de Coningh

W

Graf van Joop Willemsen

Z

Fotogalerij

Literatuur

  • Zorgvlied De geschiedenis van een begraafplaats. Red. Carel Berenschot en Paul Spies. D'Arts, Amsterdam. ISBN 90 400 9787 9
  • Begraafplaatsen van Amsterdam. M. de Roever & J. Bierenbroodspot. Bas Lubberhuizen, Amsterdam, 2004. ISBN 90-5937-014-7
  • Wandelen over Zorgvlied. Irma Clement en Marcel Bergen. Klapwijk en Keijsers Uitgevers. ISBN 978 94 90 21 707 5

Externe links


Monumenten in de buurt van Begraafplaats Zorgvlied: Parkaanleg en padenstelsel in Amsterdam

Begraafplaats Zorgvlied: ontvangstgebouw annex dienstwoning

Amsteldijk 273
Amsterdam
Omschrijving Door Publieke Werken van de gemeente Amstelveen in eclectische stijl ontworpen en rondom vrijgelegen voormalig ONTVANGSTGEBOUW..

Begraafplaats Zorgvlied: Entreehekken zuidoostzijde

Amsteldijk 273
Amsterdam
Omschrijving Aan de ZO-zijde van het terrein van de Algemene Begraafplaats Zorgvlied gelegen BEGRAAFPLAATSHEKKEN met twee identieke entreep..

Begraafplaats Zorgvlied: grafmonument van de familie Carré

Amsteldijk 273
Amsterdam
Omschrijving In neo-classicistische trant door de architecten J.P.F. van Rossem en W.J. Vuyk in 1891 ontworpen GRAFMONUMENT (grafnr. O-I-29..

Begraafplaats Zorgvlied: grafmonument van de familie Vom Rath-Bunge

Amsteldijk 273
Amsterdam
Omschrijving Laat 19de-eeuws GRAFMONUMENT (grafnr. O-I-277a/b) blijkens inscriptie voor de familie P. vom Rath-Bunge met rechthoekige ligge..

Begraafplaats Zorgvlied: grafmonument van Margot Mulder

Amsteldijk 273
Amsterdam
Omschrijving Laat 19de-eeuws GRAFMONUMENT (grafnr. O-I-385 / afstandsgraf) blijkens inscriptie voor Margot G. Mulder (1858-1889) met rechth..

Kaart & Routeplanner

Route naar Begraafplaats Zorgvlied: Parkaanleg en padenstelsel in Amsterdam