Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Hof te Dieren, Moestuinmuur met hek in Ellecom

Tuin Park Landgoed

Kerkallee 2
6955JA Ellecom (gemeente Rheden)
Gelderland

Bouwjaar: 19e eeuw


Beschrijving van Hof te Dieren, Moestuinmuur met hek

Omschrijving MOESTUINMUUR MET HEK. De rechte in paarse baksteen opgetrokken muren omgeven de voormalige moestuin en boomgaard aan drie zijden. Aan de noordkant is de ommuring afgeschuind om een muurvlak pal op het zuiden te verkrijgen voor een broeikas; dit rechte afgeschuinde muurgedeelte is iets hoger opgetrokken dan de overige muren en wordt aan de oostzijde door een bakstenen pijler met natuurstenen geprofileerde afdekplaat afgesloten. Direct aan de westzijde van dit afgeschuinde muurgedeelte bevindt zich de hoofdingangpartij, bestaande uit een dubbel smeedijzeren hek met twee zijstukken met spijlen met speerpunten, gevat in twee natuurstenen pijlers met motief van rustica-blokken aan de voor- en achterzijde en met geprofileerde voet- en afdekplaat. Met gedeelte aan de noordoostzijde van de voormalige moestuin en boomgaard verloopt in drie traveeën in de richting van het lager gelegen Bombergse Huis - elke travee, die aan weerszijden door een bakstenen pijler met natuurstenen geprofileerde afdekplaat is voorzien, is een niveau lager gelegen. In de westhoek bevindt de muur zich in verruïneerde toestand. Het gedeelte van de muur aan de zuidwestzijde van de voormalige moestuin en boomgaard daalt in acht traveeën af in de richting van de Ruitersbeek. Van de negende travee, die tot de oever van deze beek reikte, is slechts het fundament bewaard gebleven. In de derde travee bevindt zich een getoogde houten deur. Ook deze traveeën worden aan weerszijden door bakstenen pijlers met natuurstenen geprofileerde afdekplaat gemarkeerd. Aan de binnenzijde van de voormalige moestuin en boomgaard zijn de tussen de pijlers gelegen veldmuren vlak afgewerkt met uitzondering van een muurgedeelte even ten zuidwesten van het hek, dat van steunberen is voorzien; dit oranje en paarse gedeelte van de muur werd waarschijnlijk aan het begin van deze eeuw opgetrokken ter vervanging van het oorspronkelijke muurgedeelte. Aan de buitenzijde worden de muren, die door een ezelsrug (met muizentand aan de onderzijde) worden bekroond, door steunberen gestut. De muren, die met uitzondering van het naderhand opgetrokken gedeelte van een spouw zijn voorzien, dateren uit de jaren tachtig van de 19de eeuw, toen de tuinarchitect Eduard Petzold veranderingen in de aanleg van het park van Hof te Dieren tot stand bracht; uit de jaren 1884-1885 zijn rekeningen bewaard gebleven voor de "Bau der Gartenmauer'. Waardering MOESTUINMUUR MET HEK, behorend tot de historische buitenplaats Hof te Dieren, van algemeen cultuurhistorisch belang - wegens de ouderdom - als type - als markering van de grens tussen park en bebouwing van Dieren - wegens de functionele en visuele relatie met de overigen onderdelen van de buitenplaats. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 529441
Laatste wijziging: 2014-10-12 10:13:45.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Landhuis Hof te Dieren
Hof te Dieren voor de brand van 1795.
Hof te Dieren voor de brand van 1795.
Locatie Dieren (Rheden), Nederland
Algemeen
Kasteeltype landhuis
Bouwmateriaal baksteen
Eigenaar Stichting Twickel
Huidige functie landgoed
Gebouwd in ca. 1820
Gebouwd door Maria Cornelia gravin van Wassenaer Obdam (van Twickel)
Gesloopt in 1945 afgebrand
Monumentnummer  42122
Bijzonderheden Parkbos is vrij toegankelijk

Het Hof te Dieren is een landgoed en een voormalig kasteel gelegen ten zuidwesten van Dieren, gemeente Rheden in de Nederlandse provincie Gelderland.

Geschiedenis

De vroegste vermelding van Dieren, toen het Hof in zijn latere vorm nog niet bestond, stamt uit 838 als Theothorne. Adela van Hamaland en haar tweede echtgenoot graaf Balderik hadden hier rond het jaar 1000 bezittingen. Keizer Frederik I van Hohenstaufen schonk het goed in 1168 aan Engelbert I van Berg.

In 1647 kocht Willem II van Oranje het goed van de Duitse Orde, dat in 1249 hier een Commanderij gevestigd had. Vervolgens liet Stadhouder-koning Willem III het middeleeuwse huis tussen 1679 en 1684 verbouwen tot zijn favoriete jachtslot dat bekend werd als Hof te Dieren. Er kwam ook een formele mathematisch aangelegde tuin met terrassen, vijvers, grotten en fonteinen. De Oranjes lieten een uitgestrekte wildbaan afrasteren die verschillende bossen van de Veluwezoom omvatte. Als gevolg van krijgshandelingen bij de opmars van het Franse leger in 1795 brandde het huis volledig af. Omstreeks 1820 werd op dezelfde plek een nieuw landhuis gebouwd. Dat gebeurde in opdracht van Marie Cornélie, gravin van Wassenaer Obdam. Het had een paleisachtige allure.

Sinds 1820 is het 1000 hectare grote landgoed nauw verbonden met bezittingen van het geslacht Twickel. Het park rondom het landhuis werd in Engelse landschapsstijl aangelegd naar een ontwerp van landschapsarchitect J.D. Zocher jr.. In 1877 bracht Eduard Petzold er enige veranderingen in aan.

Het 19e-eeuwse huis werd vernield tijdens de Tweede Wereldoorlog, in 1965 werd de ruïne ten slotte gesloopt. In het park van het verdwenen huis staat de vroegere tuinmanswoning, een ontwerp in cottagestijl van de Engelse architect Weatherley en gebouwd in 1903. Bijzonder is de tuinmuur uit 1885 om het park. Deze muur is voorzien van een spouw die zonnewarmte vasthoudt zodat het leifruit beter kan gedijen. Er zijn buizen gevonden waarmee waarschijnlijk zelfs warme lucht in de muur gepompt kon worden, mogelijk werd de muur kunstmatig opgewarmd bij dreigende nachtvorst. Een deel van het 1000 hectare grote gebied wordt sinds 2004 als wijngaard gebruikt, het is de grootste ommuurde wijngaard van Nederland.

Externe link

  • Ronald Stenvert e.a., Hof te Dieren in: Monumenten in Nederland - Gelderland. Rijksdienst voor de Monumentenzorg/ Waanders uitgeverij, Zwolle 2000, blz. 136

Monumenten in de buurt van Hof te Dieren, Moestuinmuur met hek in Ellecom

Hof te Dieren, Schuur

Kerkallee 2
Ellecom (Gemeente Rheden)
Omschrijving onderdeel SCHUUR. Rode bakstenen 19de-eeuwse schuur behorend bij de boerderij (onderdeel 10) op rechthoekige grondslag onder ..

Hof te Dieren, Boerderij

Kerkallee 2
Ellecom (Gemeente Rheden)
Omschrijving BOERDERIJ. Voormalige in rode baksteen opgetrokken boerderij op rechthoekige grondslag onder met grijze pannen gedekt schildda..

Hof te Dieren, Bombergse Huis

Arnhemsestraatweg 12
Dieren (Gemeente Rheden)
Omschrijving BOMBERGSE HUIS. Deels onderkelderd in rode baksteen opgetrokken gebouw op langwerpig rechthoekige grondslag onder met rode pa..

Hof te Dieren, brug

Arnhemsestraatweg 10
Dieren (Gemeente Rheden)
Omschrijving BRUG. Rode bakstenen rondboogbrug met dam, met gebogen naar de uiteinden uitzwenkende, gemetselde borstweringen. Aan de boven..

Hof te Dieren, Tuinmanswoning: Groningse Huis

Arnhemsestraatweg 10
Dieren (Gemeente Rheden)
Omschrijving TUINMANSWONING (Groningse huis) uit 1903 op onregelmatige L-vormige grondslag, opgetrokken in rode baksteen, overkapt door ee..

Kaart & Routeplanner

Route naar Hof te Dieren, Moestuinmuur met hek in Ellecom