Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Kasteel Keppel: hoofdgebouw in Laag Keppel

Kasteel Buitenplaats

Dorpsstraat LK 41
6998AA Laag Keppel (gemeente Bronckhorst)
Gelderland

Bouwjaar: 1615


Beschrijving van Kasteel Keppel: hoofdgebouw

Omschrijving Op een vrijwel vierkante plattegrond gelegen KASTEEL van drie bouwlagen hoog, opgetrokken van rode baksteen met sierende details in natuursteen. Het gebouw bestaat uit een voorvleugel met vooruitspringende middenpartij (1615, gewijzigd omstreeks 1777), een rechterzijvleugel of IJsselvleugel (XIV, gewijzigd tussen 1743 en 1750 en nogmaals in 1850) waar een donjon (vier bouwlagen, XIV, herbouwd in 1614) deel van uitmaakt, een linkerzijvleugel of Zaalvleugel (1619-1620, gewijzigd in 1781-1782) en een achtervleugel (ca 1850), alles rond een binnenplaats. Het kasteel ligt binnen een omgrachting en is via een dam toegankelijk. EXTERIEUR. De voorvleugel of poortgebouw is opgetrokken van rode baksteen en met horizontale natuurstenen waterlijsten en geschilderde banden versierd. Zij bevat de toegang en wordt bekroond door een topgevel in Vredeman de Vries trant met gecanneleerde Ionische zuiltjes op hoge voetstukken met diamantkoppen en een piron als afsluiting, voluten langs de daklijst, oculi, onderling verbonden met natuurstenen banden en gebeeldhouwde frontons boven het verdiepingsvenster en op de geveltop. Het beeldhouwwerk in het fronton boven het verdiepingsvenster is secundair verwerkt. De ingang is in 1777 naar het midden van de gevel verplaatst en kreeg een hoge dubbele deur met zware classicistische segmentvormige omlijsting geflankeerd door roedevensters. Op de verdieping drie vensters met roedeverdeling. Tussen de vensters van hal en verdieping zijn plaquettes met een guirlande ingemetseld van hetzelfde type als op de piëdestals op de dam (zie hiervoor onderdeel 8). Sporen van waterlijsten en van vroeg 17de-eeuwse vensters zijn zichtbaar. In de gevel in jaartalankers 1615 en een steentje met: ' Dit huis hef t gemackt meister Willem van Bommel'. De gevel aan binnenplaatszijde vertoont sporen van dichtgezette vensters; op de bovenste verdieping dichtgemetslede openingen op een waterlijst: sporen van een verbindingsgang of weergang. De gevel wordt met een trapgevel afgesloten. In de hoek tussen de voorvleugel en de zaalvleugel staat een traptoren met vensters onder getoogde of rondboog strekken. Op de een na hoogste geleding een hijsluik. In de top vensters in ronde nissen. De toren wordt met een helmdak afgesloten. Op de wijzerplaat van de klok staat het jaartal 1814. De zaalvleugel bestaat uit drie verdiepingen en een met leien gedekte kap. Op de hoeken veelzijdig uitgebouwde hoektorens. De kelderverdieping is opgetrokken van verschillende maten baksteen, samenhangend met verschillende bouwperioden. Hierin een aantal vensters waarvan de meest oostelijke in rondboognissen. Het baksteenwerk is versierd met geschilderde banden die zich over de torentjes voortzetten. In de nissen met gedrukte boog roedevensters (XIX) ter vervanging van de oorspronkelijke kruisvensters. In het dakvlak dakkapellen onder op het hoofddak aanlopend samengesteld dakje met piron. De noordoost toren op een natuurstenen, laat gotische draagsteen, heeft lang gerekte nissen met 19de-eeuwse vensters en wordt met een helmdak afgesloten. De zuidoostelijke toren rijst uit de gracht op, is forser dan zijn tegenhanger, heeft eveneens vensters in ronde nissen en wordt met een helmdak afgesloten. Aan voorpleinzijde heeft de zaalvleugel een over twee verdiepingen opgaande, geprofileerde korfboog waarin per verdieping een venster. Aan de achter- of zuidoostzijde wordt de zaalvleugel gedomineerd door een hoge, veelhoekige schoorsteen en vensters in rondboognissen. De benedenvensters zijn blind. Aan binnenplaatszijde zijn de vensters van de zaal in 1781-1782 gedicht ten behoeve van een collectie portretten die toen in de zaal werd aangebracht. Jaartalankers met 1619. De donjon op de noordwesthoek van het kasteel bestaat uit een kelderverdieping, drie woonverdiepingen en een kap. Het baksteenwerk is met geschilderde banden verlevendigd. Vensters in boognissen. Ingezwenkt schilddak met leien gedekt. Dakkapellen. Onder de dakrand duivengaten. In de noordwestmuur een gevelsteentje met: ' Dit werck het gemackt M. Willem van Bommel Ao 1614'. De IJsselvleugel bestaat uit drie verdiepingen en een kap. De verschillen in het metselwerk wijzen op de verschillende verbouwingen die deze vleugel in de loop der tijden heeft ondergaan. In het rechtergedeelte vensters met kleine roedeverdeling (omstreeks 1750). In het linkerdeel achtruitsvensters uit het midden van de 19de eeuw. Aan de achterzijde is de IJsselvleugel vier traveeën breed. Het baksteenwerk van het onderste deel is van een groter formaat dan daarboven. In deze gevels enkele blindnissen en vensters met kleine roedeverdeling. Aan binnenplaatszijde eveneens vensters met kleine roedeverdeling en 'Renovatum MDCCL'. Voorts bevindt zich aan deze kant de uitgebouwde keuken (voorheen poetskamer) die omstreeks 1850 werd toegevoegd. Omstreeks 1850 werd het gebouw met een achtervleugel gesloten. Op kelderniveau oude baksteen. Daarboven 19de-eeuws baksteenwerk met achtruitsvensters. De zaal- en achtervleugel liggen samen onder een omlopend schilddak dat aan de noordwestkant aansluit op de donjon (dakmoet van oorspronkelijke hoogte nog zichtbaar) en aan de andere zijde tegen de zaalvleugel. Aan binnenplaatszijde achtruitsvensters, blinde nissen en een steentje met 1850. Van het INTERIEUR is het volgende vermeldenswaard. De kelders met ribloze kruisgewelven tussen gordelbogen, ton- en troggewelven behoren tot de oudst bewaard gebleven delen van het kasteel. In de donjon zijn sinds 1762 de keukens ondergebracht. Een voedsellift die in verbinding stond met de daarboven gelegen eetkamer (thans Muziekkamer) is dichtgezet. De ruimte waar het liftje zich bevond was oorspronkelijk een inmurige trap van de donjon. Op de hoofdverdieping is de Hal in 1777 vergroot en symmetrisch ingedeeld met deuren en schijndeuren. In 1781-1782 volgden de stucdecoraties door Joseph Peretti met versiering met jachtattributen en attributen van kunsten en wetenschap aan geplooide strikken. Onder het plafond loopt een gestucte lijst met acanthusmotieven. Het plafond zelf, een ovale gedrongen koepel, is gedecoreerd met om elkaar slingerende linten, rozetten en guirlandes. Een groot rozet omgeven door een brede profiellijst vormt het middenstuk. Vanuit de hal leidt een gesneden eikenhouten trap met bordes op naar de Zaal. In de tweede helft van de 17de eeuw kreeg de Zaal een rijk gedecoreerde schouw met het portret van Adriaan Werner van Pallandt en diens kwartierwapens. Ten behoeve van een reeks vorsten- en familieportretten zijn de vensters aan binnenplaatszijde in 1781-1782 gedicht. Plafond met geprofileerde stuclijsten en guirlandes versierd. Aan weerskanten van de schouw een deur waarvan de linker naar het volgende vertrek leidt, de Biljartkamer. In het begin van de 19de eeuw is dit vertrek opnieuw gedecoreerd met papierbehang dat is bedrukt met een geometrisch patroon van geplooide draperieën in geelbruine tinten en randen van opgenomen grijswit kantwerk op een zwarte ondergrond. De deuren naar de Zaal en een achtertrap kregen een dessus-de-porte met een polychrome klassieke voorstelling op een zwart fond in empirestijl. Het witte plafond met eenvoudige middendecoratie sluit op de wanden aan met een geel geschilderde koof die in de hoeken wordt verlevendigd met wit gestucte bladertakken en in het midden een rozet. Het paraplugewelf in de oostelijke hoektoren is versierd met stucwerk in de gewelfvelden van een schelp en gekanteelde vaas. Via een trappenhuis achter de kleine hall en een gang (1743-1750) zijn de vertrekken in de IJsselvleugel te bereiken. De meeste kamers zijn van 18de-eeuwse schouwen, deuren en omlijstingen voorzien. Vermeldenswaard zijn de Gobelinkamer op de zuidhoek met vijf 18de-eeuwse tapijten voorzien van voorstellingen van kastelen en vogels in een landschap; de Eetkamer met beschilderd behang van vazen en dieren in trompe l'oeil techniek en de Muziekkamer met beschilderd behang uit 1746, met landschappen door Dirk Dalens III (1688-1753), afkomstig van een huis aan de Herengracht te Amsterdam. De donjon biedt plaats aan de Blauwe Salon, overkluisd door twee ribloze kruisgewelven tussen een brede gordelboog. De aanzet van de bogen wordt door consoles in renaissancevormen opgevangen. Het decoratieve stucwerk, bestaande uit trofeeën met muziekattributen, medaillons met guirlandes en linten, vazen met bloemslingers en bladlijsten is in 1781-1782 naar ontwerp van Joseph Peretti tot stand gekomen. Op de overige verdiepingen bevinden zich voornamelijk slaapkamers. De kappen zijn, met uitzondering van die van de donjon en entree, alle omstreeks 1900 vernieuwd. Waardering Het KASTEEL Keppel behorend tot de historische buitenplaats Keppel is van bijzonder cultuurhistorisch en architectonisch belang: - wegens de ouderdom - wegens de verschillende bouwfasen vanaf de 14de tot en met de 19de eeuw die elk hun eigen karakter bewaard hebben - wegens de plaats die het kasteel inneemt in de regionale geschiedenis - wegens de intact gebleven indeling van het interieur - wegens een aantal met name genoemde interieuronderdelen - wegens de ensemblewaarde als onderdeel van de buitenplaats (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 528692
Laatste wijziging: 2014-12-09 19:54:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Kasteel Keppel
Kasteel Keppel (2007)
Kasteel Keppel (2007)
Locatie Laag-Keppel, Nederland
Algemeen
Kasteeltype Kasteel
Bouwmateriaal Opgetrokken in rode baksteen met sierende details in natuursteen
Eigenaar Pallandt van Keppel Stichting
Huidige functie Privé bewoning
Gebouwd in rond 1350
Monumentnummer  528692
Reinhard Jan Christiaan baron van Pallandt zorgde ervoor dat voetbalclub Vitesse in ruil voor de sponsoring van het tenue, voor altijd in de kleuren van zijn familie zou spelen. En dat werd dus het zwart met geel van de familie Van Pallandt. Ook te zien aan dit vaandel bij een van de bijgebouwen.[1]
Reinhard Jan Christiaan baron van Pallandt zorgde ervoor dat voetbalclub Vitesse in ruil voor de sponsoring van het tenue, voor altijd in de kleuren van zijn familie zou spelen. En dat werd dus het zwart met geel van de familie Van Pallandt. Ook te zien aan dit vaandel bij een van de bijgebouwen.[1]

Kasteel Keppel is een kasteel in het stadje Laag-Keppel in de gemeente Bronckhorst, in de Nederlandse provincie Gelderland. Het kasteel staat op een eiland tussen twee takken van de Oude IJssel. Op de fundamenten werd het huidige gebouw (nadat het verwoest werd in 1582) in de 17e eeuw weer herbouwd.

Geschiedenis

Bouwgeschiedenis

Rondom de middeleeuwse donjon (ca. 1300), ontstond een kasteel, dat tot de 16e eeuw niet veel veranderd zal zijn geweest. Na krijgsgeweld was het kasteel tussen 1582 en 1609 tot een ruïne vervallen en werd vanaf 1609 aan de herbouw begonnen. In 1612 kreeg de stadsbouwmeester Willem van Bommel uit Emmerik opdracht tot volledige herbouw van het kasteel. Hij gebruikte hierbij afbraakstenen op de nog staande muren. Na 1614 werd de indrukwekkende renaissance topgevel tegen de zijgevels van de poort geplaatst. Deze werkzaamheden waren omstreeks 1620 voltooid. Tussen 1740 en 1750 werd het complex aan de achterzijde uitgebreid door bouwmeester Gerrit Ravenschot. Hij leverde zijn werk op in 1750. In 1780 werd het poortgebouw ingrijpend veranderd. Ten slotte werd in 1850 de achterzijde de IJssel- en de zaalvleugel met elkaar verbonden waarmee de bouw uiteindelijk voltooid was.

Strijd

Kasteel Keppel ondervond tijdens de middeleeuwen veel krijgshandelingen. Vooral tijdens de Tachtigjarige Oorlog. In 1581 werd het kasteel belegerd en ingenomen door de Staatsen. Frederik van Pallandt, zoon van Johan van Pallandt en Elisabeth van Voorst en Keppel, ondernam een maand later weer een tegenaanval en nam het kasteel opnieuw in. In september 1582 vielen de Staatsen voor de tweede keer aan. Dat moest behoedzaam gebeuren vanwege de grote hoeveelheden buskruit, en bestormden zij het kasteel op ouderwetse stijl waarbij het kasteel grondig verwoest werd. In 1665, na de herbouw, nam de Münsterse bisschop Bernhard von Galen (beter bekend als Bommen Berend) het kasteel in, ontruimde het kasteel in 1666 en liet toen de verdedigingswerken rond het kasteel ontmantelen. In 1672 richtte Lodewijk XIV het kasteel nog in als hoofdkwartier, maar er werd in datzelfde jaar veel schade aangebracht aan het kasteel door plunderende Franse en Münsterse troepen. Na de Hollandse Oorlog braken rustige tijden aan voor het kasteel.

Tegenwoordig

Vanaf 1962 is het kasteel bezit van de Pallandt van Keppel Stichting, die het mogelijk heeft gemaakt om kasteel, huisraad en park bij elkaar te houden zodat het nog door de familie kan worden bewoond. Het kasteel is nooit verkocht, de huidige bewoners stammen af van de 14de-eeuwse bouwheer. Het kasteel ligt op een landgoed dat in de negentiende eeuw een omvang had van 1600 hectare en in de eenentwintigste eeuw nog 560 hectare groot is.[2] Het bestaat deels uit bos en het omvat een aantal boerderijen en woonhuizen.

Trivia

  • Het kasteel is een gemeentelijke trouwlocatie.[3].
  • Jaarlijks stellen de Van Lyndens het terrein open voor de plaatselijke gemeenschap om de intocht van Sinterklaas te vieren, om de zeskamp ter gelegenheid van de volksfeesten te houden en het jaarlijkse vuurwerk te beleven.
  • Sinds 2008 organiseren de Van Lyndens in hun tuin een openluchttoneelvoorstelling van Shakespeares opgevoerd door het Engelse 'British Open Air Theatre Company Illyria'. In 2008 werd A Midsummer Night's Dream, in 2009 The Merry Wives of Windsor opgevoerd en in 2015 As You Like It. Toeschouwers mogen een eigen picknick meenemen en voor de aanvang in het park rondwandelen.

Literatuur

  • Verhalen over landgoederen en buitenplaatsen in Gelderland. Wageningen, 2012, p. 144-155.

Monumenten in de buurt van Kasteel Keppel: hoofdgebouw in Laag Keppel

Keppel: gemetselde dam

Dorpsstraat LK 41
Laag Keppel (Gemeente Bronckhorst)
Omschrijving Gemetselde DAM in de gracht rond het kasteel die toegang biedt tot het gebouw. Terzijde aan de rechterkant een trap en aan de..

Keppel: bijgebouw

Dorpsstraat LK 37
Laag Keppel (Gemeente Bronckhorst)
Omschrijving BIJGEBOUW op lichtgebogen plattegrond tegen laat gotische, overhoeks geplaatste TOREN. De toren en het aangrenzende deel is b..

Keppel: voormalig koetshuis

Dorpsstraat LK 33
Laag Keppel (Gemeente Bronckhorst)
Omschrijving Voormalig KOETSHUIS bij het toegangshek met brug (zie hiervoor onderdeel 6) tegenover de dienstwoning (zie hiervoor onderdeel..

Kasteel Keppel: zandstenen pomp met schildhoudende leeuw

Dorpsstraat LK 31
Laag Keppel (Gemeente Bronckhorst)
Bij het hek van de oprijlaan een zandstenen pomp met schildhoudende leeuw (XVIII c). Fraai bouwwerk van eenvoudige doch harmonische archite..

Keppel: dienstwoning

Dorpsstraat LK 31
Laag Keppel (Gemeente Bronckhorst)
Omschrijving DIENSTWONING bij het toegangshek met brug (zie hiervoor onderdeel 6) horend bij het kasteel Keppel uit het laatste kwart van ..

Kaart & Routeplanner


Foto's (1)