Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Het Nieuwe Huis in Amsterdam

Woonhuis

Roelof Hartplein 50
1071TT Amsterdam
Noord Holland

Bouwjaar: 1927-1928
Architect: Barend van den Nieuwen Amstel

(2 recensies)

Beschrijving van Het Nieuwe Huis

Inleiding Een in 1927-1928 tot stand gekomen VOORZIENINGENGEBOUW, genaamd 'Het Nieuwe Huis' in oorsprong bestaande uit 188 appartementen van verschillende typen en verder een inpandige leeszaal, restaurant, winkels, postkantoor, rijwielstalling en toren. Het gebouw is aan het Roelof Hartplein gelegen met vleugels aan de Gerard Terborgstraat en de Roelof Hartstraat. Als tehuis voor ongehuwde dames gebouwd in opdracht van de 'Amsterdamsche Coöperatieve Woningvereeniging "De Samenwerking"' naar een ontwerp van de architect B. van den Nieuwen Amstel in de stijl van de verstrakte Amsterdamse School. Op de begane grond bevonden zich destijds de eetzaal voor de bewoners en die voor het publiek, de winkels met kantoor- en magazijnruimten en het postkantoor. De 'fietsenzaal' bevond zich in de kelder. Op de eerste verdieping bevond zich de leeszaal. Voor het overige werden deze en de volgende verdiepingen ingenomen door de appartementen. Op de zolder bevond zich destijds de keuken, diverse bergruimten en enkele ateliers. Reeds bij de verbouwing van 1937 onder leiding van Van den Nieuwen Amstel kwam de keuken naast de eetzalen op de begane grond te liggen. Omschrijving Op een grotendeels U-vormig grondplan met afgeschuinde zijden tot stand gekomen appartementengebouw met kelder, begane grond en ten dele zes verdiepingen van verschillende hoogten. Het bouwvolume is opgebouwd uit blok- en cilindervormen. Aan de achterzijde bevindt zich aan een open binnenhof een uitbouw. Het geheel wordt afgesloten door een samenstel van platte daken met licht uitkragende daklijst. In staand verband met bruine baksteen gemetselde en horizontaal en vertikaal gelede gevels op gefrijnde natuurstenen plint met gebosseerde blokken en smeedijzeren hekwerk bij de geknikte overgangen. De vensters boven de plint hebben een zandstenen kader. De symmetrisch opgezette NW-gevel met de markante ronde hoeken aan het Roelof Hartplein telt dertien traveeën. De noordelijke en een deel van de zuidelijke zijvleugel zijn ten opzichte van elkaar spiegelbeeldig. De langere zuidelijke vleugel - met postkantoor - is echter omvangrijker en strekt zich nog met twee gevelvlakken in de Gerard Terborgstraat verder uit. Aan de verschillende straatzijden bestaat het gebouw zo uit vijf gevelvlakken. Bij de noordelijke zijvleugel bevindt zich de hoge vierkante klokkentoren met smalle vensters in het muurwerk en met vier wijzerplaten en met natuurstenen bekleding. De noordelijke en zuidelijke zijvleugels sluiten uiteindelijk aan op de woonbebouwing aan respectievelijk de Roelof Hartstraat en de Gerard Terborgstraat. Aan de binnenzijde van het U-vormig bouwblok centraal achter het hoofdgebouw de serre-achtige verlenging van de voormalige eetzaal van de bewoners. Deze verlenging bestaat uit een rechthoekige aanbouw en een vijfzijdige abside. Achtergevels met eenvoudige vensters met schuif- of draairamen, enkele balkons met balkondeuren. Verder bevindt zich op deze binnenruimte. De NO-gevel aan de zijde van de Roelof Hartstraat heeft een viertal winkelpuien op de begane grond. Het middendeel van de vleugel is hoger opgetrokken. Zowel aan de linker- als aan de rechterzijde afgeronde overgangen naar en afsluiting van lagere bouwdelen. Op de eerste en tweede verdieping een doorlopend balkon met gemetselde borstwering. Eenvoudige vensters met draairamen in per bouwdeel grotendeels symmetrische verdeling. De NW-gevel aan de zijde van het Roelof Hartplein heeft een symmetrische opbouw en vensterverdeling. Het middendeel is drie vensterassen breed en heeft op de begane grond en eerste verdieping erkerachtige vensterpartijen. Op de verdieping hebben deze een meerruits gelede raamvulling. De tweede verdieping heeft een balkon met gemetselde borstwering. De vijfde en zesde verdieping van het middendeel zijn teruggezet. Aan weerszijden wordt de gevel geflankeerd door ronde risalieten met elk twee smallere ronde zijrisalieten op hoge natuurstenen plint. Hierin de centrale toegangen waarachter de centrale hallen, gebogen vensterpartijen, natuurstenen accenten en een hoger opgetrokken en rond afgesloten middendeel met smalle vensters en vlaggenmast. De aansluitende gevel aan de zuidzijde heeft op de begane grond een tweetal winkelpuien met glas-in-lood raamvulling in de hoge bovenlichten. De verdere opbouw en verdeling zijn grotendeels gelijk aan die van de NO-gevel. De gevel van de zuidelijke vleugel zet zich na een plastische en in- en uitzwenkende hoekpartij verder uit in de Gerard Terborgstraat. De gemetselde borstweringen van de balkons op de eerste en tweede verdieping zijn doorlopend in het gevelvlak en strekken zich ook over de rest van de gevel van de vleugel uit. Op de begane grond de centrale toegang tot de fietsenstalling. Ter verlichting van de kelderruimten zijn beglaasde vloerplaten aangebracht met rechthoekige glazen bouwstenen. De bovenste verdieping is teruggezet en heeft een galerij. Het meest oostelijk bouwdeel van de zuidelijke vleugel heeft op de begane grond de brede vensterpartijen van het postkantoor. Op de natuurstenen benedendorpel rusten de in zandsteen uitgevoerde middenstijlen. De raamvulling wordt middels stalen roeden verder geleed. Aan de rechterzijde bevindt zich de toegang tot het postkantoor. Aan de bovenzijde van de vensters bevinden zich tuimelramen. De gevel wordt bij de eerste, derde en vijfde verdieping teruggezet. De gevel wordt met een plastisch, afgerond geveldeel aan de rechterzijde afgesloten. De eenvoudige vensters zijn in verschillende typen evenwichtig over de gevelvlakken verdeeld. Het houten plafond in de eetzaal en de aangrenzende ruimten is oorspronkelijk, alsmede de deuren en scheidingswand tussen de respectievelijke eetzalen. De appartementen zijn gegroepeerd aan weerszijden van lange gangen. Trappenhuizen met expressionistisch hekwerk en vensters met glas-in-lood raamvulling vormen de verbinding tussen de verdiepingen. De centrale trappenhuizen gaan op vanuit een tweetal centrale hallen in het bouwdeel aan het Roelof Hartplein. In deze hallen verder marmeren vloeren en houten tochtdeuren en lambrisering. In het interieur van Gerard Terborgstraat nr.46 zijn enkele onderdelen van het oorspronkelijke interieur van het aan die zijde gelegen postkantoor bewaard gebleven: de tegelvloer, de glas-in-lood raamvulling van de inwendige bovenlichten, de houten draaideursluis, alsmede enkele paneeldeuren. Waardering Uit 1927-1928 daterend voorzieningengebouw, 'Het Nieuwe Huis', met appartementen, voormalig restaurant en keuken, inpandige leeszaal, winkels, fietsenstalling en postkantoor van algemeen belang vanwege de architectuur- en cultuurhistorische en typologische waarde als eerste project van collectief wonen in Amsterdam en kenmerkend voorbeeld van verstrakte Amsterdamse School. Tevens van belang wegens ensemblewaarde in relatie tot de omringende woonblokken van De Samenwerking en Huize Lydia, alsook van stedenbouwkundige waarde wegens de beeldbepalende situering aan het Roelof Hartplein en het markante torensilhouet. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 527856
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen (2)

Het Nieuwe Huis
5
Recensie door: ()
In mijn boek: Het Nieuwe Huis, architect Barend van den Nieuwen Amstel, april 2014 staat de bijzondere ontstaansgeschiedenis van dit pand. Ook het gebouw, de de architect en de eerste bewoners worden belicht. Zie www.stokerkade.nl
Het Nieuwe Huis
5
Recensie door: ()
Er is sinds kort een website online, www.hetnieuwehuis.org waar meer informatie valt te vinden over het gebouw.
Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Het Nieuwe Huis, 2011

Het Nieuwe Huis is een appartementencomplex 'Amerikaanse stijl' met een portiersloge aan het Roelof Hartplein, aan de kop van de Van Baerlestraat in Amsterdam Oud-Zuid. Het gebouw staat sinds 2004 op de rijksmonumentenlijst.

Het pand is ontworpen door architect Barend van den Nieuwen Amstel. In 1928 werd het opgeleverd met als doel onderdak te bieden aan (gegoede) vrijgezellen, voor wie het in de jaren twintig moeilijker was een woning te vinden dan voor gezinnen. Het Nieuwe Huis heeft 188 kleine tot middelgrote appartementen. Onder het gebouw bevinden zich een vestiging van de Openbare Bibliotheek Amsterdam en een loge.

In 1974 maakte schrijver en dichter Jan Arends een einde aan zijn leven door uit het raam van zijn appartement aan de binnentuin van 'Het Nieuwe Huis' te springen. Op de dag van zijn dood verscheen zijn dichtbundel Lunchpauzegedichten.

Aan de speelse gevel met rondingen en trapvensters is de invloed van de Amsterdamse School af te lezen.

Externe link


Monumenten in de buurt van Het Nieuwe Huis in Amsterdam

Huize Lydia

Roelof Hartplein 2a
Amsterdam
Inleiding Op de hoek van Roelof Hartplein, Joh. M. Coenenstraat en Bronckhorststraat in 1924-1927 tot stand gekomen, omvangrijk gebouw, gen..

Harmoniehof: gesloten en meerzijdig bouwblok op onregelmatig grondplan met individuele achtertuinen

Harmoniehof 25
Amsterdam
Omschrijving Gesloten en meerzijdig bouwblok op onregelmatig grondplan met individuele achtertuinen. Het woonblok is tot stand gekomen in 1..

Schoolgebouw op een onregelmatig U-vormig grondplan

Roelof Hartstraat 1
Amsterdam
Omschrijving Op een onregelmatig u-vormig grondplan gerealiseerd schoolgebouw, bestaande uit een symmetrisch opgezet bouwlichaam met twee n..

Gymnastieklokaal

Roelof Hartstraat 1
Amsterdam
Omschrijving Zuidoostelijk gelegen vrijstaand gymnastieklokaal bij het middelbare schoolcomplex, daterend uit 1902, ter breedte van vijf ve..

Complex etagewoningen

Bronckhorststraat 11
Amsterdam
Inleiding Aan de Bronckhorststraat, Bartholomeus Rulofsstraat en Joh.M. Coenenstraat gelegen U-vormig bouwblok, oorspronkelijk in zijn gehe..

Kaart & Routeplanner

Route naar Het Nieuwe Huis in Amsterdam

Foto's (4)