Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Vossius Gymnasium in Amsterdam

Gebouw

Messchaertstraat 1
1077WS Amsterdam
Noord Holland

Bouwjaar: 1931-1932
Architect: Nico Lansdorp


Beschrijving van Vossius Gymnasium

Inleiding Op een vierkant terrein, geheel vrijstaand en omgeven door Herman Gorterstraat, Willem Royaardsstraat, Guido Gezellestraat en Messchaertstraat in 1931-1932 gerealiseerd GYMNASIUMGEBOUW, genaamd Vossiusgymnasium, met aangebouwde CONCIERGEWONING naar een ontwerp van Nico Lansdorp, als architect werkzaam bij de toenmalige dienst der Publieke Werken van de gemeente Amsterdam. De school is gebouwd in Late Amsterdamse School-stijl. De opdracht tot de bouw werd verstrekt door het Amsterdamse gemeentebestuur. Het Erasmusbeeld bij de hoofdingang is van Hildo Krop. Aan de zuidzijde bevindt zich een tuin; aan de noordzijde een driezijdig omsloten speelterrein. Aan het interieur hebben meegewerkt: D.K. Broos, J.M. Luttge, Leo Visser, Theo Vos, John Raedecker, Willem A. Raedecker, Jan Heyens, H. Paulides en Hans Reicher. De school werd in 1933 in gebruik genomen. N.B. Vanwege de grote toeloop naar het Stedelijk Gymnasium aan de Weteringschans werd in 1926 een tweede gymnasium gesticht. Beide scholen kregen, ter onderscheiding, toen hun huidige naam (naar de twee eerste hoogleraren aan het zeventiende eeuwse Athenaeum Illustre, Caspar Barlaeus en Gerard Vossius). Tot aan de nieuwbouw had het Vossiusgymnasium een onderkomen in het gebouw van het opgeheven Comeniuslyceum aan de Pieter Lodewijk Takstraat (nr.34). Omschrijving Op een onregelmatige plattegrond tot stand gekomen en geheel uit baksteen opgetrokken schoolgebouw bestaande uit drie bouwlagen onder ver uitstekende zadeldaken met pannen. Het gebouw bestaat uit een lang hoofdgebouw in het zuiden met twee naar het noorden uitwaaierende vleugels en een lage kleine uitbouw in het zuidoosten. Tussen de twee lange zijvleugels ligt een binnenterrein en een tot aan de straatzijde gelegen smalle tuinstrook met vijver. Bij de vijver een beeldhouwwerk voorstellende een vos. De binnenplaats wordt aan de straatzijde afgesloten door een tot borsthoogte gemetselde muur met een natuurstenen dekplaat tussen eveneens gemetselde posten. Het vanaf de straat gelegen lange hoofdgebouw telt zeven vensterassen. De ingangspartij ligt in het zuidwesten, ter rechterzijde van een deels ingesnoerde en hoog boven het zadeldak uitrijzende rechthoekige toren met aan elke zijde een wijzerplaat. De toren wordt bekroond door een trapsgewijs afnemende top achter een ijzeren borstwering. De aanloop vanaf de straat naar de hoofdingang heeft aan weerszijden een bakstenen muurtje. Hoge stoep van natuursteen met zes treden leidt naar de portiek onder een ver uitstekende en deels in de muur van de toren ingesnoerde luifel. Dubbele deur van staal met grote glasvlakken. Het natuurstenen standbeeld links van de ingang van Hildo Krop, voorstellende Erasmus, draagt als tekst: Qui vitat molam, vitat farinam. Boven de ingang een tot aan de goot oplopende rechthoekige vensterstrook met kleine roedenverdeling. De per drie gekoppelde houten vensters - waarachter de klaslokalen zijn gelegen - zijn rechthoekig en zijn in de grote bovenlichten voorzien van een kleine roedenverdeling. De uitbouw aan de rechterzijde van de vleugel heeft één bouwlaag en heeft aan de voorzijde (Z) een erkeruitbouw van 5 vensters breed onder een overstekend schilddak met pannen. Beide kopse kanten van het hoofdgebouw zijn voorzien van gekoppelde vensterstroken. Aan de binnenplaatszijde is de langsgevel voorzien van kleinere vensteropeningen en aan beide uiteinden - in beide hoeken - twee deels in de zijvleugel ingesnoerde uitbouwen met een entree onder een ver overstekende luifel. De uitbouwen worden gedekt door een wolfsdak met pannen. Aan de zijde met de oostelijke zijvleugel een hoog opgemetselde schoorsteen. De lager opgetrokken oostelijke vleugel bestaat uit twee bouwlagen onder een overstekend zadeldak met pannen. De dicht aaneengesloten rij vensters op beide verdiepingen aan de straatkant zijn voorzien van een kleine roedenverdeling. Aan de oostzijde van de binnenplaats bevinden zich op de eerste en tweede verdieping de gymnastiekzalen en is op de begane grond een lange aaneengesloten rij van tien grote naar buiten openslaande deuren geplaatst onderverdeeld door natuurstenen lisenen met grote glazen vensterruiten met roedenverdeling en afgedekt door een natuurstenen latei. Aan de kopse kant (N) van deze vleugel bevindt zich de conciërgewoning, lager uitgevoerd dan de oostvleugel en bestaande uit twee bouwlagen en een kap onder een overstekend zadeldak. Aan de straatzijde een erker over een verdieping met daarin de ingang en venster met bovenliggend balkon achter gemetselde borstwering. Vensters met kleine roedenverdeling. Aan de zijde van de binnenplaats een tweede ingang met links geplaatst daarvan een erker. Op de punt van de daknok een gemetselde schoorsteen. De eveneens lager opgetrokken westvleugel bestaat uit twee bouwlagen onder een overstekend zadeldak met pannen. Aan de straatzijde acht vensters regelmatig in de gevel geplaatst. Links van deze vensterstroken een erker van drie vensters met roedenverdeling over begane grond verdieping. Aan de kopse zijde van de westvleugel een erker van zes vensters tussen twee iets hoger opgetrokken bouwvolumes. Boven de erker met grote vensters met kleine roedenverdeling een smal diepliggend glas-in-loodvenster. Aan de rechterzijde van de westelijk vleugel een zijrisaliet met 3 vensterassen en op de eerste verdieping 3 balkons. De hoek is voorzien van een gemetselde steunbeer over 1½ etage eindigend in een driezijdig venster met roedenverdeling. Aan de binnenplaatszijde verschillende bouwvolumes met enkele erkers. Geheel rechts een lage uitbouw met stoep naar ingang. In het interieur op de eerste verdieping een groot wandmozaïek van de Utrechtse kunstenaar D.K. Broos, voorstellende Gerard Vossius met de tekst: 'Al wat in boecken steeckt is in zijn hooft gevaren'. Op de bladzijden van het boek dat Vossius vasthoudt de woorden : 'Cerne Palatinae miracula terrae'. Glas-in-loodraam in de zuidvleugel van J.M. Luttge dat eer bewijst aan enkele beroemde Grieken en twee teksten van Plato bevat: 'Heb je nooit gemerkt, dat meningen, die zonder echte kennis tot stand zijn gekomen, altijd waardeloos zijn?' en "De idee van het goede is het grootste leerstuk'. In de aula (eerste verdieping westvleugel) vijf spitsboogvormige grenen houten spanten en boven het podium een schildering van Leo Visser voorstellende een scène uit de strijd tussen Grieken en Trojanen uit de Ilias van Homerus. Met in de achterwand een smal verticaal glas-in-lood venster. Onder de overige vaste kunstwerken in het gebouw kunnen genoemd worden het relief 'Orpheus en de dieren' van John Raedecker; twee bronzen maskers van Willem A. Raedecker; een beeldje 'moeder en kind' van Jan Heyens (stond oorspronkelijk op een sokkel in het trappenhuis). In een aardrijkskundelokaal schilderingen van H. Paulides, voorstellende taferelen uit Indonesië. Waardering Uit 1931-1932 daterend Vossiusgymnasium met tuin en speelterrein van algemeen belang wegens cultuurhistorische waarde als exponent van een periode waarin de bouw van scholen als zeer belangrijk werd ervaren door het sociaal-democratische gemeentebestuur van Amsterdam, en wegens architectuurhistorische waarde als kenmerkend en gaaf bewaard voorbeeld van late Amsterdamse School. Tevens van belang vanwege de vele eigentijdse kunstwerken bij het gebouw en in het interieur. Van stedenbouwkundige waarde als centraal bouwwerk met markante toren in het kleine door C. Mulder ontworpen uitbreidingsgebiedje tussen Diepenbrockstraat, Boerenwetering en Zuider Amstelkanaal. Tot slot van belang in het oeuvre van Nico Lansdorp, als laatste in een reeks van door hem ontworpen schoolgebouwen. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 527830
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Vossius Gymnasium
Vossiusgymnasium.JPG
Algemeen
Locatie Amsterdam
Opgericht 1926
Type gymnasium
Denominatie openbaar
Bevoegd gezag Onderwijsstichting Zelfstandige Gymnasia (OSZG)
Personen
Rector Jan van Muilekom
Docenten 76
Leerlingen 833
Overig
Afkorting het Vossius
Website http://www.vossius.nl/
Portaal  Portaalicoon   Onderwijs

Het Vossius Gymnasium is een openbaar categoriaal gymnasium in Amsterdam-Zuid. Het is opgericht in 1926 en vernoemd naar Gerardus Vossius.

Kenschets

Het Vossius is een betrekkelijk kleine school met zo'n 800 leerlingen. In aanvulling op de klassieke talen wordt ook het vak klassieke culturele vorming (KCV) gegeven, met als hoogtepunt een reis naar Rome in de vijfde klas. De school kent een strikte toelatingsprocedure, omdat de school vanwege de grootte van het (onlangs verbouwde) gebouw niet verder kan groeien. Aan het begin van de 21e eeuw is het een enkele keer voorgekomen dat er moest worden geloot. De school organiseert vele jaarlijkse festiviteiten, zoals het Café Chantant, een tweedaagse culturele avond, en het Paastoernooi: een sporttoernooi waarbij zowel de klassen uit de onderbouw als uit de bovenbouw het tegen elkaar opnemen (met uitzondering van leerlingen in het 6e jaar in verband met de eindexamens). Er zijn twee schoolkranten: het officiële orgaan Vulpes met bijdragen van school en leerlingen en het uitsluitend door leerlingen geschreven Aloopex.[1] Verder zijn er een schoolorkest, een jaarlijks toneelstuk en een vereniging, de Bond, bestaande uit leerlingen uit de vijfde klas, die feesten en toernooien organiseert. De school heeft ook een organisatie voor oud-leerlingen en oud-medewerkers, genaamd De Oude Vos. Elke vijf jaar is er een lustrumviering.

Schoolgebouw

In 1926 besloot het Amsterdamse gemeentebestuur door de toenemende belangstelling voor gymnasiaal onderwijs een tweede openbaar gymnasium op te richten. Het bestaande Stedelijk Gymnasium kreeg de naam Barlaeus Gymnasium en het nieuwe de naam Vossius Gymnasium. Casparus Barlaeus en Vossius waren beiden hoogleraar geweest in de zeventiende eeuw aan het Atheneum Illustre, de voorloper van de Universiteit van Amsterdam. Het nieuwe gymnasium werd de eerste jaren ondergebracht in een schoolgebouw aan de Pieter Lodewijk Takstraat.

Nico Lansdorp (1885-1968) werd aangezocht als architect voor het nieuwe schoolgebouw. Het werd een "paleis" in een verstrakte variant van de Amsterdamse School-architectuur met ruime hallen en trappenhuizen, centrale verwarming (een noviteit), twee gymnastieklokalen met douches en een theater-achtige aula met een muurschildering met Griekse opschriften, gemaakt door de tekenaar, schilder en lithograaf Leo Visser (1880-1950). Het gebouw is literair beschreven in de roman De avonden van oud-leerling Gerard Reve. De oud-leerling Richter Roegholt publiceerde een artikel over de architect en dit gebouw (zijn "laatste school"). In 2001 werd het gebouw ingrijpend gerenoveerd onder begeleiding van de architect Ronald van der Voort, met behoud van het oorspronkelijke monumentale karakter.

Galerij

Het schoolgebouw kort na de bouw

Onderwijsinspectie

Volgens de Onderwijsinspectie is het over de hele linie een zeer goede school. In de eerste 3 jaar blijft 6% zitten, waarna van de overblijvers 66% in één keer het diploma haalt met een gemiddeld cijfer van 7,1. In de onderbouw streeft men ernaar het uitvalpercentage te beperken, maar in de bovenbouw kent het Vossius verhoudingsgewijs weinig uitvallers.

Lotingsproblematiek

In de jaren 90 werden de categoriale gymnasia bedreigd met sluiting. Sindsdien is de populariteit van de gymnasia in Amsterdam explosief gestegen. Daarom zijn er in 2005 twee extra gymnasia in Amsterdam opgericht, namelijk Het 4e Gymnasium en het Cygnus Gymnasium. Het 4e Gymnasium werd mede door het Vossius in het leven geroepen. Op de school werkt een groot aantal docenten dat afkomstig is van het Vossius.

Ondanks deze nieuwe initiatieven bleef de populariteit van het gymnasium stijgen. Voor het schooljaar 2009-2010 was het Vossius het enige van de vijf Amsterdamse gymnasia dat zonder speciale maatregelen alle ingeschreven leerlingen een plaats kon bieden. Voor het schooljaar 2010-2011 werden 7 van de 134 op het Vossius Gymnasium ingeschreven leerlingen uitgeloot.

Leerlingen, leraren en medewerkers

Bekende oud-leerlingen

Bekende (oud-)leraren


Monumenten in de buurt van Vossius Gymnasium in Amsterdam

Remonstrantse Kerk

Diepenbrockstraat 46
Amsterdam
Inleiding Aan de Diepenbrockstraat, op de hoek met de Herman Gorterstraat, in 1932-1933 tot stand gekomen Remonstrantse KERK met aan de Her..

Doktersvilla

Diepenbrockstraat 15
Amsterdam
Inleiding Aan de noordoostelijke hoek van het Beatrixpark op de hoek van Zuider Amstelkanaal en Diepenbrockstraat in 1938 tot stand gekomen..

Vaste brug over het Zuider Amstelkanaal

Muzenplein 9
Amsterdam
Omschrijving Vaste brug (nr. 419) over het Zuider Amstelkanaal met landhoofden, twee pijlers en drie onderdoorvaarten (5, 12 en 5 meter) na..

Transformaterhuisje met kademuur

Muzenplein 9
Amsterdam
Inleiding TRANSFORMATORHUISJE met kademuur, behorende bij het bruggencomplex 'Kinderbrug' rond het Muzenplein. Ontwerp P.L. Kramer, 1926-19..

Vaste brug over de Boerenwetering

Muzenplein 1
Amsterdam
Omschrijving Vaste brug (nr. 420) over de Boerenwetering met landhoofden, een pijler en twee onderdoorgangen van 11 meter, naar ontwerp van..

Kaart & Routeplanner

Route naar Vossius Gymnasium in Amsterdam

Foto's (1)