Meer dan 63.000 rijksmonumenten


De Kathammer of De Katwoudermolen in Katwoude

Molen

Achterdichting 2
1145PX Katwoude (gemeente Waterland)
Noord Holland

Bouwjaar: ca. 1650/1896/1986


Beschrijving van De Kathammer of De Katwoudermolen

Inleiding MOLEN. De achtkante binnenkruier is in 1896 gebouwd ter vervanging van een afgebrande voorganger als poldermolen voor de bemaling van de polder Katwoude - Hogendijk. De molen is in 1911 onttakeld en werd toen voorzien van een oliemotor die een pomp aandreef. In de jaren 30 van de 20e eeuw werden de kap en de romp tot de kapzolder verwijderd. De molen is omstreeks 1987 weer gecompleteerd tot geheel bedrijfsvaardige windmolen. Hij ligt circa 125 meter ten westen van de IJsselmeerdijk, ten zuidwesten van Volendam en maalt via een voorboezem en een 17e eeuwse uitwateringssluis direct uit op het buitenwater van het IJsselmeer. Zo'n polderbemalingssyteem kwam vroeger langs de voormalige Zuiderzeekust tamelijk veelvuldig voor, maar is thans een zeldzaamheid geworden. Alleen al om die reden is dit ensemble van grote cultuurhistorische waarde. De molen heeft een belangrijke landschappelijke functie in een open polderlandschap. Omschrijving De molen heeft een lage gemetselde bakstenen voet met daarop een houten achtkant met kap, aangebouwde stenen waterlopen en een min of meer ronde molenwerf. In tegenstelling tot zijn voorganger is deze molen nooit bewoond geweest waardoor hij een bijzonder te waarderen, bijna unieke open binnenruimte heeft behouden. De van twee bintlagen voorziene molen is ter hoogte van de begane grond bekleed met potdekselwerk van houten delen en is daarboven gedekt met riet. De kap kruit op een rollenkruiwerk en is eveneens gedekt met riet. De molen is voorzien van een vijzel als wateropvoerwerktuig en stalen roeden met fokwieken. Verder is er voor de reguliere bemaling van de polder een elektromotor die de vijzel kan aandrijven. Deze elektrische installatie is overigens niet van waarde vanuit het oogpunt van monumentenzorg. Waardering De molen is van algemeen belang: - vanwege bouwtechnisch-historische waarden als een representant van een houten achtkante poldermolen uit het eind van de 19e eeuw; - vanwege cultuurhistorische waarden als essentieel onderdeel van de ontginnings- en waterstaatkundige geschiedenis van Noord-Holland en de plaatselijke geschiedenis; - vanwege ensemblewaarden in relatie tot de omkade voorboezem en de 17e eeuwse uitwateringssluis in de vroegere Zuiderzeedijk; - vanwege situationele waarden betreffende de belendende waterlopen en de historische gaafheid van de omgeving; - vanwege de gaafheid van de molenbiotoop. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 527682
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
De Kathammer
Kathammer (2008)
Kathammer (2008)
Basisgegevens
Plaats Achterdichting / Katwoude
Bouwjaar circa 1650/1896/1986
Type grondzeiler
Kenmerken achtkante binnenkruier
Functie poldermolen
Oorspronkelijk gebruik  bemalen van de polder Katwoude-Hogendijk
Monumentnummer  527682
Externe link(s) en afbeelding
Molendatabase
De Hollandsche Molen
De Kathammer in de zomer
De Kathammer in de zomer
Portaal  Portaalicoon   Molens

De Kathammer is een windmolen in de buurtschap Achterdichting van het dorp Katwoude, onder Volendam. Het is een achtkantige binnenkruier met de functie van poldermolen. De wieken hebben een vlucht van ongeveer 26,50 meter. De molen wordt ook wel De Katwoudermolen genoemd. De Kathammer is een vernoeming naar het nabijgelegen dorpje Katham, thans een buurtschap van Volendam. Terwijl de andere benaming verwijst naar het dorp Katwoude.

De molen is vermoedelijk in 1650 gebouwd. Op Sinterklaasavond, 5 december 1896, werd de molen door brand grotendeels verwoest. Molenaar Klaas Kelderman zat met zijn dochtertje van elf jaar op schoot in de molen, toen plotseling de bliksem insloeg, waardoor het meisje op slag werd gedood, en de molenaar zelf lelijk verbrand raakte op zijn rug.

Een jaar later werd de molen herbouwd. Hasker Kelderman ging er wonen. Vandaar dat de Volendammers de molen, en het door een vroegere dijkdoorbraak ontstane meertje, lange tijd de Molen van Asker, en de Breek van Asker noemden.

In 1911 werden de wieken en de kap verwijderd. De molen behield de functie van gemaal. In 1986 is de molen gerestaureerd. Op de romp werd een nieuwe kap met wieken geplaatst. Sindsdien draagt de molen 1986 als jaartal.

Eigenaar van de molen is Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier.

Literatuur

  • Chr. de Bont en G.H. Keunen - Katwoude; een dorps-en molengeschiedenis
  • R.W. Koolhaas - Dijck.Boeck, van den dorpe Cadtwoude (1967)

Foto's


Monumenten in de buurt van De Kathammer of De Katwoudermolen in Katwoude

Stolphoevekerkje: Hervormde Kerk. Ongeveer vierkant houten gebouwtje in de vorm van een stelphoeve

Burgemeester Kolfschotenplein 1
Volendam (Gemeente Edam Volendam)
Herv. Kerk. Ongeveer vierkant houten gebouwtje in de vorm van een stelphoeve, 1658. Inwendig een geschilderd houten gewelf met o.a. de wapen..

Coop. Visafslag St. Vincentius

Haven 41
Volendam (Gemeente Edam Volendam)
Inleiding Grotendeels houten VISAFSLAG in sobere zakelijk-expressionistische trant met gebruik van streekeigen elementen, gebouwd in 1934 i..

Een eenvoudig houten klokkenstoel met de Trouwklok 1771

Haven 64
Volendam (Gemeente Edam Volendam)
Een eenvoudig houten klokkestoel met de Trouwklok 1771.

Zuidpoldermolen

Burgemeester Versteeghsingel 2
Edam (Gemeente Edam Volendam)
V.M. Watermolen van de Zuidpolder ten z.o. van de stadsgracht, Ao 1889.

Linkerhelft van eenvoudig woonhuisje met lijstgevel

Gevangenpoortsteeg 2
Edam (Gemeente Edam Volendam)
De rechterhelft van eenvoudig woonhuisje met lijstgevels, XIX.

Kaart & Routeplanner

Route naar De Kathammer of De Katwoudermolen in Katwoude

Foto's (3)