Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Molen de Oorsprong in Moerkapelle

Molen

Rottedijk 14
2751DJ Moerkapelle (gemeente Zuidplas)
Zuid Holland

Bouwjaar: 1623


Beschrijving van Molen de Oorsprong

Inleiding MOLENROMP. De wipmolen met de aanduiding 'Molen No. 5' is in 1623 gebouwd als schepradmolen voor de bemaling van de toen nog niet verveende polder. Na het uitvenen van het gebied is hij ingeschakeld bij de droogmaking van de plas en daartoe ingericht als bovenmolen van een tweegang vijzelmolens (± 1651). Het betreft hier een zeer vroege toepassing van vijzels als wateropvoerwerktuig. In die hoedanigheid heeft hij tot de opheffing van de windbemaling gediend als bovenmolen van de polder De Honderd Morgen of Wilde Venen. Naast deze gang vijzelmolens werd de polder destijds ook nog bemalen door een gang van vier achtkante schepradmolens waarvan eveneens nog restanten bestaan. De molen was voorzien van een inwendige molenaarswoning en vormde samen met 'Molen No. 6' een gang vijzelmolens. Hij is omstreeks 1925 onttakeld, waarbij het wiekenkruis, het bovenhuis en het gaande werk werden verwijderd. De molenromp kreeg een functie als woning en is tot op heden als zodanig in gebruik. De molenromp ligt aan het einde van het riviertje de Rotte. In de nabijheid staat de incomplete molen 'Molen No. 6'. De molenromp heeft een belangrijke landschappelijke functie in het open polderlandschap. Omschrijving De molenromp bestaat uit een lage gemetselde bakstenen voet met daarop de houten piramidevormige ondertoren van een wipmolen. De uit twee bouwlagen bestaande molenromp is gedekt met riet en is voorzien van een plat dak. Aan de noordzijde is een latere aanbouw met woongedeelte en verbindingsgang aanwezig die niet onder de werking van de Monumentenwet valt. Waardering De molenromp is van algemeen belang: - vanwege bouwtechnisch-historische waarden als herkenbaar en representatief relict van een wipmolen, het enige restant nog van dit type in het gebied rond de Rotte; - vanwege cultuurhistorische waarden als essentieel onderdeel van de ontginnings- en waterstaatkundige geschiedenis van Zuid-Holland en Schieland in het bijzonder en de plaatselijke geschiedenis; - vanwege ensemblewaarden in relatie tot de incomplete molen 'Molen No. 6'; - vanwege situationele waarden betreffende de historische gaafheid van de omgeving; - vanwege zijn zeldzaamheid als oude poldermolen die later is omgebouwd tot bovenmolen van een tweegang; - vanwege zijn betrokkenheid - eerst als poldermolen, later ten behoeve van de droogmakerij - en de zeer vroege toepassing hier van vijzels als wateropvoerwerktuig. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 527525
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Molen nummer 5
Molen nr5 Moerkapelle.jpg
Basisgegevens
Plaats Moerkapelle
Bouwjaar 1623
Type wipmolen
Vlucht 26,30 m
Functie poldermolen
Bestemming  thans woonhuis
Oorspronkelijk gebruik  droog houden van de Wilde Veenen
Huidig gebruik  woonhuis
Monumentnummer  527525
Externe link(s)
De Hollandsche Molen
Portaal  Portaalicoon   Molens

Molen nummer 5 van de Wilde Veenen wordt ook De Oorsprong genoemd, omdat deze molen bij het begin van de rivier de Rotte ligt. Het was een poldermolen van het type wipmolen met waarschijnlijk de oudste ondertoren in Nederland. De molen bevindt zich in de Nederlandse plaats Moerkapelle in de gemeente Zuidplas.

De molen had oorspronkelijk een scheprad. Omstreeks 1651 werd de molen voorzien van een vijzel met een diameter van 1,52 m en een spoed van 1,29 m. De molen werd toen een bovenmolen van een tweegang vijzelmolens. De andere vijzelmolen is Molen nummer 6.

Vroeger pompte deze molen het water van de Wilde Veenen in de Rotte, maar na het plaatsen van een gemaal kwam deze molen buiten gebruik te staan. De molen werd in 1926 afgeknot, waarbij het bovenhuis, de wieken en het pompsysteem werden verwijderd. Sindsdien is het een woonhuis.

Molen nummer 5 is de 5e molen van de molen-zevengang vanuit het zuiden gezien.


Monumenten in de buurt van Molen de Oorsprong in Moerkapelle

Aalsmeerse molen

Rottedijk 16
Moerkapelle (Gemeente Zuidplas)
Inleiding INCOMPLETE MOLEN. De als grondzeiler uitgevoerde achtkante bovenkruier met de naam 'Molen No. 6' is omstreeks 1650 gebouwd en w..

Nederlands Hervormde Kerk. Bakstenen zaalkerk met rondboogvensters

Dorpsstraat 15
Moerkapelle (Gemeente Zuidplas)
Ned.Herv.Kerk. Bakstenen zaalkerk uit 1662 met rondboogvensters, gevat in spaarvelden en gescheiden door ingezwenkte steunberen. Houten over..

"Stolpenburg"

Herenweg 54
Moerkapelle (Gemeente Zuidplas)
"Stolpenburg". Boerderij, waarschijnlijk 18e eeuw, van een in deze streken zeldzaam voorkomend Noordhollands stolptype. Hoog, met riet gedek..

Watermolen nr. 1 van de "A-gang" van de Bleiswijkse Droogmakerij

Rottedijk 19
Bleiswijk (Gemeente Lansingerland)
Watermolen nr 1 van de "A-gang" van de Bleiswijkse Droogmakerij Anno 1772. Gedeeltelijk gesloopt 1915. Tot de middelzolder nog aanwezige ach..

Hoeve "Wei- en Bouwlust"

Noordeinde 63
Zevenhuizen (Gemeente Zuidplas)
Hoeve "Wei- en Bouwlust". Boerderij uit het midden van der 18e eeuw met afgeknotte puntgevel, waarin vlechtingen, vensters met houten kruisk..

Kaart & Routeplanner

Route naar Molen de Oorsprong in Moerkapelle

Foto's (1)