Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Station Amsterdam Amstel in Amsterdam

Gebouw

Julianaplein 1
1097DN Amsterdam
Noord Holland

Bouwjaar: 1938-1939
Architect: H.G.J. Schelling

(1 recensie)

Beschrijving van Station Amsterdam Amstel

Inleiding In 1938-1939 op een ruim en langgerekt kavel aan de westzijde van het Julianaplein gebouwd SPOORWEGSTATION, naar een ontwerp van architect H.G.J. Schelling in functionalistische stijl. De plannen zijn tot stand gekomen in samenwerking met architect-stedenbouwkundige C. van Eesteren en architect J. Leupen van de Dienst Publieke Werken. Naast de vormgeving is het vooral de functionele visie op de geldende verkeersstromen die het Amstelstation een bijzondere plaats in de Nederlandse stationsbouw geeft. De toepassing van het destijds nieuwe principe van 'optimale bereikbaarheid voor diverse vormen van vervoer' maakte door middel van verschillen in hoogteniveaus en (voor)pleinen en onderdoorgangen, van het station een geheel met ongelijkvloerse kruisingen. De hoge hal vormt de verbindende factor tussen trein- en stadsverkeer. De wandschilderingen aan de korte zijden van de grote hal zijn van Peter Alma en hebben de 'dynamiek van de spoorwegen' als thema. De beelden van Theo van Reijn, een bronzen reliëf aan de oostgevel en een beeld van een halfzittende vrouw in grijze Zweedse kalksteen, drukken respectievelijk activiteit en passiviteit uit. NB. Het oude seinhuis in het midden van het tweede perron, de wachtkamers, de toiletten en kenmerkende interieuronderdelen als de kaartloketten zijn niet meer aanwezig. De twee voorpleinen bedienden het aankomende en vertrekkende verkeer. Het station werd op drie niveaus uitgevoerd: het polderniveau (trams, 5 m - NAP), het straatniveau (stationshal) en de spoordijk (perrons/sporen, 7 m + NAP). Het gedeelde plein stijgt naar het gebouw tot 2.30 m + NAP), waardoor het hoogteverschil tussen plein en perron nauwelijks merkbaar wordt verkleind. De financiering van zowel het Amstel- als het Muiderpoortstation werd mogelijk gemaakt door het plan-De Miranda ter bestrijding van de economische en sociale crisis. Omschrijving Het Amstelstation bestaat uit een hoge ongedeelde hal op een rechthoekig grondplan, met een zadeldak met schilden onder flauwe helling met overstek. Inwendig zijn de portaalspanten in het zicht gelaten. De korte oost- en westgevel hebben een verticale geleding met acht doorlopende lisenen. Aan de oostgevel het bronzen haut-reliëf en zeven zesruits vensters. Aan de westgevel bevindt zich de passagiersdoorgang naar de sporen. De lange gevels zijn grotendeels opgebouwd uit gelede glaswanden. Het stationsgebouw staat op gewapend-betonpalen. Het staalskelet is, met uitzondering van de portaalspanten, in de wanden weggewerkt. Tussen de stijlen en regels van het skelet zijn de wanden verder opgebouwd uit baksteen, op de hoeken van de hoge hal afgewisseld met smalle banden lichte natuursteen. De plint is van rood Zweeds graniet. De oostgevel is boven de plint met Franse kalksteen, 'boisfleuri', bekleed. De steen is op verschillende wijzen afgewerkt: gescharreerd, gebouchardeerd en geschuurd. Alle deuren en ramen waren in oorsprong van staal. Aan beide glasgevels bevindt zich een grote roodkoperen gevelklok met neonverlichting (in oorsprong geel). In de hal bevinden zich het halfzittende beeld op gemetselde sokkel en een vloer met tegels van Noors kwartsiet. Haaks op de hoge hal bevindt zich aan de westzijde de lagere dwarshal. Hierin bevonden zich in oorsprong onder meer de ruimten die in verband stonden met de inname, het transport en het depôt van bagage en bevat ook de reizigerstunnel die in de as van de hoge plaatskaartenhal de reiziger voert naar de perrons. De dwarshal onder plat dak met overstek staat op een langgerekt grondplan en heeft aan beide korte zijden van de vleugels een respectievelijk afgeronde en halfronde gevel. Aan de noordzijde bevindt zich een omlopende luifel op eenvoudige ronde staanders. De verdieping van de dwarshal ligt ongeveer op spoorhoogte. Aan de noordzijde ronde en grote tienruits vensters; aan de zuidzijde kleinere en meer eenvoudige vensterss en lichten. Aan weerszijden van de hoge hal bevinden zich zijbeuken en portalen van één bouwlaag. Hierin zowel ronde als aaneengesloten vensterrijen en toegangspartijen onder diepe luifels. De eilandperrons van het station zijn gelegen aan de achterzijde, dwars op de hoofdas. Vier trappen, waarvan twee nog in oorspronkelijke staat, voeren naar de perrons, die ook bereikbaar zijn via hellingbanen. De oorspronkelijke trappen met hardstenen treden en plinten hebben een grijs geglazuurde bakstenen wand in klezorenverband. De balustrades met hardstenen afdekplaten hebben ronde koperen leuningen. De perrons bevinden zich aan weerszijden van de vier sporen (twee centrale en twee aan de buitenzijden) en hebben als loopvlak stoeptegels en stelcon platen. Het wachtlokaal, op een met travertijnen platen beklede plint, heeft wanden van glas met stalen kozijnen. De symmetrische plattegrond heeft rechte zijwanden, met per wand twee vierkante omtrekkingen voor de pijlers van de kap en gebogen kopse kanten. Het wachtlokaal heeft een zelfstandig plat dak met zware koperen lijst. De glasdeuren, twee per kopse kant, hebben verchroomde staven met konische knoppen als deurgreep. De kap is een eenvoudig plat dak met drie lichtkappen, dat rust op portalen van stalen H-profielen en liggers. De niet dragende wanden zijn van glas met stalen kozijnen. Ook de kopse kanten van de perrons hebben glazen schermen. De westkant van de perrons rust op een betonnen sokkel op het talud, de oostkant op een in geel bakstenen klezorenverband gemetselde muur met acht (zuid) respectievelijk negen (noord) ronde ramen met kenmerkende stalen onderverdeling, één horizontaal en twee verticaal. Waardering Stationsgebouw uit 1939 van algemeen belang vanwege zijn architectuurhistorische, stedenbouwkundige en typologische waarde. De overzichtelijkheid en scheiding van verkeersstromen in soorten (trampassagiers, fietsers, voetgangers en automobilisten) en richting (aankomend en vertrekkend) hebben de na-oorlogse Nederlandse stationsbouw sterk beïnvloed. Als een van de weinige stationsgebouwen in Nederland staat het dwars op de richting van de spoorbaan. Het stationsgebouw is van groot belang voor het oeuvre van H.G.J. Schelling, die eveneens het station Muiderpoort ontwierp. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 526988
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen (1)

Station Amsterdam Amstel
3
Recensie door: ()
Ik ben benieuwd hoe de optimale bereikbaarheid voor diverse vormen van vervoer en de comfortable scheiding van verkeeerssoorten wordt gerealiseerd door de overheid. ik vertrouw erop dat er een lift komt vanuit de lage entree naar de hal voor mensen die vanuit de omgeving naar het station komen voor wie de trap een hindernis is. Het zou fijn zijn als het busstation voldoet aan de ontwerpprincipes. Veilig voor reizigers zodat zij comfortabel van en naar de trein en metro kunnen.
Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
    Station Amsterdam Amstel   
Amstelstation.jpg
Plaats Amsterdam
Afkorting Asa
Opening 15 oktober 1939
Perrons 2
Perronsporen 2 (trein), 2 (metro)
Spoorlijn Rhijnspoorweg
Metrolijn 51, 53, 54
Tramlijn 12
Stadsbus 37, 40, 62, 65, 240, 245
Streekbus 320, 322, 327
Nachtbus N27, 755
Reizigers 29.549 (2014) [1] per dag
Coördinaten 52° 21′ NB, 4° 55′ OL
Externe link  NS-stationsinformatie
Station Amsterdam Amstel
Station Amsterdam Amstel
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer
Opening door koningin Wilhelmina op 15 oktober 1939.
Polygoonjournaal opening Amstelstation
Het Amstelstation kort na de bouw; circa 1940.
Het Amstelstation en de hoge gebouwen er achter.
Onder de perronkap
Perron met metrosporen
Een SLT passeert het station.
Een metrotreinstel en sneltram bij het Amstelstation.

Station Amsterdam Amstel of het Amstelstation is een trein- en metrostation in Amsterdam-Oost, gelegen aan de spoorlijn Amsterdam – Utrecht. Het stationsgebouw is gebouwd onder leiding van architect H.G.J. Schelling van de Nederlandse Spoorwegen en architect Johannes Leupen van de Gemeente Amsterdam.

Het spoorwegstation werd op 15 oktober 1939 geopend door koningin Wilhelmina als onderdeel van de Spoorwegwerken Oost, waarmee de spoorlijnen tussen het Centraal Station en Amstelstation op dijklichamen werden gelegd en alle straten met viaducten werden overbrugd. Hierdoor konden de vele overwegen vervallen die voor veel oponthoud zorgden in het oostelijk deel van de stad. Hierbij verving het Amstelstation het uit 1843 daterende Weesperpoortstation. Door de sluiting van dit kopstation hoefden treinen tussen Utrecht en Amsterdam Centraal niet meer kop te maken, wat tijdwinst opleverde op dit traject. Het Amstelstation kwam wel verder van het centrum te liggen dan het Weesperpoortstation, maar ligt wel gunstiger voor de stadsdelen Amsterdam-Oost en Amsterdam-Zuid.

In 1977 werd het Amstelstation ook een metrostation aan de Zuidoostlijn van de Amsterdamse metro. Dagelijks gaan 50.000 trein- en metroreizigers via het Amstelstation naar hun bestemming. In 2001 werd het station volledig gerenoveerd en is er een aantal winkels bij gekomen.

Kunstwerken

In het station zijn enkele wandschilderingen van Peter Alma uit 1939 te bewonderen. Deze wandschilderingen zijn ook als bedrukking aangebracht op de buitenste ramen van de perronoverkapping.

Verder hangt er een tegeltableau uit 1958. Dit tegeltableau is ook door Peter Alma ontworpen en vervaardigd door H. Rijneveld. Het hing tot 2003 in het dan te slopen Marnixbad. Aan de buitenkant en binnen in het gebouw staan verder nog twee beelden van Theo van Reijn uit 1939, genaamd Terugblik en Toekomst der Spoorwegen.

Sinds 2006 is het techniekgebouwtje aan het zuideinde van spoor 4 voorzien van panelen ontworpen door Serge Verheugen. In 1977 werd bij de opening van het metrostation een kunstwerk aangeboden van Rudi van de Wint getiteld "Ruimtediagonaal", een buis die diagonaal werd opgehangen aan het plafond. Dit kunstwerk is inmiddels weer verwijderd.[2]

Perrons

Het station telt twee eilandperrons en vier sporen, waarvan de middelste twee, spoor 2 en 3, sinds 1977 in gebruik zijn voor de Amsterdamse metro. Er is een cross-platform-overstap tussen trein en metro mogelijk gemaakt. De twee perrons zijn niet even breed, in het extra brede westelijke perron lag vroeger een hellingbaan die werd gebruikt voor auto's die dan over het perron door een uitgang aan de zuidzijde de autoslaaptrein op konden rijden die op een kopspoor aan de oostzijde van het westelijke perron stond, waar toen vijf sporen lagen.

Wegens de verbouwing voor de komst van de metro werd het vertrekpunt van de autoslaaptreinen begin jaren zeventig verplaatst naar Station 's-Hertogenbosch. Het westelijke spoor, dat nauwelijks werd gebruikt door normale treinen, werd weer in gebruik genomen waarna de middelste sporen door de NS buiten gebruik konden worden gesteld om plaats te maken voor de aanleg van de metrosporen.

OV-chipkaart

Dit station is afgesloten met OVC-poorten met een gemeenschappelijk OV-chipkaartgebied voor de twee vervoerders NS en GVB. Twee afscheidingen van het buitengebied lopen in de dwarsrichting van de hal. Er zijn aparte rijtjes poortjes per vervoerder, en ook, op de perrons, losse kaartlezers van beide vervoerders. Voor het overstappen zijn op beide perrons OV-paaltjes van beide vervoerders geplaatst.

Treinverbindingen

De volgende treinseries stoppen in Amsterdam Amstel:

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
800 Intercity MaastrichtSittardRoermondEindhoven's-HertogenboschUtrecht CentraalAmsterdam AmstelAmsterdam CentraalAlkmaarSchagen 's Avonds en op zondag tot Amsterdam Centraal. Rijdt alleen in de spits van en naar Schagen.
3000 Intercity NijmegenArnhem CentraalEde-WageningenUtrecht CentraalAmsterdam AmstelAmsterdam CentraalAlkmaarDen Helder Stopt na 20.00 uur ook op Driebergen-Zeist.
4000 Sprinter UitgeestZaandamAmsterdam CentraalAmsterdam AmstelBreukelenWoerdenGoudaRotterdam Centraal
7400 Sprinter Amsterdam CentraalAmsterdam AmstelBreukelenUtrecht CentraalDriebergen-ZeistRhenen 's Avonds en in het weekend alleen tussen Breukelen en Rhenen. In Amsterdam Centraal gekoppeld aan serie 4700 naar Uitgeest. Richting Rhenen rond 11.00, 13.00 en 15.00 uur scheef 21-39 interval in plaats van starre 30 minuten.

Sinds 25 april 2007 reden er geen directe stoptreinen meer vanaf Amsterdam Amstel naar Utrecht Centraal, met uitzondering van enkele heel vroege en late Sprinters. Vanaf eind 2008 kwam er in de spits weer een stoptrein die echter alleen richting Amsterdam Centraal in Amsterdam Amstel stopte. Vanaf 13 december 2010 stopte de trein weer in beide richtingen. Sinds 12 december 2011 rijden er op werkdagen in de spits weer rechtstreekse sprinters naar Utrecht en sinds 12 december 2016 ook op werkdagen overdag.

Overig openbaar vervoer

Bij de opening in 1939 kreeg het Amstelstation een tramverbinding, de tramlijnen 5 en 25 werden toen hierheen verlengd. Voor de trams werd 'beneden' een ruim emplacement op het Julianaplein aangelegd. In 1945 keerde lijn 25 echter niet terug. In 1948 en 1949 reed er een tijdelijke tramlijn S. Sinds 1961 reed tramlijn 7 naar het station. Deze werd in 1977 opgevolgd door tramlijn 12 die sindsdien hier zijn eindpunt heeft.

Het Amstelstation is verder te bereiken met de metrolijnen 51 (Amstelveen WestwijkCentraal Station), 53 (GaasperplasCentraal Station) en 54 (GeinCentraal Station).

Het busstation bevond zich tot 2015 'boven' op hetzelfde niveau als het station en was te klein in omvang voor alle lijnen waarvan een aantal elders hun halte hadden. Tot de ingebruikname van de metro en later de Flevospoorlijn was het, afgezien van het Centraalstation, met rond de 20 buslijnen het drukste overstappunt van Amsterdam. Na de ingebruikname van de metro in 1977 en de Flevospoorlijn in 1987 nam het aantal streekbuslijnen af en kreeg Eurolines het oude streekbusstation tot zijn beschikking.

In 2015 werd het busstation verplaatst naar een tijdelijke locatie binnen de tramlus in verband met de bouw van een woontoren op de plaats van het oude busstation. Hiervoor moest Eurolines op 3 december 2014 uitwijken naar Station Duivendrecht. Later zal de tramlus worden verplaatst naar de noordoostzijde van het station op de plaats van de huidige taxistandplaats en komt er een definitief nieuw busstation op de oude locatie aan de zuidoostzijde naast de nog te bouwen Amstel tower. Ook de gehele verdere stationsomgeving wordt ingrijpend veranderd.[3]

Buslijn Maatschappij Route Bijzonderheden
N27 Connexxion Amsterdam Leidseplein > Amstelstation > Muiden > Almere 't Oor > Almere Haven R-NET. Alleen op zaterdagnacht
37 GVB Molenwijk - Buikslotermeerplein - Muiderpoortstation - Amstelstation
40 GVB Muiderpoortstation - Science Park Amsterdam - Amstelstation
62 GVB Station Lelylaan - Station RAI - Amstelstation
65 GVB KNSM-eiland - Amstelstation - Station Zuid
240 GVB Amstelstation - Science Park Amsterdam Spitslijn. Maakt ronde om Science Park en gaat dan terug naar Amstelstation
245 GVB Molenwijk > Muiderpoortstation > Amstelstation > Schiphol Dagelijkse ochtendspitslijn
320 Connexxion Hilversum - A27 - Blaricum - Huizen - Naarden - Muiden - Amsterdam Amstelstation R-NET
322 Connexxion Station Almere Parkwijk - Station Almere Poort - Muiden - Amsterdam Amstelstation R-NET
327 Connexxion Almere Haven - Almere 't Oor - Muiden - Amsterdam Amstelstation R-NET
755 GVB Centraal Station - Amstelstation - Zuidoost Nachtbus

Voorzieningen

Galerij

Externe link


Monumenten in de buurt van Station Amsterdam Amstel in Amsterdam

Voormalig Meterhuis

Omval 32
Amsterdam
Omschrijving Voormalig METERHUIS, met één hoge bouwlaag ter diepte van zeven traveeën opgetrokken op rechthoekige plattegrond onder leie..

Schollenbrug (brug nr. 340) en Berlagebrug (brug nr. 423)

Amsteldijk 700
Amsterdam
Inleiding Ensemble van twee in 1931-1932 door H.P. Berlage in samenwerking met C. Biemond (dir. afd. bruggen Publieke Werken) gebouwde bru..

Hofstede 'Den Vergulden Eenhoorn'

Ringdijk 58
Amsterdam
Hofstede "Den Vergulden Eenhoorn", een gaaf bewaard langgerekt dwarshuis (begin XVIII?) met opkamers aan beide uiteinden en een lage achterb..

Klein huisje behorende tot het complex van de Vergulde Eenhoorn

Ringdijk 58
Amsterdam
Klein huisje achter nr 57 (XVIII?), eveneens behorende tot het complex van de Vergulde Eenhoorn.

Eenvoudig huisje behorende tot het complex van de Vergulde Eenhoorn

Ringdijk 57
Amsterdam
Eenvoudig huisje (XVIII ?) behorende tot het complex van de Vergulde Eenhoorn.

Kaart & Routeplanner

Route naar Station Amsterdam Amstel in Amsterdam

Foto's (1)