Meer dan 63.000 rijksmonumenten


De Nieuwe Ooster: Parkaanleg met padenstelsel in Amsterdam

Graf Begraafplaats

Kruislaan 126
1097GA Amsterdam
Noord Holland

Bouwjaar: 1889-1894
Architect: L.A. Springer


Beschrijving van De Nieuwe Ooster: Parkaanleg met padenstelsel

Omschrijving Naar ontwerp van L.A. Springer tot stand gekomen PARKAANLEG met PADENSTELSEL behorende bij het complex Nieuwe Oosterbegraafplaats. De aanleg van de begraafplaats wordt met name bepaald door de eerste aanleg uit 1889 en door de eveneens door Springer ontworpen uitbreiding van 1917. Het oudste onderdeel is aangelegd op een 16 ha groot weiland, met kaden omgeven dat 2 1/2 meter werd opgehoogd. De omgrachting van het terrein is aan de zijde van de Middenweg deels teniet gedaan door de bouw van een ijzeren hekwerk op een hoge betonnen voetmuur en met hekpijlers. De begraafplaats werd daarna meerdere malen uitgebreid, o.a. in 1930, in 1942 en voor het laatst in 1959 tot een totale oppervlakte van 33 ha. Het oudste deel van de begraafplaats is ontworpen als een landschappelijk park in een Gemengde Stijl met een hiërarchisch stelsel van slingerende paden, waarbinnen meer formele onderdelen en een centrale as vanaf de westelijke ingang. De begraafplaats kent een beplanting met boom- en heestergroepen en laanbeplanting langs de geometrische delen. Deze beplanting speelt in het ontwerp van de aanleg een belangrijke rol. In het ontwerp is een stelsel van zichtrelaties herkenbaar, waarin de gebouwen van de begraafplaats een prominente rol vervullen. De grafuitgifte in het oudste gedeelte is ondergeschikt aan de landschappelijke aanleg. De belangrijke graven bevinden zich langs het hoofdpadenstelsel. De overige op de grafvelden. De drie belangrijkste uitbreidingen kenmerken zich door een parkaanleg in een combinatie van lussen en assen. De landschappelijke aanleg van de uitbreidingen heeft een formeler patroon dan de eerste uitleg. De aanleg van de begraafplaats wordt in de latere uitbreidingen steeds meer bepaald door de structuur van de grafuitgifte. Waardering Gefaseerd tot stand gekomen parkaanleg en padenstelsel van de Nieuwe Oosterbegraafplaats van algemeen belang wegens de cultuur- , funerair-historische en tuinarchitectuurhistorische waarde en van belang als historisch-functioneel en structurerend onderdeel van het complex Nieuwe Oosterbegraafplaats. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 526958
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
De Nieuwe Ooster
Ingang
Ingang
Plaats Amsterdam
Ligging 52° 21′ NB, 4° 56′ OL
Gesticht in 1 mei 1894
Uitbreiding(en) 1904
1927
Monumentale status rijksmonument
Monumentnummer  526957
Architectuur en landschap
Architect(en)  Leonard Anthony Springer
Oppervlakte  33 hectare
Portaal  Portaalicoon   Mens & maatschappij
Aula

De Nieuwe Oosterbegraafplaats is een begraafplaats in Amsterdam. Deze is gelegen aan de Kruislaan in de Watergraafsmeer en heeft een oppervlakte van ruim 30 hectare. Op 1 mei 1894 ging de begraafplaats open. Hij wordt tegenwoordig De Nieuwe Ooster genoemd, vanwege de bouw van een crematorium in 1994, naar een ontwerp van R. van Liesveld.

De Nieuwe Oosterbegraafplaats verving de in 1866 aangelegde (Oude) Oosterbegraafplaats, net buiten de Muiderpoort. (Hier bevindt zich nu het Koninklijk Instituut voor de Tropen en een deel is opgegaan in het Oosterpark.)

Geschiedenis

De gemeente Amsterdam kocht in 1888 een stuk terrein van 16 hectare in de toen nog zelfstandige naburige gemeente Watergraafsmeer voor een nieuwe begraafplaats, aangezien elders niet voldoende ruimte meer was.

De begraafplaats is in 1892 ontworpen door Leonard Anthony Springer. Deze landschapsarchitect heeft bij zijn ontwerp veel aandacht besteed aan de bomen.

In 1893 maakte gemeentearchitect van Amsterdam, Adriaan Willem Weissman, vier ontwerpen voor een aula voor de Nieuwe Oosterbegraafplaats (zie hieronder). Op aanraden van P.J.H. Cuypers, destijds gemeenteraadslid van Amsterdam, werd het derde en tevens meest eenvoudige ontwerp (ontwerp C) uitgevoerd.[1]

In 1904 kocht de gemeente het aangrenzende terrein van het landgoed Oud-Roosenburgh. De uitbreiding was 8 hectare groot en werd naar het ontwerp van Springer aangepast. In 1927 werd de begraafplaats opnieuw uitgebreid, tot aan de Zaaiersweg (Betondorp) en is nu 33 hectare groot.

Rijksmonument, arboretum en museum

De begraafplaats werd in 2003 een Rijksmonument (zie: lijst van rijksmonumenten in Amsterdam, stadsdeel Oost). In 2005 is het terrein uitgeroepen tot arboretum. Er zijn plannen om het oorspronkelijke ontwerp van Springer weer te herstellen. Er zijn vele soorten heesters, rozen, iepen, kastanjes, eiken, berken, magnolia's, coniferen en rododendrons. Schoolklassen organiseren vanwege de tuinbeplanting botanische lessen in het park.

Op het terrein bevindt zich het eind 2007 geopende Nederlands Uitvaart Museum Tot Zover. In 2014 is Gouden Piramide toegekend voor de meerjarige restauratie van het park en de gebouwen.

Graven van bekende Nederlanders

Grafmonument van Joannes Benedictus van Heutsz
Graf van Wally Tax

Er liggen vele bekende Nederlanders begraven. Veel graven hebben de status van monument gekregen. Hieronder een overzicht:

Gedenkmonumenten

Gesneuvelde geallieerden
Monument Buchenwald
Theo Thijssenmonument

Er zijn diverse gedenkmonumenten en -tekens op de Nieuwe Ooster met betrekking tot de Tweede Wereldoorlog:

  • Er bevindt zich een monument voor in 1942 18 gefusilleerde verzetsstrijders, ontworpen door beeldhouwer Hildo Krop.
  • Het monument voor omgekomenen in de concentratiekampen Buchenwald en Ravensbrück. Op dit monument uit 1952 staat een urn met aarde uit alle martelarenplaatsen van Europa ten tijde van de nazioverheersing.
  • Indrukwekkend is het grafveld van de gesneuvelde geallieerde militairen in het zuidoostelijk deel van de begraafplaats. Dit grafveld valt onder de Commonwealth War Graves Commission; er liggen ruim 300 doden uit de Tweede Wereldoorlog begraven, afkomstig uit landen van het Gemenebest. Van bijna vijftig van hen is de identiteit onbekend.
  • Het monument "Nooit meer Auschwitz" heeft zestien jaar op de Nieuwe Ooster gelegen. In januari 1977 werd het onthuld, ontworpen als grafbedekking door schrijver-beeldhouwer Jan Wolkers. In 1993 werd dit monument verplaatst naar het Wertheimpark.

Overige monumenten

Literatuur

  • Begraafplaatsen van Amsterdam. M. de Roever & J. Bierenbroodspot. Bas Lubberhuizen, Amsterdam, 2004. ISBN 90-5937-014-7
  • Hun laatste rustplaats. A. van den Broek, K. Groen et.al., Bosch en Keuning, 1985. ISBN 90-246-4517-4
  • Ter gelegenheid van het eeuwfeest is in 1994 een fotoboek gemaakt waarin duidelijk wordt hoe deze begraafplaats is ontstaan: Een plaats van rust en bezinning. Auteur is Margriet de Roever. ISBN 90-238-3162-4

Externe links


Monumenten in de buurt van De Nieuwe Ooster: Parkaanleg met padenstelsel in Amsterdam

De Nieuwe Ooster: Barenloods

Kruislaan 126
Amsterdam
Omschrijving Door A.W. Weissman in eclectische neo-renaissance ontworpen in oorsprong vrijstaande BARENLOODS van de Nieuwe Oosterbegraafpla..

Grafmonument van Joannes Benedictus van Heutsz

Kruislaan 126
Amsterdam
Omschrijving Het GRAFMONUMENT van J.B. van Heutsz (1851-1924), van 1904-1909 gouverneur-generaal van Nederlands-Indië bestaande uit een gr..

Grafmonument van Jacques Perk

Kruislaan 126
Amsterdam
Omschrijving Uit 1881 daterend GRAFMONUMENT (klasse 2, vak 1, nr 19) van de dichter Jacques Perk (1859-1881), wiens werk van grote invloed ..

Grafmonument van Piet van Nek

Kruislaan 126
Amsterdam
Omschrijving GRAFMONUMENT (klasse 2, vak 2, nr. 84) van wielrenner Piet van Nek, die in april 1914 te Leipzig verongelukte op de wielerbaan..

Grafmonument van Suzanna Sablairolles

Kruislaan 126
Amsterdam
Omschrijving In oorsprong in 1867 opgericht GRAFMONUMENT (klasse 2, vak 6, nr.16) van mevrouw S.N. Sablairolles (1829-1867), destijds een v..

Kaart & Routeplanner

Route naar De Nieuwe Ooster: Parkaanleg met padenstelsel in Amsterdam

Foto's (1)