Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Molen Fakkert en woning in Dalfsen

Molen

Kerkstraat 3 A
7722LR Dalfsen
Overijssel

Bouwjaar: 1863


Beschrijving van Molen Fakkert en woning

Omschrijving onderdeel 1. Inleiding De incomplete molen maakt onderdeel uit van het molencomplex "Fakkert", dat tevens een molenaarshuis bevat. De als stellingmolen uitgevoerde achtkante bovenkruier is in 1863 gebouwd en was ingericht als korenmolen. De molen heeft op dezelfde standplaats een voorganger gekend. De molen is vanaf 1930, toen de stelling instortte, in fasen onttakeld. Na de stelling volgde de verwijdering van de staart en het wiekenkruis. Tot in de jaren zestig was echter de kap met bovenas en de vanouds aanwezige rietbedekking nog aanwezig. De incomplete molen kreeg een functie als mechanische maalderij en als opslagruimte en maakt deel uit van een inmiddels stilgelegd mengvoederbedrijf. Ten noorden ervan zijn verschillende niet beschermingswaardige hoge bedrijfsgebouwen aangebouwd. Links van de incomplete molen staat nog de oude molenaarswoning. De incomplete molen domineert in belangrijke mate het dorpsbeeld. Omschrijving Het staande werk van de incomplete molen bestaat uit een gemetselde onderachtkant en het houten achtkant van een bovenkruier. Het houten bovenachtkant met twee bintlagen is licht geconstrueerd. De uit zes bouwlagen bestaande molen is sinds 1966 voorzien van een puntdak met achtkantig grondvlak. Waardering De incomplete molen is van belang vanwege de ouderdom, de molenbiotoop en de mogelijkheden tot herstel van de molen. Daarnaast heeft de incomplete molen bouwtechnisch historische waarden als herkenbaar en representatief relict van een houten achtkante korenmolen uit de tweede helft van de negentiende eeuw en cultuurhistorische waarden als onderdeel van de geschiedenis van de graanmaalderijen van Nederland en de industriële ontwikkeling van Overijssel en de plaatselijke geschiedenis. Tevens bezit de incomplete molen hoge cultuurhistorische ensemblewaarden in relatie tot de molenaarswoning en heeft het situationele waarden betreffende de historische gaafheid van de omgeving. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 526764
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Molen Fakkert
Hoonhorst, molen Fakkert in 2012
Hoonhorst, molen Fakkert in 2012
Basisgegevens
Plaats Hoonhorst
Bouwjaar 1868
Type stellingmolen
Kenmerken achtkante bovenkruier op gemetselde voet
Vlucht 21,36 m
Stellinghoogte 10,25 m
Functie korenmolen
Bestemming  maalvaardig
Restauraties  2012
Monumentnummer  526764
Externe link(s)
Molendatabase
De Hollandsche Molen
Portaal  Portaalicoon   Molens

Molen Fakkert is een grenenhouten, achtkante stellingmolen op gemetselde voet in Hoonhorst (gemeente Dalfsen), die vroeger dienstdeed als korenmolen. Het is een van de molens die in handen waren van de familie Fakkert.

De molen heeft twee maalkoppels met regulateurs. Het ene koppel heeft 16der blauwe stenen en het andere koppel 16der kunststenen.

Geschiedenis

De molen werd gebouwd in opdracht van Albert Fakkert in 1868, ter vervanging van een molen uit 1862 die door de vang was gelopen waardoor de molen afbrandde. De molen werd, net als zijn voorganger, met riet gedekt. In 1930 viel de stelling tijdens werkzaamheden door een molenmakersbedrijf naar beneden, waarbij drie man gewond raakten. Hierop is de molen onttakeld en het binnenwerk gesloopt.

In de molen werden 16 silo's en in de vloer een betonnen keldersortbak gebouwd. Vanuit de kelderstortbak werd het voer met een jakobsladder tot boven in de molen getransporteerd en met een verdeelsysteem over de silo's verdeeld. Onder in de molen kwam een weegstoel waar porties van 500 kg werden samengesteld. Vervolgens werden deze porties via de jakobsladder boven in de molen gebracht en voor het afzakken via een buis naar het naastgelegen deel van de fabriek getransporteerd.

Het in de molen opgeslagen graan, tot 350 ton, had de muren naar buiten gedrukt. Bij de restauratie is de stenen romp daarom versterkt met horizontaal geplaatst staaldraad wat op een plaats op de maalzolder zichtbaar gebleven is. Het vallende graan heeft sommige vloerbalken die dwars door de silo's liepen sterk uitgesleten en zijn bij de restauratie verstevigd. Ook een deel van de vloerbalken bij de noordelijke inrijdeur werden bij de restauratie extra ondersteund. Bij de restauratie van de molen is ervoor gekozen om het silosysteem weer zichtbaar te maken op de begane grond en op de eerste verdieping van deze hoge molen. Zo kan hier worden uitgelegd hoe dit vele tientallen jaren heeft gewerkt.

De eerste restauratieplannen dateren uit 1963. Toen de gebouwen in 1999 aan de gemeente werden verkocht, zouden molen en molenaarshuis gesloopt worden. Door tijdige plaatsing op de monumentenlijst werd dit voorkomen. In 2004 werd een stichting opgericht om de molen te herstellen en in 2010 is een begin gemaakt met de herstelwerkzaamheden uitgevoerd door molenbouwer Kolthof uit Stiens. De bedoeling was hem in 2011 maalvaardig te hebben, maar pas op 11 mei 2012 was de molen echter geheel gerestaureerd. Het achtkant is daartoe gelicht en de onderbouw is weer tot de oorspronkelijke hoogte opgemetseld met oude stenen van een afgebroken boerderij. Enkele achtkantstijlen zijn aan de onderkant aangescherfd. Enkele oude bintbalken zijn bewaard gebleven, maar voor het merendeel zijn nieuwe bintbalken aangebracht.

Gaande werk

De gelaste roeden zijn in 2011 gemaakt door de firma Vaags. De binnenroede heeft nummer 247 en de buitenroede nummer 248. De binnenroede heeft dubbelstraals fokwieken met remkleppen, terwijl de buitenroede Oudhollands opgehekt is. De remkleppen moeten apart van elkaar, voor met het draaien begonnen wordt, handmatig ingesteld worden. Het mechanisme is voorzien van een schokdemper, waardoor de klep vertraagd sluit.

De 4,50 meter lange bovenas is in 2010 gegoten door de firma Geraads en heeft nummer 23.

De molen heeft voor het kruien een engels kruiwerk en wordt gekruid met een kruirad.

De molen wordt gevangen (geremd) met een vlaamse vang, die bestaat uit vijf vangstukken. De vang wordt bediend met een wipstok.

Het luiwerk is een sleepluiwerk met gaffelwiel.

Overbrengingen

  • De overbrengingsverhouding is 1 : 6,45 en 1 : 5,97.
  • Het bovenwiel heeft 68 kammen en de bonkelaar heeft 35 kammen. De koningsspil draait hierdoor 1,94 keer sneller dan de bovenas. De steek, de afstand tussen de staven, is 10,5 cm.
  • Het spoorwiel heeft 83 kammen en het steenrondsel voor het maalkoppel met de blauwe stenen heeft 25 staven en dat met de kunststenen 27 staven. De steek is 9,9 cm. Het ene steenrondsel draait hierdoor 3,32 en het andere 3,07 keer sneller dan de koningsspil en 6,45 en 5,97 keer sneller dan de bovenas.

Externe links

Fotogalerij


Monumenten in de buurt van Molen Fakkert en woning in Dalfsen

Molenaarswoning: dwars geplaatst voorhuis met stal

Kerkstraat 5
Dalfsen
Omschrijving onderdeel 2. Inleiding De molenaarswoning maakt samen met de incomplete molen deel uit van het molencomplex "Fakkert". Omsc..

Den Aalshorst: hoofdgebouw

Aalshorsterpad 12
Dalfsen
Omschrijving Omgracht HOOFDGEBOUW (1) dat waarschijnlijk in 1644 is gesticht en in 1720 zijn huidige vorm heeft gekregen. Via een ijzeren ..

Den Aalshorst: historische tuin- en parkaanleg

Aalshorsterpad 12
Dalfsen
Omschrijving De historische TUIN- EN PARKAANLEG (2) van Den Aalshorst bestaat uit een aantal karakteristieke componenten, te weten, het 17..

Den Aalshorst: rechter bouwhuis

Aalshorsterpad 12
Dalfsen
Omschrijving Rechts van het voorplein ligt het uit 1720 daterende BOUWHUIS (3), oorspronkelijk als tuinmanswoning en stal in gebruik en th..

Den Aalshorst: linker bouwhuis

Aalshorsterpad 12
Dalfsen
Omschrijving Links van het voorplein ligt het uit 1720 daterende BOUWHUIS (4), dat als oranjerie en stalling in gebruik was. Van dit gebou..

Kaart & Routeplanner

Route naar Molen Fakkert en woning in Dalfsen

Foto's (1)