Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Oudaen in Breukelen

Kasteel Buitenplaats

Zandpad 80
3621NG Breukelen (gemeente Stichtse Vecht)
Utrecht

Bouwjaar: laat 13e eeuw


Beschrijving van Oudaen

Omschrijving onderdeel 1: HOOFDHUIS. Het hoofdhuis van het complex historische buitenplaats Oudaen, in oorsprong daterend uit de late 13e eeuw, is gelegen op een door een gracht omgeven eiland. Gracht, eiland en hoofdhuis liggen vrij dicht bij de Vecht. De hofdtoegang tot het huis bevindt zich aan de zuidzijde alwaar een houten brug over de gracht ligt. Een tweede, ondergeschikte brug bevindt zich aan de noordzijde. Het huis vult nagenoeg het gehele eiland, waarop dan ook geen verdere bebouwing aanwezig is noch is er sprake van enige historische waardevolle aanleg. Het uitwendige van het huis vertoont nog altijd de middeleeuwse toestand van twee evenwijdige vleugels bestaande uit een bovengrondse overwelfde kelder, drie bouwlagen daarboven en ieder een met pannen gedekt zadeldak tussen topgevels. De westgevels zijn uitgevoerd als trapgevels, eindigend in een schoorsteen. Tegen deze gevels bevinden zich van oorsprong de stookplaatsen. Sinds de late 16e eeuw verbindt een zeszijdig arkeltorentje op een zware console vanaf de derde bouwlaag de twee vleugels. Het torentje heeft een klokvormig met lood gedekt dak. De oostgevels zijn uitgevoerd als tuitgevels. Deze gevels zijn nagenoeg blind en worden ten gevolge van de aanbouw verder aan het zicht onttrokken. Aan deze zijde rust op de beide nokken een houtconstructie waarop een luidklokje is aangebracht. De noordgevel vertoont een min of meer regelmatige gevelindeling met vier vensters ter hoogte van de beide verdiepingen en twee vensters ter hoogte van de bel-etage. De vensters van de eerste verdieping zijn nog kruiskozijnen met luiken. Van de andere twee bouwlagen zijn deze vernieuwd tot roede verdeelde schuiframen. Op het dakvlak staat een dakkapel met een hijsbalk. De westgevel heeft respectievelijk twee vensters op de bel-etage, vier op de eerste verdieping en twee vensters op de tweede en enkele kleine vensters in de top. De vensters van de bel-etage plus het meest zuidelijke venster van de eerste verdieping zijn vergroot tot roede verdeelde schuiframen. De overige vensters zijn een kruiskozijn en twee kloosterkozijnen. De gevel vertoont de nodige bouwsporen van o.a. oudere vensters. De zuidgevel heeft drie vensters op de eerste bouwlaag en twee op iedere volgende; alle vensters zijn hier vergroot tot roede verdeelde schuifvensters. In het metselwerk zijn dichtgezette oude vensteropeningen te zien. De gevel wordt beëindigd door een gemetselde tandlijst. Op het dakvlak staat een dakkapel. De toegangsdeur aan deze zijde bevindt zich in de aanbouw. De aanbouw is op een overstek vanaf de hoogte van de bel-etage opgetrokken tot twee bouwlagen afgesloten met een met pannen gedekt schilddak. Het metselwerk boven het overstek heeft een decoratief patroon en wordt afgesloten door een waterlijst. Aan deze zijde voorts twee venster en één daarboven, alle met roede verdeelde schuiframen. De zuidgevel van de aanbouw is als toegangsgevel gaan fungeren met rechts een deurpartij uit ca. 1615 in een houten omlijsting van pilasters met een timpaan. In het timpaan het wapen van Oudaen, een rood St. Andrieskruis op een gouden veld, waarboven een zilveren barensteel met drie voeten. Hiervoor ligt een hoge gemetselde stoep met natuurstenen treden. Verder één venster naast de deur en één op de verdieping, beide met roede verdeelde ramen. Voor de stoep, over de gracht ligt een houten ophaalbrug. Stoep en brug zijn in 1981 naar een oud model vernieuwd. De traptoren uit ca. 1590 bevindt zich in de hoek van de aanbouw en de noordvleugel. Het is een halfronde toren met enkele kleine vensters en wordt gedekt door een plat dak. De traptoren verbindt de kelder en de eerste twee bouwlagen met elkaar. Aan het inwendige van het huis is in essentie weinig veranderd. De beide kelders zijn grote ongedeelde ruimtes gedekt met een tongewelf en voorzien van enkele lichtspleten. De zalen van de eerste bouwlaag zijn later ingedeeld, waarbij aan de oostzijde een kleiner vertrek is afgescheiden en in de zuidvleugel bovendien een korte gang. Eenzelfde situatie doet zich voor in de zuidvleugel op de tweede bouwlaag. De noordvleugel heeft hier zijn zaal over de volle lengte behouden. De derde bouwlaag is verder opgedeeld met een aantal vertrekken. De kappen zijn geheel ongedeeld met alleen in de noordvleuugel een recente inbouw t.b.v. de technische voorzieningen. De kap op het oudste deel dateert uit de 16de eeuw en bestaat uit eiken spanten. De constructie is later diverse malen aangepast. De kap op de noordelijke vleugel heeft eveneens eikenhouten spanten; hier bevindt zich een groot hijsrad. Voorts worden aangetroffen de moer- en kinderbalklagen, deels met sleutelstukken, vloerdelen, houten tussenmuren, deuren, een 16de-eeuwse spiltrap van de tweede verdieping naar de zolder. De schouwen zijn in de meer recente tijd vernieuwd, b.v. de 19de-eeuwse marmeren schouw of gereconstrueerde middeleeuwse schouwen. In de aanbouw bevindt zich op de onderste verdieping van ouds een keuken met tegen de binnenmuur een grote haardpartij en ovens. In de doorgang naar de kelders is links de oorspronkelijk in de muurdikte ingemetselde trap van dit oudste bouwdeel zichtbaar. De ruimte erboven is van ouds als ontvangstruimte of hal in gebruik, in oorsprong waarschijnlijk ongedeeld, tegenwoordig met een nadere indeling. Waardering Het HOOFDHUIS is van algemeen belang: - vanwege de ouderdom; - vanwege de architectuurhistorische waarden van zowel exterieur als interieur; - vanwege typologische waarden (ontwikkeling versterkte huizen); - vanwege zijn beeldbepalende ligging aan de Vecht. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 526626
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Oudaan
Oudaen-1.jpg
Locatie Breukelen
Algemeen
Huidige functie Woning
Gebouwd in Rond 1300
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer  526627
Bijzonderheden Ridderhofstad
Oudaen-2.jpg

Oudaan (Oudaen, Oud Aa) is een voormalige ridderhofstad gelegen aan de rivier de Vecht in het Utrechtse dorp Breukelen.

Wapen van Oudaan

Het is een zeer oud huis, waarschijnlijk tegen het eind van de dertiende eeuw gesticht door een lid van het geslacht Van Loenersloot. Het is gebouwd tegenover de plaats waar de Aa oorspronkelijk uit de Vecht ontsprong[1]. De ridderhofstad werd vroeger ook wel "Oud Aa" genoemd[2].

De laatste vertegenwoordiger van de familie Van Loenersloot, Zweder van Loenersloot van Oudaen, overleed in 1429, waarna het huis in bezit kwam van zijn neef en zwager Dirck Taets, die ook het stadskasteel Soudenbalch in Utrecht bezat. Dat huis werd later ook Oudaen genoemd. In de 15e eeuw was de ridderhofstad eigendom van de familie Taets, maar in 1578 werd het bezit verkocht aan François van Sneeck voor 1200 carolusguldens en kwam het vervolgens via vererving aan het geslacht Van der Burch. In de 17e eeuw werd het kasteel grondig verbouwd, en in het Rampjaar 1672-1673 ontkwam het aan verwoesting door de Fransen die Utrecht en omgeving bezet hadden: de Van der Burchs waren katholiek.

Door zijn huwelijk kwam de hofstad in 1718 in het bezit van de Vlaming Philibert de Clercque, wiens nakomeling August Ernest de Clercque Wissocq, die burgemeester was van het Vlaamse dorp Wieze,[3] het in 1807 aan Hendrik Jacob Ortt verkocht. Van 1827-1889 was het eigendom van de familie Duuring, waarna verschillende andere particuliere eigenaren volgden. Ook nu wordt het nog particulier bewoond en is het kasteel niet voor publiek toegankelijk.



Monumenten in de buurt van Oudaen in Breukelen

Oudaen: parkaanleg

Zandpad 80
Breukelen (Gemeente Stichtse Vecht)
Omschrijving onderdeel 2: HISTORISCHE PARK- EN TUINAANLEG. Hoewel het huis door de eeuwen heen als buitenhuis gebruikt is geweest, heeft he..

Oudaen: bouwhuis

Zandpad 81
Breukelen (Gemeente Stichtse Vecht)
Omschrijving onderdeel 5: BOUWHUIS (links). Reeds vanaf de eerste aanleg (ca. 1300) hebben er aan weerszijden van de poort bouwhuizen gesta..

Oudaen: boerderij

Zandpad 82
Breukelen (Gemeente Stichtse Vecht)
Omschrijving van onderdeel 6: BOERDERIJ. Op deze plaats stond reeds in de stichtingstijd van Oudaen (ca. 1300) een boerderij. De huidige bo..

Oudaen: zomerhuis

Zandpad 82
Breukelen (Gemeente Stichtse Vecht)
Omschrijving onderdeel 7: ZOMERHUIS. Het zomerhuis staat naast en ten zuiden van de boerderij. Het dateert van omstreeks 1860, met latere ..

Oudaen: poortgebouw

Zandpad 81
Breukelen (Gemeente Stichtse Vecht)
Omschrijving van onderdeel 3: POORTGEBOUW. Het poortgebouw dateert van omstreeks 1300. De oorspronkelijke ontsluiting tot het goed bevond z..

Kaart & Routeplanner

Route naar Oudaen in Breukelen

Foto's (22)

Alle 22 foto's weergeven