Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Kikkoman in Kropswolde

Molen

Woldweg 172
9606PJ Kropswolde (gemeente Hoogezand Sappemeer)
Groningen

Bouwjaar: 1925 2000 (herb. op huidige locatie)


Beschrijving van Kikkoman

Inleiding De grote AMERIKAANSE WINDMOTOR is een markant herkenningspunt in het naast het Zuidlaardermeer gelegen natuurgebied Wolfsbarge te Kropswolde. De naar Amerikaans model ontstane windmolen van het type "Herkules Metallicus Windturbine" is in Duitsland gefabriceerd door de "Vereinigte Windturbine Werke AG" te Dresden. De molen werd geïmporteerd door de Rotterdamse handelsmaatschappij R.S.Stokvis & Zonen Ltd en in 1925 gebouwd voor de bemaling van de "Boonspolder" nabij Zuidlaren. Door wijziging in de waterstaatkundige situatie kon de molen op de oude standplaats niet meer functioneren. Om deze reden werd de molen in 2001 enige kilometers verplaatst naar de huidige standplaats, hierbij werd de molen in volledig maalvaardige toestand gerestaureerd. Het omschreven object is de laatst overgebleven molen met 8.5 meter raddiameter van deze fabrikant in Nederland. Omschrijving De 8 meter hoge toren staat in een uit beton opgetrokken fundering. Rond de toren is een uit rode baksteen opgetrokken onderbouw opgebouwd voorzien van een gewapend betonnen dak. De voorwaterloop is voorzien van een stalen krooshek en een dubbele schotbalksponning. De stalen vijzel is gelegen in een betonnen vijzelbak met houten deksels. De betonnen achterwaterloop is voorzien van een stalen wachtdeur. De molen maalt het water vanuit het Zuidlaardermeer naar het natuurgebied Wolfsbarge. De stalen toren heeft een ladder en een achtkantige stelling. De stelling bestaande uit stalen liggers, een houten dek en een stalen hekwerk. Aan de bovenzijde van de toren is een op kogellagers draaiend gietstalen motorlichaam aangebracht. Het zeven en twintig stalen bladen tellende windrad heeft een diameter van 8.5 meter. Het rad bestaat uit negen straalarmen waartussen segmenten met ieder drie bladen verbonden door drie ringen zijn aangebracht. De molen is voorzien van twee vanen: een hoofdvaan en een zijvaan. De eerste dient voor de zelfregeling naar de windrichting, de tweede voor zelfregeling naar windsterkte. De molen is voorzien van een gietstalen gaande werk en stalen spillen. Onder in de molen is een zgn. gecombineerde bemalingsinrichting aangebracht. De vijzel kan hierbij zowel op windkracht als door een niet beschermingswaardige elektromotor worden aangedreven. Oorspronkelijk werd hiervoor gebruik gemaakt van een locomobiel. Waardering De zgn. Amerikaanse windmotor uit het begin van de 20e eeuw is van cultuurhistorisch en industrieel- archeologisch belang: - voor de geschiedenis van de industriële archeologie van Nederland in het bijzonder van die der windmotoren; - vanwege de ontwikkeling van de vroeg-20e-eeuwse Nederlandse bemalingstechniek met gebruikmaking van Amerikaans model windmolens; - vanwege zijn voorbeeld voor de fase tussen windmolenbemaling en motorbemaling; - vanwege zijn rol in het ontstaan van de bemalinggeschiedenis de voormalige Boonspolder; - vanwege de zeldzaamheid van de grote "Herkules " windmotoren met 8.5 meter raddiameter voorzien van een bakstenen onderbouw; - vanwege zijn landschappelijke betekenis als markant herkenningspunt in het naast het Zuidlaardermeer gelegen natuurgebied Wolfsbarge te Kropswolde. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 526230
Laatste wijziging: 2014-12-09 19:55:05.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Kikkoman
De Kikkoman in 2008
De Kikkoman in 2008
Basisgegevens
Plaats Kropswolde, Groningen
Bouwjaar 1925 (2000)
Type Amerikaanse windmotor
Kenmerken 27 bladen
Vlucht 8,5 m
Functie poldermolen
Bestemming  inmaler voor natuurgebied Leinwijk, op vrijwillige basis
Monumentnummer  526230
Externe link(s)
De Hollandsche Molen
Windmotordatabase
Portaal  Portaalicoon   Molens

De Kikkoman is een poldermolen nabij het Groninger dorp Kropswolde, dat in de Nederlandse gemeente Hoogezand-Sappemeer ligt.

Beschrijving

De Kikkoman is een maalvaardige Amerikaanse windmotor, die in 1925 als vervanger van een stoomgemaal werd gebouwd voor de bemaling van de Boonspolder te Annen. Nadat de molen die functie had verloren, werd hij in 2000 overgebracht naar zijn huidige locatie ten zuidwesten van Kropswolde aan de oostelijke oever van het Zuidlaardermeer. Daar doet hij dienst als inmaler voor het natuurgebied Leinwijk, dat evenals de molen eigendom is van Het Groninger Landschap. De windmotor is genoemd naar zijn sponsor, een Japanse multinational met een vestiging in Sappemeer.

De molen is van het merk Herkules Metallicus en heeft een windrad met 27 bladen en een diameter van 8,5 meter. De Kikkoman is de enige overgebleven windmotor in Nederland in deze uitvoering en is aangewezen als rijksmonument. Hij is niet voor publiek geopend.


Monumenten in de buurt van Kikkoman in Kropswolde

Hervormde kerk op kerkhof

Woldweg 115
Kropswolde (Gemeente Hoogezand Sappemeer)
Herv.Kerk op Kerkhof. Driezijdig gesloten zaalgebouw uit 1773 met ingezwenkte steunberen langs de muren. Toren van 1888. In de kerk laat 1..

Oldambster boerderij in ambachtelijk-traditionele stijl met eclectische elementen

Nieuwe Compagnie 1
Kiel Windeweer (Gemeente Hoogezand Sappemeer)
Omschrijving OLDAMBTSTER BOERDERIJ uit 1858 opgetrokken in een Ambachtelijk-traditionele bouwtrant met Eclectische elementen bestaande uit ..

Erfinrichting

Nieuwe Compagnie 1
Kiel Windeweer (Gemeente Hoogezand Sappemeer)
Omschrijving De ERFINRICHTING stamt uit omstreeks het derde kwart van de negentiende eeuw en is gevat binnen een deels omgracht rechthoekig..

Koetshuis

Nieuwe Compagnie 1
Kiel Windeweer (Gemeente Hoogezand Sappemeer)
Omschrijving Het KOETSHUIS dat stamt uit 1926 is opgetrokken in rode baksteen op een donker bakstenen trasraam en wordt gedekt door een zad..

Schutssluis in het Kielsterdiep

Sluisweg 46
Kiel Windeweer (Gemeente Hoogezand Sappemeer)
Omschrijving SCHUTSLUIS aangelegd in 1907, bestaande uit een licht gebogen sluiskom met twee sluishoofden. De schutkolk heeft gemetselde wa..

Kaart & Routeplanner

Route naar Kikkoman in Kropswolde

Foto's (1)