Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Lichtwachterswoning: De Lichtwachter in Schokland

Weg En Waterwerk

Vluchthavenpad 1
8319AD Schokland (gemeente Noordoostpolder)
Flevoland

Bouwjaar: 1890-1900


Beschrijving van Lichtwachterswoning: De Lichtwachter

Inleiding De "Lichtwachter" is aan het eind van de negentiende eeuw gebouwd als LICHTWACHTERSWONING in opdracht van Waterstaat en maakt deel uit van een complex. Bij het complex behoort tevens een misthoornhuisje. Toen het bij het restant van de haven, op het noordelijke deel (de woonterp Emmeloord) van het voormalige eiland Schokland staande pand met de inpoldering de oorspronkelijke functie verloor deed het tot 1980 nog dienst als woning en opslagruimte. Vervolgens werd het inwendig verbouwd en in gebruik genomen als groepsaccomodatie. In 1996 is het pand inwendig opnieuw gewijzigd en sindsdien functioneert het als vergaderruimte. Het interieur bevat geen bijzondere elementen meer en valt derhalve niet onder de bescherming. Het huis vormt een complex met het nabij gelegen voormalige misthoornhuisje. Tussen dit huisje en de "Lichtwachter" stond vroeger een ijzeren vuurtorentje. Deze verloor met de inpoldering zijn functie en is vervolgens afgebroken. Het gebouwtje maakt deel uit van het voormalige eiland Schokland. Omschrijving Vanuit een rechthoekige plattegrond, in baksteen met gepleisterde plint opgetrokken huisje met één bouwlaag onder een met bouletpannen gedekt zadeldak met opgemetselde schoorsteen op de nok. Opnieuw gevoegd metselwerk (knipvoeg), zandstenen hoekstenen en accenten van gele verblendsteen in gevels met kruisverband. Kopgevels met geprofileerde zandstenen kraagstukken onder de uitgemetselde dakaanzetten. Symmetrische, naar de haven gekeerde oostelijke langsgevel met gietijzeren dakgoot boven de uitgemetselde gevelrand. Vier rechtgesloten, met luiken behangen vensters onder getoogde, met baksteenmozaïekjes ingevulde boogtrommels en aangesmeerde sluit- en aanzetstenen in de bogen, hardstenen onderdorpels. Noordelijke kopgevel met een rechtgesloten, opgeklampte lattendeur met ruitvormig deurvenstertje. Op de zolderverdieping een getoogd venster met schuif-/kruisraam met een uit koppen van baksteen en gele verblendsteen bestaande band aan weerszijden. Symmetrische westgevel waarin een rechtgesloten deur onder een geprofileerd kalf en een tweeruits bovenlicht met boog en boogtrommel als die boven de vensters in de voorgevel. Aan weerszijden van de deur een met luiken behangen venster als de vensters in de voorgevel, maar met bakstenen in plaats van natuurstenen lekdorpels. Symmetrische zuidgevel met een venster met hardstenen onderdorpel als de overige op de begane grond. Zoldervenster met T-raam onder boog en boogtrommel als bij de overige vensters. Rechts in de plint een hardstenen gedenksteen waarop vermeld de waterstand 2.90 M. + A.P. op 14-1 1916. Waardering De lichtwachterswoning is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarde, de architectuurhistorische waarde en de ensemblewaarde. - Het huisje is van groot cultuurhistorisch belang vanwege de oorspronkelijke, onlosmakelijk met de geschiedenis van het voormalige eiland Schokland verbonden functie. - Het huisje heeft architectuurhistorische waarde vanwege de sobere, doch karakteristieke, aan de functie gerelateerde hoofdvorm en vanwege de detaillering. - Het huisje heeft ensemblewaarde als essentieel onderdeel van een groter landschappelijk geheel (het voormalige eiland) en vanwege de specifieke samenhang met de haven en het nabijgelegen misthoornhuisje. - Het huisje heeft vanwege de oorspronkelijke functie tevens zeldzaamheidswaarde. - Het huisje is bovendien van belang vanwege de herkenbaarheid en de grote mate van gaafheid van het exterieur. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 526154
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Lichtwachter
Vuurtoren en lichtwachterswoning anno 2014
Vuurtoren en lichtwachterswoning anno 2014
Oorspr. functie woning voor de vuurtorenwachter
Huidig gebruik groepsruimte/vergaderruimte
Start bouw omstreek 1900
Verbouwing 1996
Monumentstatus rijksmonument
Monumentnummer 526154
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

De Lichtwachter is een woning die in 1901[1] werd gebouwd voor de vuurtorenwachter (ook lichtwachter genoemd) op het toenmalige eiland Schokland in de Zuiderzee.

Geschiedenis

Nadat Schokland op gezag van de overheid in 1859 ontruimd moest worden, bleven er enkele functionarissen op het eiland achter om zorg te dragen voor de haven en voor de vuurtorens. In 1901[1] werd in Emmeloord op het noordelijk deel van het eiland een woning voor de lichtwachter gebouwd. In 1922 werd nabij deze woning een tweede gebouw neergezet, het zogenaamde misthoornhuisje. In dit gebouw werd de misthoorn bediend.

Na de inpoldering van de Noordoostpolder werd de Lichtwachter als woning, als opslagruimte en als groepsaccommodatie gebruikt. In 1996 werd het gebouw ingericht als vergaderruimte. Het complex is erkend als rijksmonument vanwege de grote cultuurhistorische waarde, de architectuurhistorische waarde en de ensemblewaarde.[2] Het complex is onderdeel van het werelderfgoed Schokland.

Sinds de zomer van 2016 is het pand in gebruik als horecagelegenheid.

Vuurtoren

Schokland - replica vuurtoren

In 2007 is naast de woning een replica van de vroegere vuurtoren neergezet.


Monumenten in de buurt van Lichtwachterswoning: De Lichtwachter in Schokland

Terp

Vluchthavenpad
Ens (Gemeente Noordoostpolder)
TERP. Datering: 14e - 19e eeuw. Gedeeltelijke bescherming, zie bijlage B. Het monument is van cultuurhistorische en wetenschappelijke bet..

Misthoornhuisje: De Misthoorn

Vluchthavenpad 1
Schokland (Gemeente Noordoostpolder)
Inleiding De "Misthoorn" is omstreeks 1900 gebouwd als MISTHOORNHUISJE in opdracht van Waterstaat en maakt deel uit van een complex. Bij he..

Terrein waarin sporen van bewoning

Keileemweg/Oud Emmeloorderweg
Ens (Gemeente Noordoostpolder)
Terrein waarin sporen van bewoning. Datering: Neolithicum, Bronstijd en IJzertijd. Gedeeltelijk belast met bescherming, zie bijlage A. He..

Terp Middelbuurt

Middelbuurt/Ruinepad
Ens (Gemeente Noordoostpolder)
TERP. Datering: 14e - 20e eeuw. Gedeeltelijke bescherming, zie bijlage E. Het monument is van cultuurhistorische en wetenschappelijke bet..

Enserkerk. Vroegere Hervormde Kerk op het voormalige eiland Schokland

Schokland 3
Ens (Gemeente Noordoostpolder)
De vroegere Hervormde KERK op het voormalige eiland Schokland. In 1834 gebouwd ter vervanging van een gotische kerk met romaanse toren. Tha..

Kaart & Routeplanner

Route naar Lichtwachterswoning: De Lichtwachter in Schokland

Foto's (2)