Meer dan 63.000 rijksmonumenten


De Bataaf in Winterswijk

Molen

Bataafseweg 18
7101PA Winterswijk
Gelderland

Bouwjaar: 1801

(1 recensie)

Beschrijving van De Bataaf

Inleiding INCOMPLETE MOLEN. De als beltmolen uitgevoerde achtkante bovenkruier met de naam 'De Bataaf' is in 1801 door lidmaten van de Nederlandse Hervormde Kerk gebouwd en was ingericht als korenmolen. De molen is in 1964 onttakeld, waarbij het gevlucht, de staart, de bovenas en het grootste deel van het binnenwerk werden verwijderd. De belt werd afgegraven. De incomplete molen kreeg een functie in een mechanisch productiebedrijf als silo- en opslagruimte en is tot op heden als zodanig in gebruik. De incomplete molen ligt ingebouwd op een fabrieksterrein. Naast de incomplete molen staan verschillende niet beschermenswaardige hoge silo's en loodsen. De incomplete molen is zichtbaar in een open omgeving. Omschrijving Het staande werk van de incomplete molen bestaat uit het gemetselde bakstenen onderachtkant, het eikenhouten achtkant en de eikenhouten kap van een bovenkruier. De belt is vervangen door diverse lage aanbouwen. De uit vijf bouwlagen bestaande incomplete molen is bekleed met hout waarover een bitumineuze dakbedekking. De kap kruit op een houten rollenkruiwerk met houten rollen en is bekleed met hout waarover een bitumineuze dakbedekking. In het achtkant zijn voor de Achterhoek kenmerkende verticaal uitgebouwde ramen geplaatst. Waardering De incomplete molen is van algemeen belang: - vanwege bouwtechnisch historische waarden als herkenbaar en representatief relict van een korenmolen uit het begin van de 19e eeuw die in de tweede helft van de 20e eeuw werd omgebouwd tot een machinaal productiebedrijf; - vanwege cultuurhistorische waarden als onderdeel van de geschiedenis van de graanmaalderijen van Nederland en de industriële ontwikkeling van Gelderland en de plaatselijke geschiedenis; - vanwege ensemblewaarden als onderdeel van een machinaal productiebedrijf; - vanwege situationele waarden betreffende de historische gaafheid van de omgeving; - vanwege de gaafheid van de molenbiotoop. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 526018
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen (1)

De Bataaf
1
Recensie door: ()
Bovengenoemde info is verouderd. De molen is niet incompleet maar vanaf 2010 weer maalvaardig! http://www.molenbataaf.nl
Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Bataaf
Molen Bataaf mei 2010
Molen Bataaf mei 2010
Basisgegevens
Plaats Winterswijk
Bouwjaar 1801
Type beltmolen
Kenmerken achtkante bovenkruier
Vlucht 24 m
Functie korenmolen
Bestemming  maalvaardig
Restauraties  2008-2010
Monumentnummer  526018
Externe link(s) en afbeelding
Molendatabase
De Hollandsche Molen
Molen Bataaf mei 2008
Molen Bataaf mei 2008
Portaal  Portaalicoon   Molens

Molen Bataaf is een korenmolen die in 1801 aan de Bataafseweg 20 in Winterswijk werd gebouwd en die tot 1958 in werking was voor het malen van graan. De molen heeft de naam te danken aan de Bataafse Republiek. De molen werd opgericht door de Hervormde Kerk, om met de opbrengst ervan de predikanten te kunnen betalen. Molen Bataaf werd vanaf 1854 bemalen door de familie te Lintum.

De molen is een beltmolen met een houten achtkant gedekt met eiken planken, die op hun beurt bedekt waren met dakleer. De verdekkerde wieken waren voorzien met Ten Have-kleppen. De molen had twee koppels maalstenen. In 1964 werden de wieken van de molen gehaald en werd het gaande werk verwijderd. Vervolgens werd de molen als opslagplaats gebruikt.

De molen stond ingebouwd door silo's van het nu gesloten familie veevoederbedrijf te Lintum. De kap werd gekruid met een kruiwerk met ijzeren rollen in houten rollenwagens.

Restauratie

In oktober 2008 werd een begin gemaakt met de restauratie voor het terugbrengen van de molen in vooroorlogse staat. Op 6 november 2009 werd de gerestaureerde romp weer op de belt gezet. In plaats van dakleer is de romp nu bekleed met gegalvaniseerde stalen platen. De gerestaureerde belt is voorzien van twee, gewelfde tentoonstellingsruimten.

Begin 2010 werd de kap geplaatst en de 25 m lange, gelaste, ijzeren roeden gestoken. De binnenroede met nummer 194 is verdekkerd en heeft ook nog Ten Have-kleppen, de buitenroede met nummer 193 is alleen verdekkerd. De roeden zijn in 2008 gemaakt door molenmakersbedrijf Vaags. De Ten Have-kleppen worden bediend via een zwichtring met een houten remschoentje.

De 5,35 m lange, gietijzeren bovenas is in 2009 gegoten door de ijzergieterij Geraedts en heeft nummer 13.

De kap kruit met behulp van een kruiwiel op een kruiwerk met houten rollenwagens nu met gelijmde, iepenhouten rollen. In de keerkuip zitten ijzeren keerrollen en ijzeren keerneuten. In 2015 zijn de houten rollen vervangen door ijzeren en is er op de kruivloer een stalen plaat gemonteerd. Dit omdat de houten rollen steeds braken en de molen zwaar kruide.

De molen wordt gevangen (geremd) met een stutvang, die bediend wordt met een vangtrommel.

De molen heeft weer twee maalkoppels, waarvan er één is uitgerust met een regulateur, die aangedreven wordt door de koningsspil. Het ene koppel heeft 16der (140 cm doorsnede) blauwe stenen en het andere 16der kunststenen,

Het luiwerk is een sleepluiwerk en heeft een haak.

Op maandag 17 mei 2010 is de gerestaureerde molen feestelijk in gebruik genomen.

Overbrengingen

  • Het bovenwiel heeft 69 kammen met een steek van 11,5 cm.
  • De bonkelaar heeft 36 kammen. Hierdoor draait de koningsspil 1,917 keer sneller dan de bovenas.
  • Het spoorwiel heeft 79 kammen met een steek van 10,5 cm.
  • De twee steenschijflopen hebben respectievelijk 21 en 24 staven
  • De overbrengingsverhoudingen zijn respectievelijk 1 : 7,21 en 1 : 6,31

Eigenaren

  • 1801 - 1849: Nederlands Hervormde Kerk
  • 1849 - 2003: G. te Lintum en latere erfgenamen
  • 2003 tot heden: Stichting Molen Bataaf.

Fotogalerij

Externe links



Monumenten in de buurt van De Bataaf in Winterswijk

'De leemkamp'

Steengroeveweg 1
Winterswijk
"De Leemkamp". Oostelijk van Winterswijk gelegen goed bewaarde Saskische hoeve met woongedeelte uit XIXa, waarvan de gevel deurpilasters en ..

Winkelpand met woonhuis en pakhuis

Ratumsestraat 10
Winterswijk
Inleiding WINKELPAND met WOONHUIS en PAKHUIS gebouwd in 1909 naar een ontwerp uit 1908 van architect JACOB JOHANNES POST (1873-1958), in op..

Villa Tricot Jan

Groenloseweg 1
Winterswijk
Inleiding Rijk geornamenteerde FABRIKANTENVILLA in eclectische stijl uit 1864 met aangebouwd KOETSHUIS als onderdeel van het complex 'NV Tr..

Jacobskerk

Markt 2
Winterswijk
Ned. Herv. Kerk (St. Jacobus Maior). Met kruisribgewelven overkluisde, grootse pseudobasiliek met eenbeukig koor. De kerk is grotendeels bek..

Toren Jacobskerk

Markt 2
Winterswijk
Ingebouwde toren van de Ned. Herv. Kerk zonder steunberen met in elk der twee geledingen in iedere gevel een getraceerde spitsboognis, bekro..

Kaart & Routeplanner

Route naar De Bataaf in Winterswijk

Foto's (3)