Meer dan 63.000 rijksmonumenten


R.K. kerk H. Johannes De Doper in Ottersum

Kerkelijk Gebouw

St.Janstraat 13
6595AA Ottersum (gemeente Gennep)
Limburg

Bouwjaar: 1931
Architect: J. Schoenmakers


Beschrijving van R.K. kerk H. Johannes De Doper

Inleiding. In de stijl van het Traditionalisme met elementen van het Expressionisme gebouwde Rooms-Katholieke kerk H. Johannes de Doper. De kerk is markant gesitueerd aan een plein in de dorpskom van Ottersum in de onmiddellijke nabijheid van de pastorie, de begraafplaats en het vml. raadhuis. De kerk werd in 1931 gebouwd naar een ontwerp van architect J. Schoenmakers. Omschrijving. Kerkgebouw op een veelhoekige plattegrond. Het middenschip ligt ingeklemd tussen toren en absis. Het middenschip is voorzien van een spitstoelopend zadeldak met leien. Driehoekige dakkapellen. Kruisarmen aan de absiszijde en aan weerszijden van de toren. Toren met een uitgebouwd trappenhuis in torenvorm. Het toegepaste bouwmateriaal is donkerbruine baksteen in kettingverband. Rechthoekige en rondboogvormige vensters en deuren, vensters met glas-in-lood. De toren is midden voor het schip geplaatst. De toren is gedekt met een tentdak met leien. In het dak uitsparingen ten behoeve van de wijzerplaten van het uurwerk. In alle vier de zijden van de toren twee hoge rechthoekige openingen voor de galmgaten. Toegang met rechthoekige dubbele kerkdeuren. Rondboogvormig bovenlicht met vierdelige bakstenen tracering. In het middendeel van de toren vier smalle hoge glas-in-lood vensters. Aan de linkerzijde van het torenvolume een vijfzijdige uitbouw voor het trappenhuis naar het oxaal. Deze uitbouw is gedekt met een schilddak met leien. In dit volume kleine smalle glas-in-lood venstertjes. Beide kruisarmen met zadeldaken met leien. In de kopgevel van de kruisarmen decoratief trapsgewijs verspringend metselwerk en twee rondboogvormige glas -in-lood ramen. Aan weerszijden van de kruisarm een steunbeer gedekt met natuursteen. Aan de voorzijde van de kruisarm een lagere uitbouw met zadeldak. Aan de linkerzijde een rechthoekige deur met toegangstrap. Aan de rechterzijde twee rondboogvormige glas-in-lood vensters. In de topgevel van beide uitbouwen decoratief getrapt metselwerk. Linker- en rechterzijgevel van de kerk met lagere zijbeuk met lessenaarsdak met hierin getrapte steunberen met natuurstenen afdekplaat. In de zijgevel van de zijbeuken rechthoekige glas-in-lood vensters afgewisseld met steunberen. In de zijwand van het hoge middenschip tussen de steunberen rondboogvormige glas-in-lood ramen. Aan de absiszijde eveneens twee kruisarmen. In de kopgevel van de kruisarm aan de noordzijde twee maal twee rondboogvormige glas-in-lood vensters. In de topgevel decoratief getrapt metselwerk. In de kruisarm aan de zuidzijde is de sacristie en een parochiezaaltje ondergebracht. In deze kopgevel drie rechthoekige souterrainvensters; daarboven drie rechthoekige vensters voorzien van traliewerk en met een kunststenen latei; daarboven drie rechthoekige vensters voor het parochiezaaltje. In de topgevel het jaartal 1931 in smeedijzeren cijfers. aan de bovenzijde van het jaartal een hoog smal glas-in-lood venstertje. Aan de absiszijde in het verlengde van het dak van het middenschip een lager zadeldak en vervolgens een nog lager schilddak voor de altaarruimte. In de topgevels telkens decoratief metselwerk. De absis met rondom rondboogvormige glas-in-lood vensters. In de achtergevel tussen sacristie en absis de toegangsdeur met bakstenen trap; in de absis twee keldervensters. Aan de noordzijde van de absis aan de kruisbeuk een kapeluitbouwtje. Van het interieur is onder meer het volgende van belang. Portaal met authentieke vloer met tegels in zwarte Naamse steen. Kerkruimte met eveneens authentieke vloer met kleine rode, gele en grijze tegels; wanden van de kerk met lambrisering van groen en bruin geglazuurde tegels. Breed middenschip en smalle zijbeuken gescheiden door grote rondbogen. Authentieke kerkbanken. Plafond van de kerk met een rond tongewelf rustend op grote witte consoles in de vorm van engelen. Deze engelen bevinden zich op de kolommen tussen middenschip en zijbeuken. Tegen deze kolommen kleine consoles met hierop heiligenbeelden. Authentieke preekstoel in bruine en grijze marmer. Kerk heeft twee oxalen boven elkaar voor resp. het kerkkoor en het orgel. Orgel en orgelkas zijn niet van waarde uit het oogpunt van monumentenzorg. Op de rondboogvormige altaarboog; op de boog boven het hoofdaltaar en op de achterwand van de absis schilderingen van Daan Wildschut. In het linkerzijportaal naast de absis eveneens schilderingen van Daan Wildschut en een drietal glas-in-lood ramen van Daan Wildschut. Authentieke communiebanken en hoofd- en zij-altaren: alle in bruin-grijs gewolkte marmer. De altaarvloer in zwart-grijs gewolkte marmer; lambrisering van het altaar in rood gewolkte marmer. Hoofdaltaar in Art Deco stijl in bruin grijs gewolkte marmer, met een vergulde houten opbouw en de gestyleerde symbolen van de vier Evangelisten. In de absis glas-in-lood ramen van Daan Wildschut en Van Woerkom. In de sacristie een paramentenkast XVIII. Waardering. De parochiekerk H. Johannes de Doper is van algemeen belang. Het object heeft cultuurhistorische waarden als bijzondere uitdrukking van de ontwikkeling en emancipatie van het rooms-katholicisme in het begin van de twintigste eeuw. Verder is de kerk van belang voor de typologische ontwikkeling van dorpskerken in de Limburgs Maasvallei. Het object heeft architectuur- en kunsthistorische waarden vanwege het belang van de kerk voor het oeuvre van architect J. Schoenmakers en vanwege de rijk geornamenteerde en kwalitatief hoogwaardige inventaris uit diverse Limburgse ateliers. Het object heeft ensemblewaarden als beeldbepalend onderdeel van de historische bebouwing aan het Raadhuisplein te Ottersum en is door de markante en dominante situering van bijzondere betekenis voor het aanzien van het dorp. Het object is van belang wegens de gaafheid van de bewaard gebleven inventaris en zeldzaam wegens voornoemde stedenbouwkundige situering. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 525605
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Johannes de Doperkerk
Churchottersum.jpg
Plaats Ottersum
Coördinaten 51° 42′ NB, 5° 59′ OL
Gebouwd in 1931
Begraafplaats Algemene begraafplaats aanwezig overzijde kerk
Gewijd aan Sint Jan
Architectuur
Architect(en) J. Schoenmaekers
Bouwmethode Veelhoekig
Bouwmateriaal Baksteen, kettingverband
Toren Vast aan middenschip
Interieur
Preekstoel Bruin en grijs marmer
Altaar Art deco
Diverse Beschermd monument
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De Johannes de Doperkerk te Ottersum is een rooms-katholieke kerk die centraal gelegen is in de dorpskom van Ottersum. Het gebouw is gelegen aan het Raadhuisplein in de directe nabijheid van de pastorie, de begraafplaats en het voormalige gemeentehuis van Ottersum. De kerk is onderdeel van de historische bebouwing aan dit plein, dat doorbroken wordt door de N291. Het is gebouwd in de stijl van het traditionalisme met expressionistische elementen. De situering van de kerk wordt stedenbouwkundig als zeldzaam aangemerkt.

Een aantal zaken maken het kerkgebouw noemenswaardig. Zo heeft het cultuurhistorische waarde, vanwege de uitdrukking van de ontwikkeling en emancipatie van het rooms-katholicisme in het begin van de twintigste eeuw en de typologische ontwikkeling van kerken in de Limburgse Maasvallei. Qua architectuur- en kunsthistorische waarden is het gebouw een van de kerken ontworpen door J. Schoenmakers. Daarnaast is de geornamenteerde en het hoogwaardige inventaris uit verschillende Limburgse ateliers noemenswaardig. De inventaris is bijzonder gaaf bewaard gebleven. Monumentenzorg wees de kerk dan ook in 2001 aan als beschermd monument.

De kerk is gewijd aan de heilige Johannes de Doper, die voorkomt in het wapen van Ottersum.

Voorgeschiedenis

Tot 1844 was de patroon van de Ottersumse kerk de heilige Lambertus.

Tot 1931 stond op de begraafplaats van Ottersum een kerk, waarvan de muren uit de 15e of 16e eeuw dateerden. Het dwarsschip en het priesterkoor werden in 1842 gebouwd en de toren in 1865. De kerk was echter te klein, werd afgebroken en vervangen door de huidige kerk

De kerk

De eerste steen van de kerk werd gelegd op 7 september 1930 door deken Kreyelmans van het decanaat Gennep waaronder de parochie van Ottersum viel. Nadat bouwpastoor Van Laer de kerk had ingezegend op 23 november 1931, consecreerde bisschop Lemmens de kerk op 18 september 1933.

Het schip is gelegen tussen de toren en apsis en heeft een spitstoelopend, leien zadeldak. Zowel aan de apsiszijde als aan de toren bevinden zich kruisarmen. De vensters en deuren zijn rechthoekig en rondboogvormig. De vensters zijn voorzien van glas-in-lood.

De rechthoekige toren staat midden voor het schip en heeft een leien tentdak, waarin aan alle zijden uitsparingen zijn aangebracht voor de uurwerken. Het uurwerk aan de noordzijde zou geplaatst zijn om de boeren op de achterliggende Aaldonk de mogelijkheid te geven de tijd te zien. Tevens bevindt zich aan iedere zijde twee hoge galmgaten.

In de kerkruimte ligt een vloer bestaande uit kleine rode, gele en grijze tegels. De wanden zijn met lambrisering van groen en bruin geglazuurde tegels. Het brede middenschip en smalle zijbeuken zijn gescheiden door grote rondbogen. De kerkbanken zijn origineel. Het plafond is een tongewelf rustend op witte consoles in een engelenvorm. Aan iedere voet van zulk een engel is een kleinere console aangebracht met een heiligenbeeld daarop.

Op de boog boven het hoofdaltaar en op de achterwand van de apsis zijn schilderingen van de hand van Daan Wildschut. Eveneens een drietal glas-in-loodramen alhier zijn van deze kunstenaar.

Het elektro-pneumatische kerkorgel met 31 registers is in 1948 gebouwd door Fa B. Pels & Zn uit Alkmaar. De windladen met slepen van zwelwerk en pedaal van het orgel zijn gebouwd door Cavaillé Coll en zijn afkomstig van het Paleis voor de Volksvlijt te Amsterdam. Dit orgel werd verkocht aan de stad Haarlem voor haar concertgebouw. Het orgel te Haarlem kreeg in de jaren twintig van de vorige eeuw pneumatische windladen van Adema. De windlade met slepen van het hoofdwerk is van Nolting uit Emmerich uit 1830 en komt uit het pijporgel van de vorige parochiekerk van Ottersum. De CC-windladen zijn voor de restauratie/reconstrutie van het Haarlemse orgel teruggeplaatst. In Ottersumse bouwde Flentrop Orgelbouw binnen het bestaande meubel en met gebruikmaking van het pijpwerk op de benedentribune een (inwendig) grotendeels nieuw mechanisch orgel met elektrische registertractuur. Inwijding was op 7 september 2008.

Aan de achterzijde van de kerk bevindt zich de sacristie.

Tweede Wereldoorlog

Ondanks dat de streek in de nadagen van de Tweede Wereldoorlog getroffen werd door grote verwoestingen, bleef de kerk en grote delen van Ottersum gespaard. Slechts 15 granaattreffers, de inbeslagname van de 3 klokken en roof en plundering moest de kerk verduren. Na terugkomst van de verplichte evacuatie in het najaar van 1944 werd geconstateerd dat men moedwillig had geprobeerd zo veel mogelijk te vernielen. Verschillende zaken waren kapotgetrapt, zoals een ciborie en paramenten waren overgoten met kerkolie. Het grootste deel van de inventaris was daags voor de evacuatie reeds onder leiding van de pastoor ingemetseld en bleef deze vernieling bespaard.

De pastorie die als kazerne van Engelse soldaten had gediend bleek na de oorlog volkomen leeggeplunderd te zijn en inwendig grondig vernield

Externe links


Monumenten in de buurt van R.K. kerk H. Johannes De Doper in Ottersum

Rondom de kerk van St. Jan de Doper een aantal oude grafzerken en grafstenen

St.Janstraat 13
Ottersum (Gemeente Gennep)
Rondom de kerk van St. Jan de Doper een aantal oude grafzerken en grafstenen.

Voormalige raadhuis Ottersum

Raadhuisplein 1
Ottersum (Gemeente Gennep)
Inleiding. In de stijl van het Traditionalisme met elementen van Hollandse Neo-Renaissance gebouwd raadhuis. Het raadhuis werd gebouwd in 1..

Grote bakstenen langsdeelschuur, op rechthoekige plattegrond, in oorsprong daterend en gedekt met een aan twee zijden afgewolfd dak met blauwe en rode ..

St.Janstraat 22
Ottersum (Gemeente Gennep)
Inleiding Grote bakstenen langsdeelschuur, op rechthoekige plattegrond, in oorsprong daterend uit omstreeks 1800 en gedekt met een aan twe..

De Reus

Ottersumseweg 16
Gennep
Windmolen De Reus, beltmolen uit 1850, gerestaureerd 1956-'57.

Restanten van de eikenhouten klokkenstoel in de toren van de Martinuskerk

Zuid-Oostwal 33
Gennep
De toren van de Martinuskerk VANWEGE de restanten van de eikehouten klokkenstoel (1864). Klokkenstoel met gelui bestaande uit een klok van F..

Kaart & Routeplanner

Route naar R.K. kerk H. Johannes De Doper in Ottersum

Foto's (18)

Alle 18 foto's weergeven