Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Stationsgebouw in Delft

Gebouw

van Leeuwenhoeksingel 41
2611AC Delft
Zuid Holland

Bouwjaar: 1884-1885


Beschrijving van Stationsgebouw

Inleiding STATIONSGEBOUW van de Hollandse IJzeren Spoorweg Maatschappij, gebouwd in 1884-1885 door de Haagse aannemer M.A.J. Taverne, naar een ontwerp van de architect C.B. Posthumus Meyes, destijds in dienst van de H.IJ.S. Het station is gebouwd in de stijl van de Neo-Hollandse Renaissance. Bij de verlenging van het spoorwegtraject Amsterdam-Haarlem richting Rotterdam bouwde de Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij in 1846-1847 een eerste station aan de Delftse Houttuinen. Vanwege de ongunstige infrastructuur rond dit station werd in 1885 ongeveer 400 meter zuidelijker - op een voormalig exercitieterrein - het station Delft II gebouwd. Het nieuwe gebouw voorzag bovendien in meer ruimte voor wachtlokalen, opslagplaatsen en emplacementen. De inmiddels niet meer aanwezige tegeltableaus in de voormalige vestibule waren ontworpen door de kunstenaar A. le Comte, met wie Posthumus Meyes ook bij de bouw van het pand Markt 45 samen zou werken. De tableaus waren vervaardigd door de firma Joost Thooft en Labouchère, later De Porceleyne Fles. Ze waren onder meer voorzien van opschriften als "tijd is geld" en "haast u langzaam". Het stationsgebouw is uitwendig grotendeels en inwendig voor een deel in de oorspronkelijke staat bewaard gebleven. De meeste gevelopeningen hebben nieuwe invullingen. Omschrijving Het met de voorgevel op de historische binnenstad georiënteerde gebouw strekt zich uit over een langgerekte, rechthoekige plattegrond. Het asymmetrische gebouw is samengesteld uit een rijzige, centrale hoofdmassa met aan weerszijden vleugels, die worden afgesloten met hoekpaviljoens. Het centrale volume staat vergezeld van een enigszins gedrongen toren. De diverse gevels zijn boven de hardstenen plinten opgetrokken in schone baksteen en zijn met name aan de voorzijde rijkelijk voorzien van in zandsteen uitgevoerde speklagen, details en accenten. De volumes staan onder afgeknotte, met leien en kruispannen gedekte zadel- en schilddaken, waarvan een aantal hoeken nog wordt bekroond door de originele opengewerkte bronzen pironnen. Het hoog opgaande centrale volume is symmetrisch van opzet en staat onder een met leien in Maasdekking gedekt, afgeknot schilddak. De gevel is een gecombineerde lijst-/topgevel. De boven een niet oorspronkelijke trap met bordes staande, uit drie ingangen bestaande entreepartij bevindt zich in een middenrisaliet en staat onder een glazen luifel die rust op een constructie van giet- en smeedijzer, die aan de gevel is bevestigd. De drie toegangsopeningen staan onder een rondboog bovenlicht en worden geflankeerd door met diamantkoppen verlevendigde zandstenen penanten. In het midden boven de luifel staat tegen een cartouche geplaatst uurwerk in een gietijzeren kast. Aan weerszijden bevindt zich een tweelicht met deelzuiltje. De verdieping staat boven een geprofileerde cordonlijst, die is doorgetrokken over de voor- en de zijkanten van de zijtraveeën. De drie getoogde vensters hierin bevatten T-ramen en staan tussen penanten die worden geaccentueerd door pilasters met bases en kapitelen van zandsteen. Het entablement bestaat uit een geprofileerde architraaf, een fries met tegetableaus en een uitkragende, op gesneden klampen rustende kroonlijst. De gevel hierboven is een rijk versierde topgevel. De brede basis wordt geflankeerd door hoekpilasters met obelisken. In het midden staat een bifora met geprifileerde zandstenen rondbogen en aan weerszijden twee halfzuilen met kapitelen op een door consoles gedragen basis en gebeeldhouwde vleugelstukken. De zuilen dragen een entablement die is samengesteld uit een zandstenen architraaf, een fries van metselmozaïek en een uitkragende, op consoles rustende zandstenen kroonlijst met een vaas op de hoeken. Op de kroonlijst staat een aedicula-achtige zandstenen bekroning met voluten in de klauwstukken, een reliëf en een geprofileerd fronton met obelisk op de top. De zijgevels van de top zijn blind en steken in het voorste dakschild van de kap. De traveeën aan weerszijden van de risaliet hebben in de eerste bouwlaag een rechtgesloten venster onder latei en segmentboogvormige ontlastingsboog met sluit- en aanzetstenen. De vensters staan boven een geprofileerde onderdorpel, die is doorgetrokken over de gehele voorzijde en deze horizontaal geleed. De hoeken zijn opgebouwd in zandsteen met diamantkoppen. Het tweelicht boven de vensters is als dat in het middenrisaliet, wat ook geldt voor de verdiepingsvensters en de hoekpilasters. De zijtraveeën worden beëindigd door een ver uitkragende, geprofileerde dakrand, die rust op door een profiellijst gedragen, gesneden schoren. De andere gevels van dit volume staan onder een identieke kapuitkraging. De verdiepingloze, terugliggende linker vleugel bevat drie rechtgesloten vensters, die staan onder een rondboogvormige ontlastingsboog met sluitsteen en een boogtrommel met metselmozaïekjes. Tegen de penanten staan pilasters. De gevel wordt beëindigd door een uit een een profiellijst en een rand van decoratieve metselverbanden onder de geprofileerde gootlijst. Uit het met kruispannen gedekte dakschild hierboven steken drie kleine houten dakkapelletjes (arkeneeltjes) met driepassen en een pironbekroning. Tegen de rechter zijgevel van het hoofdvolume staat een toren. Deze heeft een vierkante schacht met in de onderste geleding aan de voorzijde twee kleine vensters en in de rechter zijde de originele negentiende eeuwse deur onder bovenlicht en rondboogvormige ontlastingsboog en boogtrommelvulling als die in de linker vleugel. In de tweede geleding staan twee iets hogere, getoogde venstertjes. De torenschacht wordt beëindigd door een houten kroonlijstje. Daarboven is de toren overhoeks ingesnoerd naar een achtkante grondslag. De hier met zink beklede toren heeft acht rondboogopeningen onder een uitkragende, op gesneden schoren rustende profielrand, waarboven een met leien bedekt helmdak. Hierop staat een in zink uitgevoerde, verkleinde versie van het voornoemde achtkantige deel van de toren en heeft een uivormige bekroning met spits. Het afsluitende, onder een afgeknot schilddak staande verdiepingloze volume links van de linkervleugel heeft evenals de andere volumes een symmetrisch vooraanzicht. Het bevat twee vensters met korfboogvormige bovenramen en een gevelbeëindiging die is te vergelijken met die van voornoemde vleugel. Uit het met kruispannen gedekte dakschild hierboven steekt een gemetselde dakkapel met een voluut aan weerszijden van een pilaster, waartussen een rondboogvenster met T-raam en sluitsteen staat. Het fronton heeft geprofileerde randen, een open onderzijde en obelisken op de schouders. De linker zijgevel bevat twee brede deuren onder een vierdelig, korfboogvormig bovenlicht en staat tussen hoeken van zandsteen en een gevelbeëindiging met decoratief metselverband. Ook de rechtervleugel is verdiepingloos. Het bevat twee vensters in elk van de vier traveeën die staan tussendoor pilasters geaccentueerde penanten. De door gemetselde tussenstijlen van elkaar gescheiden vensters zijn als die in de linkervleugel. Ook de gevelbeëindiging is identiek. Uit het met kruispannen gedekte dakschild hierboven steken vier houten, onder zadaldak staande dakkapellen. Het rechter bouwvolume heeft een verdieping onder een afgeknot schilddak. De eerste bouwlaag bevat drie korfboogvormige vensters met vierruits bovenramen. Het bovenraam van het middelste venster staat tussen decoratieve zandstenen elementen, die boven de cordonlijst overgaan in pilasters met Ionische kapitelen. Alleen boven het middenraam van de eerste bouwlaag ligt een zandstenen lijst. Een vergelijkbare lijst boven het middenraam van de verdieping bevat bovendien een tegeltableau. De gevellijst is in het midden uitkragend en rustend op gesneden klampen. De gevelbeëindiging aan weerszijden bestaat uit een zandstenen en een houten profiellijst, waartussen een fries met decoratieve metselverbanden, die ook de andere gevels van dit volume beëindigen. De verdiepingsvensters zijn korfboogvormig en bevatten T-ramen. Uit het dakschild hierboven steekt een gemetselde dakkapel, die te vergelijken is met die op het linker volume, maar een gebogen fronton heeft boven een uitkragende kroonlijst. De oorspronkelijke overkapping aan de rechter zijgevel is vervangen door een moderne aanbouw. De gevel heeft op de verdieping een korfboogvormig venster met T-raam. Uit het dakschild hierboven steekt een dakkapel als die boven de voorgevel. De achtergevel heeft onder het niveau van de niet oorspronkelijke perronoverkapping diverse wijzigingen ondergaan, maar in de volumes links van het hoofdvolume bevinden zich nog wel de oorspronkelijke negentiende-eeuwse deuren. Boven de overkapping zijn de geveldelen vrijwel intact gebleven. De verdieping van het centrale bouwdeel bevat drie dubbele rondboogvensters met T-ramen, waarvan één is vervangen door een op een modern balkon uitkomende deur. De verdieping van het rechter volume bevat drie enkele korfboogvormige vensters met T-ramen als die in de andere gevelzijden. Uit de achterste dakschilden van beide hoog opgaande volumes steekt een identieke houten dakkapel met wangen, uitkragende, op gesneden klampen liggende dakranden, een spitsje met pironbekroning en een rechtgesloten venster tussen houten kolommen. Uit het achterste dakschild van het linker volume steekt een identieke dakkapel. In het achterste dakschild van de linker vleugel staan twee driehoekige dakkapelletjes met driepasraam gelijk aan die in het voorste dakschild. Inwendig heeft het gebouw diverse veranderingen ondergaan, maar een aantal belangrijke interieuronderdelen is bewaard gebleven. Van groot belang zijn de zich in de hal bevindende bijzondere stucplafonds met zwaar geprofileerde (eier)lijsten, cassettes, panelen en diamantkoppen. De met de wanden verbonden lijsten rusten op kleine consoles met bladmotieven, die ook de verbinding vormen tussen de plafonddelen en de moerbalken. De moerbalken rusten op consoles, die zijn versierd met bebaarde koppen en acanthusbladeren. De wand van de loketten is nog voorzien van de oorspronkelijke betegeling. Waardering Het stationsgebouw van Delft is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische, de stedenbouwkundige en de architectuurhistorische waarde. Het stationsgebouw is van cultuurhistorisch belang als een bijzonder en representatief voorbeeld van een typologische ontwikkeling. Het stationsgebouw heeft stedenbouwkundige waarde vanwege de bijzondere ligging aan een plein en bij de entree naar de historische binnenstad. Het stationsgebouw heeft architectuurhistorische waarde vanwege het belang voor het oeuvre van een vooraanstaand Nederlands architect, als een goed voorbeeld van een voor de bouwtijd karakteristieke bouwstijl, vanwege de kwaliteit van het ontwerp en vanwege het materiaalgebruik en de detaillering. Het stationsgebouw is tevens van belang vanwege de herkenbaarheid en de grote mate van gaafheid van het exterieur en delen van het interieur. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 525335
Laatste wijziging: 2014-10-12 19:38:37.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
    Delft   
Plaats Delft
Afkorting Dt
Opening 3 juni 1847
Heropening 9 april 2015
Perrons 1
Perronsporen 2
Spoorlijn Oude Lijn
Tramlijn 1
Buslijn(en) Stad: 60 | 61 | 62 | 64 | 69
Streek: 32 | 33 | 37 | 40
51 | 55 | 174
Nacht: N5
Vervoerders
- Treinvervoerder NS
- Tramvervoerder HTM
- Busvervoerder Connexxion, RET en HTMbuzz
Reizigers 31.630 (2015)[1] per dag
Coördinaten 52° 0′ NB, 4° 22′ OL
Externe link  NS-stationsinformatie
Station Delft
Station Delft
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer
Station rond 1900
Station Delft in 2007

Station Delft is het belangrijkste station van Delft, daarnaast is er station Delft Zuid. Het ligt aan de Oude Lijn, tussen Den Haag HS en Rotterdam Centraal.

Geschiedenis

De eerste trein passeerde Station Delft op 31 mei 1847. Het station, dat op 3 juni 1847 zijn deuren opende, was aanvankelijk gesitueerd aan de Houttuinen. Doordat de toestroom van passagiers en goederen binnen enkele decennia sterk gegroeid was voor het relatief kleine station, werd er enkele honderden meters zuidelijker in 1885 een nieuw station geopend. Dit gebouw is een ontwerp van Christiaan Posthumus Meyjes sr.

Het formele adres van dit complex werd Van Leeuwenhoeksingel 41. Het plein vóór het nieuwe station werd na verloop van tijd "Stationsplein" genoemd, al zou deze naam pas vanaf 1992 officieel in de boeken verschijnen. Rond 1998 werd besloten om dit stationsplein een nieuw aanzicht te geven, dat zou aansluiten bij het nieuwe motto "Delft Kennisstad". De bushaltes kregen een logischer indeling, een fietsenkuil werd geplaatst met nieuwe fietsenrekken, en een digitale zuil met vertrektijden van de bussen werd geplaatst. Tot restauratie van het stationsgebouw zelf werd enige jaren later besloten. Sinds begin 21e eeuw is de bovenverdieping van het stationsgebouw – dat gedurende langere tijd had leeggestaan – in gebruik als studentenwoning.

Spoortunnel en nieuw station

Vanaf 2009 is er gebouwd aan een spoortunnel om het bestaande viaduct te vervangen. Op 28 februari 2015 zijn de nieuwe spoortunnel en het nieuwe stationsgebouw, na ongeveer 6 jaar bouwen, geopend voor het publiek, terwijl de officiële opening op 9 april 2015 plaatsvond. De spoortunnel is hierbij omgedoopt tot Willem van Oranjetunnel.

Van het nieuwe station (2015) is het bovengrondse gedeelte ontworpen door Mecanoo Architecten uit Delft. Het ondergrondse deel is ontworpen door het Amsterdamse bureau Benthem Crouwel. Het meerlaags station heeft een hal met een gewelfd plafond met lamellen waarop een stadsplattegrond van Delft uit 1877 is uitgebeeld. De kolommen en muren van de stationshal zijn bekleed met gebroken tegels in een hedendaagse variant op Delfts blauw. Tussen stationshal en de perrons van de spoortunnel (tweede laag onder de grond) bevindt zich de fietsenstalling. De entree van het station is aan de kant van de binnenstad (Westvest). Het station wordt later geïntegreerd met het stadskantoor.

OV-chipkaart

Dit nieuwe station is sinds 28 februari 2015 afgesloten met OVC-poorten.

Treinen

Sinds de NS-dienstregeling 2012 stoppen op station Delft meer intercitytreinen, waaronder ook de intercitytreinen tussen Amsterdam, Den Haag en Rotterdam.

Het station wordt in de dienstregeling 2017 door de volgende treinseries bediend:

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
1100 Intercity Den Haag CentraalDen Haag HSDelftRotterdam CentraalBreda Tot en met april 2017 niet verder dan Breda. Zie ook serie 11100.
1400 Intercity Utrecht CentraalAmsterdam CentraalSchiphol AirportDen Haag HSDelftRotterdam Centraal Nachtnet. De treinserie 21400 voor de trajectverlengingen Rotterdam Centraal – Eindhoven en Utrecht Centraal – Eindhoven rijden uitsluitend in de nachten volgend op vrijdag en zaterdag. In het eerste deel van de nachten volgend op woensdag en donderdag stopt de trein in Gouda in plaats van Delft. Daarnaast worden bussen ingezet op het traject Rotterdam Centraal – Delft – Den Haag HS.
2200 Intercity Amsterdam CentraalHaarlemLeiden CentraalDen Haag HSDelftRotterdam CentraalDordrechtRoosendaalVlissingen
2400 Intercity Lelystad CentrumSchiphol AirportLeiden CentraalDen Haag HSDelftRotterdam CentraalDordrecht Stopt alleen in de richting van Lelystad in Schiedam Centrum. Rijdt niet na 22:00 uur.
5000 Sprinter Den Haag CentraalDen Haag HSDelftRotterdam CentraalDordrecht Rijdt niet 's avonds na 21:00 en in het weekend. Stopt in de richting van Dordrecht niet in Delft Zuid.
5100 Sprinter Den Haag CentraalDen Haag HSDelftRotterdam CentraalDordrecht

Tussen 1996 en 2003 was station Delft geen intercitystation en stopten er enkel stop- en sneltreinen.

Tram-/buslijnen

De volgende tram-/buslijnen stoppen op station Delft:

Perron Lijn Bestemming Via Vervoerder Opmerkingen
A 1 Delft Tanthof De Hoven Passage HTM
N5 Centrum (Buitenhof) HTMbuzz HTM Nachtbuzz, rijdt op vrijdag- en zaterdagnacht.
B 1 Scheveningen Noorderstrand Spoorzone Delft, Rijswijk, Hoornbrug, Laakkwartier, Station Hollands Spoor, Centrum, Kneuterdijk, Vredespaleis, World Forum, Statenkwartier, Kurhaus HTM
C Halte eind 2017 in gebruik.
D Uitstaphalte
E 40 Rotterdam Centraal Zuidpoort, De Zweth, Overschie RET Rijdt alleen van maandag t/m vrijdag overdag.
55 Zoetermeer Centrum-West Zuidpoort, TU Delft, Delfgauw, Pijnacker Connexxion
174 Rotterdam Station Noord Zuidpoort, TU Delft, Berkel Westpolder, Berkel, Bergschenhoek RET Tussen Delft en Berkel Westpolder als gemaksbus met beperkte dienst van maandag t/m vrijdag.
F 37 Delfgauw Ruyven Zuidpoort, Wippolder, Emerald Connexxion
51 Den Haag Grote Markt Rijswijk Station, Haagse Markt Rijdt niet na 22.00 uur.
69 Technopolis Zuidpoort, TU Delft Stadsdienst Delft, rijdt alleen op werkdagen van 07.00 tot 19.00 uur.
G 32 Naaldwijk Busstation Den Hoorn, Schipluiden, De Lier Connexxion
33 Naaldwijk Busstation Den Hoorn, Schipluiden, Maasland (Viaduct), Maassluis (Station, Station West), Maasdijk
37 Den Haag Leyenburg Reinier de Graaf Gasthuis, Buitenhof, Den Hoorn, Harnaschpolder, Wateringse Veld
H Stadsdienst Delft
60 Tanthof De Hoven Passage, Voorhof Connexxion
61 Kuyperwijk Hof van Delft, Hoornse Hof
62 Tanthof Reinier de Graaf Gasthuis, Buitenhof Rijdt niet na 19.00 uur en op zondag.
64 Tanthof De Hoven Passage, Voorhof Rijdt niet na 19.00 uur en op zondag.
I Stadsdienst Delft
60 Nootdorp Centrum Zuidpoort, GGZ Delftland, Defensie, Craeyenburch Connexxion
61 IKEA Markt, Stadhuis
64 Olof Palmestraat Zuidpoort, Botanische Tuin, IKEA Rijdt niet na 19.00 uur en op zondag.

Toelichtingen op de buslijnen:

Station sinds begin 2015

Het oude monumentale station zal na de aanleg van de Willem van Oranjetunnel een commerciële functie krijgen. De hoofdingang van het nieuwe ondergrondse station en Stadskantoor in Delft ligt sinds maart 2015 aan het Stationsplein en langs de Westersingelgracht. Op het Stationsplein is het busstation en onder dit Stationsplein een fietsenstalling voor 5000 fietsen. Na afbraak van het spoorwegviaduct wordt aan de Coenderstraat de ingang van het Stadskantoor gebouwd.

Externe link


Monumenten in de buurt van Stationsgebouw in Delft

Gotische poort

Westvest 43
Delft
Gotisch poortje.

Voormalig schoolgebouw (gymnasium) op een min of meer H-vormige plattegrond. Gevels zijn grotendeels opgetrokken in schoon metselwerk

Westvest 41
Delft
Inleiding SCHOOLGEBOUW voor het schooltype gymnasium, gebouwd in 1890 in een aan het Eclecticisme verwante bouwstijl met invloeden van de N..

Pand met grote klokgevel

Oude Delft 39B
Delft
Pand met grote klokgevel (XVIIIA). Oude kozijnen, luiken en gave onderpui.

Pand onder schilddak en met lijstgevel

Oude Delft 47
Delft
Pand onder schilddak en met lijstgevel (XVIIIb). Onder de kroonlijst Lod. XIV-consoles; in de parterre-vensters raamomlijstingen met gesnede..

Fundatie Renswoude. Monumentale lijstgevel

Oude Delft 49
Delft
Fundatie Renswoude. Monumentale lijstgevel, gedateerd 1759. Geblokte hoekpilasters, consoles onder de lijst en versierde middenas in Lod. XV..

Kaart & Routeplanner

Route naar Stationsgebouw in Delft

Foto's (1)