Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Voormalig gemeentehuis Zuilen in Oud Zuilen

Gebouw

Dorpsstraat 3
3611AD Oud Zuilen (gemeente Stichtse Vecht)
Utrecht

Bouwjaar: 1896
Architect: Albert Nijland


Beschrijving van Voormalig gemeentehuis Zuilen

Inleiding In 1896 is naar ontwerp van de Utrechtse architect A. Nijland het GEMEENTEHUIS van Oud-Zuilen gebouwd. In 1954 werd een deel van de gemeente Zuilen, het huidige Oud Zuilen, bij Maarssen gevoegd; het pand is sindsdien als woonhuis in gebruik. Het gemeentehuis is opgetrokken in de stijl van de neo-Hollandse renaissance. In de gang bevindt zich een marmeren herinneringsplaquette met de tekst: `Den 30sten april van het jaar onzes heeren 1896 ter gelegenheid van het 50 jarig jubilé der ambachtsvrouwe douair: Baron van Tuyll van Serooskerken van Zuylen enz: geb. jonkvr: F.M. van Weede is door haar aan de gemeente Zuylen dit raadhuis geschonken ter nagedachtenis aan haren geliefden echtgenoot Mr. W.R. Baron van Tuyll van Serooskerken van Zuylen enz: overleden den 29sten october 1878'. Het voormalige gemeentehuis is gelegen in het Beschermd Gezicht Oud-Zuilen. De voorgevel is gesitueerd aan de Dorpsstraat, de achtergevel aan de rivier de Vecht. Omschrijving Het aan de Dorpsstraat van Oud-Zuilen gelegen voormalige gemeentehuis is opgetrokken op een T-vormige plattegrond en telt één bouwlaag onder een samengestelde, met gesmoorde kruispannen gedekte kap. Het bouwdeel aan de Dorpsstraat is gedekt met een evenwijdig aan de straat gelegen schilddak. Het voorste dakschild wordt doorbroken door een steekkap met ter weerszijden een leien gedekte dakkapel met geprofileerde lijst en een smeedijzeren kruisbloem. Aan de achterzijde is haaks op het schilddak een zadeldak gezet. De in rode baksteen opgetrokken gevels zijn voorzien van natuurstenen lijsten, bakstenen tandlijsten, rozetten en sierankers. De bogen boven de deuren en vensters zijn uitgevoerd met rode profielstenen en natuurstenen blokken. Voorts zijn hardstenen lekdorpels toegepast. De symmetrisch ingedeelde voorgevel of noordoostgevel is boven een natuurstenen plint en trasraam van grauwe baksteen, afgezet met een natuurstenen laag telt drie assen. In het midden is de hoofdingang gezet met ervoor een natuurstenen stoep met smeedijzeren hekjes ter weerszijden. De entree bestaat uit een paneeldeur met bovenlicht met ovaal motief. Erboven bevindt zich een halfrond boogveld met een voorstelling in sgrafitto, voorstellende een banderol met het opschrift `Gemeente Zuylen' en daarboven het gemeentewapen geflankeerd door twee reuzen met knotsen. Naast de ingang is aan beide zijden een venster gezet onder segmentboogvormige, met gekleurde tegels bezette boog. Ter hoogte van de bovenzijde van de vensters loopt over de gehele gevelbreedte een bepleisterde band. Aan weerszijden van de vensters zijn diamantkoppen aangebracht. Onder de daklijst is een fries van gele verblendsteen in ruitpatroon aangebracht tussen lange natuurstenen trigliefen. De tuitgevel boven de entree bevat een stolpraam onder segmentboog. Daarboven is een houten afdak met een bel gezet. De topgevel wordt bekroond door een smeedijzeren ornament op de stenen makelaar. Hierop is bovendien een sieranker aangebracht. De linker- en de rechterzijgevel zijn blind. De achtergevel van het hoofdvolume bevat links een venster en rechts een deur. De achtergevel aan de rivier de Vecht is een symmetrisch ingedeelde tuitgevel. In het midden onderin is een steen met het jaartal `anno 1896' gezet. Daarboven bevindt zich een zesruits schuifvenster, geflankeerd door drieruits schuifvensters. Boven elk venster is een halfrond boogveld gezet. Links en rechts is het boogveld voorzien van siermetselwerk, in het midden van alliantiewapens (drie hoofden en zes lelies). In de topgevel is een rondboogvenster met stolpramen gezet. De tuitgevel heeft bewerkte aanzetstenen en wordt afgesloten door een zeszijdig gemetselde, uitkragende makelaar met een smeedijzeren windwijzer. De interieurindeling is grotendeels oorspronkelijk en bestaat uit een middengang die leidt naar de voormalige raadzaal die aan de zijde van de Vecht gelegen is. In de gang is een marmeren herinneringsplaquette aangebracht. De zaal bevat onder meer een schouw, betimmeringen en een stucplafond. Aan de linkerzijde bevindt zich een kamer en een rijk gedetailleerde trap, rechts ligt een grote kamer met een marmeren schouw. Het huis bevat voorts verschillende oorspronkelijke elementen zoals onder meer deuromlijstingen en binnenluiken. Waardering Het object is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde als voorbeeld van een gemeentehuis in neo-Hollandse renaissancestijl met gave hoofdvorm en detailleringen in zowel het ex- als het interieur. Van cultuurhistorische waarde als voorbeeld van een gemeentehuis, verbonden aan de stichting door de familie Van Tuyll van Serooskerken. Alsmede van situationele waarde vanwege de beeldbepalende ligging in de kern van Oud-Zuilen, aan de Dorpsstraat en de Vecht. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 524867
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Zuilen
Voormalige gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van Zuilen
(Details)
Zuilen (gemeente)
Zuilen (gemeente)
Situering
Provincie Vlag Utrecht (provincie) Utrecht
Coördinaten 52° 7′ NB, 5° 4′ OL
Overig
Opgegaan in Utrecht, en Stichtse Vecht op 1 januari 2011
Detailkaart
Zuilen in 1866
Zuilen in 1866
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Zuilen was tot 1954 een gemeente in de Nederlandse provincie Utrecht. Deze gemeente besloeg het grondgebied van het huidige dorp Oud-Zuilen, de huidige wijk Zandweg-Oostwaard in Maarssen, en de (sub)wijk Zuilen in de stad Utrecht.

Geschiedenis

De gerechten Zuilen en Oostwaard.

Zuilen heeft zijn naam te danken aan het geslacht van Zuilen uit de omgeving van Kleef, dat omstreeks 1300 het gebied in handen kreeg. Oorspronkelijk heette de plaats Zweesen. Deze naam heeft nog lang voortgeleefd in de Zweeser Eng, een gebied op de linker oever van de Vecht. De familie kreeg van de bisschop van Utrecht ook het recht de aangrenzende moerassen op de rechteroever van de Vecht te ontginnen. Deze ontginning Westbroek bleef tot de vorming van de gemeenten in het bezit van de heren van Zuilen.

In Zuilen was waarschijnlijk al vroeg een kapel, maar voor de reformatie is er geen eigen parochie ontstaan. Pas na de reformatie kreeg Zuilen in 1651 een eigen predikant en kon er gedoopt en getrouwd worden.

Op 1 januari 1812 werd de gemeente Oostwaard bij Zuilen gevoegd. De gemeente bestond hiermee uit twee vroegere heerlijkheden: de heerlijkheid Zuilen-en-Zwesereng en de heerlijkheid Oostwaard. Op 1 januari 1815 werd dit feitelijk bij Koninklijk Besluit bevestigd. De grens van de gemeenten Zuilen en Utrecht op de westoever van de Vecht werd gevormd door de Lage Weide (nu Nijverheidsweg/Lage Weide/Rutherfordweg) tot aan de Proostwetering (nu Niels Bohrweg). Vanaf dit punt tot aan de Vecht was de (Maarssense) Proostwetering de grens tussen Zuilen en Maarssen(broek).

In 1896 is een gemeentehuis gebouwd in Oud-Zuilen (Dorpsstraat 3) dat in gebruik was tot in 1929 het buitenhuis Daelwijck die functie kreeg. Begin 20e eeuw vestigden de grote metaalindustrieën Demka en Werkspoor zich in Zuilen en daarmee ontstonden de woonbuurten de Lessepsbuurt en Elinkwijk.

Ten tijde van de annexatie bestond het college van burgemeester en wethouders uit Burgemeester O. Norbruis en de wethouders Kievit, Ruijgrok en de Wit met secretaris A.J. van der Weert.

Bij de gemeentelijke herindeling van 1 januari 1954 werden het dorp Zuilen, de Zwesereng ten noorden en het park Groenhoven ten zuiden van de Zuilenselaan, alsmede de Zuilenselaan zelf en Oostwaard toegevoegd aan de gemeente Maarssen, terwijl de Zwesereng ten zuiden van de Zuilenselaan en het park Groenhoven (Nieuw-Zuilen) en Zuilen op de oostoever van de Vecht ten zuiden van Slotlaan aan de gemeente Utrecht werden toegevoegd. Het dorp Zuilen werd al lang daarvoor 'Oud-Zuilen' genoemd.

Op het Prins Bernhardplein (bij de rotonde Burgemeester Norbruislaan, J.M. de Muinck Keizerlaan en Prins Bernhardlaan) staat sinds 1954 een monument ter herinnering aan de herindeling. Tot 2011 stond daarop de inscriptie 'Zuilen 750-1953 - Als gemeente opgeheven - Als gemeenschap gebleven'. In 2012 is tijdens de herinrichting van het Prins Bernhardplein de tekst aangepast tot 'Zuilen 750-1953 - Als gemeente opgeheven - Als gemeenschap toch gebleven!' (Het gemeentebestuur van Utrecht vond in 1954 het woordje 'toch' te ver gaan.)

Op 1 januari 2011 heeft een nieuwe gemeentelijke herindeling plaatsgevonden waarbij de gemeente Maarssen werd opgenomen in de gemeente Stichtse Vecht.

Geboren in Zuilen

Zie ook

Literatuur

  • J.E.A.L. Struick, Zuilen. Utrecht, Het Spectrum, 1973. 122 p.
  • W. van Scharenburg, Zuilen toen Zuilen nog Zuilen was I - Algemene geschiedenis 2001
  • W. van Scharenburg, Zuilen toen Zuilen nog Zuilen was II - Een wandeling door Zuilen 2002
  • W. van Scharenburg, Zuilen toen Zuilen nog Zuilen was III - Zuilen in de Tweede Wereldoorlog 2004
  • W. van Scharenburg, Zuilen toen Zuilen nog Zuilen was IV - Fotoboek 2005
  • W. van Scharenburg, Werkspoor-Utrecht deel I - Trams en treinen (2007)
  • W. van Scharenburg, Werkspoor-Utrecht deel II - Bruggen, Montage, Vrachtauto's, Boten, Bussen 2008
  • W. van Scharenburg, Het Utrechtse schip en zijn Replica



Monumenten in de buurt van Voormalig gemeentehuis Zuilen in Oud Zuilen

Klein Zuylenburg

Dorpsstraat 1
Oud Zuilen (Gemeente Stichtse Vecht)
Inleiding in opdracht van W.R. Baron van Tuyll van Serooskerken gebouwd WOONHUIS, type herenhuis, genaamd `Klein Zuylenburg'. Het pand is i..

Woonhuisblok samen met nr. 20

Dorpsstraat 22
Oud Zuilen (Gemeente Stichtse Vecht)
Laag huisje, 18e eeuw, aardige landelijke bouwkunst.

Woonhuisblok samen met nr. 22

Dorpsstraat 20
Oud Zuilen (Gemeente Stichtse Vecht)
Laag huisje, 18e eeuw, aardige landelijke bouwkunst.

Koningin Emmaschool

Zuilenselaan 4
Oud Zuilen (Gemeente Stichtse Vecht)
Inleiding In 1887 naar ontwerp van A. Nijland in Hollandse neo-renaissancestijl opgetrokken SCHOOL, neergezet als lagere school en oorspron..

Zuylenburgh

Dorpsstraat 18
Oud Zuilen (Gemeente Stichtse Vecht)
Zuilenburg, een 18e eeuws zeer fraai herenhuis met koetshuis, voortuin met fraaie bomen.

Kaart & Routeplanner

Route naar Voormalig gemeentehuis Zuilen in Oud Zuilen

Foto's (1)