Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Zaalkerkje opgericht door de Doleantie in Maarssen

Kerkelijk Gebouw

Kerkweg 14
3603CM Maarssen (gemeente Stichtse Vecht)
Utrecht

Bouwjaar: 1892


Beschrijving van Zaalkerkje opgericht door de Doleantie

Inleiding In 1892 in eclectische trant gebouwde Gereformeerde KERK van het type zaalkerk. De kerk was tot voor kort in gebruik als fotostudio en wordt verbouwd tot uitvaartcentrum. De kerk is gelegen aan de Kerkweg, die overigens niet vernoemd is naar deze kerk, in het centrum van Maarssen. Omschrijving De met de nokrichting haaks op de Kerkweg gelegen zaalkerk van vijf traveeën is opgetrokken op een rechthoekige plattegrond en telt één bouwlaag onder een met gesmoorde Hollandse pannen gedekt zadeldak tussen topgevels. De gevels zijn opgetrokken in rode baksteen. In de voorgevel is bij strekken en bogen rode verblendsteen toegepast. Bij lateien, aanzet-, sluitstenen en dekplaten is witgeschilderd pleisterwerk toegepast. De symmetrisch ingedeelde voorgevel (zuid) is een topgevel met klimmend boogfries onder de boeiborden. In het midden van de gevel is een risaliet met trapgevel gezet. Het middenrisaliet heeft op de begane grond een dubbele opgeklampte deur met zware gehengen onder een latei met duivenjager. Boven de latei is een groot rondbogig spaarveld aangebracht. Vlak boven de latei is een segmentboog aangebracht. Het boogveld is gevuld met decoratief metselwerk. Boven de boog een brede strook getand metselwerk en twee gietijzeren rondboogvensters, gescheiden door een muurdam. Midden boven de twee vensters is een gietijzeren roosvenster gezet. In de top is een sieranker gezet. De aanzet tot de trapgevel wordt gevormd door uitkragende bewerkte stenen met dekplaten. De geveldelen ter weerszijden zijn uitgevoerd met hoeklisenen. In beide geveldelen bevindt zich een dichtgezet rondboogvenster met sluitsteen. De linker- en rechterzijgevel zijn langsgevels van vijf traveëen, gescheiden door lisenen. De muurvlakken worden aan de bovenzijde afgesloten door een bloktandlijst. In de middelste drie muurvlakken bevindt zich een gietijzeren rondboogvenster. De achtergevel heeft in de top een deels dichtgezet rondboogvenster. De aanbouw tegen de achtergevel valt buiten de bescherming. In het interieur is de originele kap met boogspanten, trekstangen, bewerkte korbelen en beschieting van belang. Waardering De kerk is van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde als voorbeeld van een zaalkerk in eclectische trant uit 1892, vanwege de gaafheid van de hoofdvorm en het materiaalgebruik. Van cultuurhistorische waarde vanwege de voormalige functie als zaalkerk voor gereformeerden. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 524861
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Protestantisme

Titelpagina Statenvertaling

in Nederland

..Stromingen

Lutheranisme
Lutheranisme
Vrijzinnig-Protestantisme
Vrijzinnig protestantisme
Midden-orthodoxie
Protestantse Kerk in Nederland
Modern-Gereformeerd
Voortgezette Gereformeerde Kerken in Nederland
Orthodox Protestantisme
Calvinisme
Gereformeerd protestantisme
Orthodox-protestantisme
Orthodox Gereformeerd
Orthodox-gereformeerden
Bevindelijk Gereformeerden
Bevindelijk gereformeerden
Evangelisch
Evangelisch Christendom

De Doleantie is de benaming voor een kerkscheuring die in 1886 plaatsvond onder leiding van dominee Abraham Kuyper.

Geschiedenis

Ontstaansgeschiedenis van kerken in Nederland
1rightarrow blue.svg Zie ook Protestantisme in Nederland

Een aantal kerkraden (in Amsterdam ongeveer tachtig personen; over het gehele land sloten ruim 300.000 personen zich bij de Doleantie aan) brak met het bestuur van de Nederlandse Hervormde Kerk. Ze noemden zich de Nederduitse Gereformeerde Kerk (Dolerende), hiermee aangevend dat zij zich zagen als de voortzetting van de kerk die door koning Willem I de naam Nederlandse Hervormde Kerk had gekregen, maar hanteerden als bijvoegsel de term 'dolerend' (Latijn voor 'klagend'), omdat naar hun mening de kerkelijke organisatie een nieuwe reformatie van de kerk in de weg stond, en omdat hun het recht werd ontzegd op de kerkelijke goederen. Uit protest werd de Nieuwe Kerk van Amsterdam bezet.

De Doleantie was één van de twee grote afscheidingen van de Nederlandse Hervormde Kerk in de 19e eeuw. De andere was de Afscheiding van 1834, hoewel tijdens de Doleantie aanzienlijk meer kerkleden de Hervormde Kerk verlieten dan tijdens de Afscheiding het geval was geweest. Door de Doleantie verloor de Hervormde Kerk in één klap ±10 procent van haar leden; door de Afscheiding had zij slechts ruim 1 procent van haar leden verloren.

Formeel werd Kootwijk de eerste Dolerende Kerk, door op 7 februari 1886 de eerste afgestudeerde kandidaat van de orthodox-gereformeerde Vrije Universiteit (Jan Hendrikus Houtzagers) als dominee te bevestigen, zonder te wachten op de vertegenwoordigers van het classicaal bestuur, nadat zij 17 jaar zonder predikant had gezeten.

Deze actie werd ondernomen op aanraden van ds. Willem van den Bergh van Voorthuizen, waar het besluit tot Doleantie al genomen was op 10 september 1885, maar waar dit pas op 8 februari 1886 werd bekendgemaakt. Op 9 februari volgde in de gemeente van Reitsum (in Friesland) de Doleantie onder leiding van ds. J. J. A. Ploos van Amstel. In Reitsum was tevens de eerste vergadering van de vijf 'dolerende' gemeenten op 17 augustus 1886.[1]

De dolerenden vormden in 1892 de zogenaamde Vereniging met het grootste gedeelte van de Christelijke Gereformeerde Kerk die ontstaan was na de Afscheiding van 1834. Zij noemden zich voortaan de Gereformeerde Kerken in Nederland. Drie gemeenten en een aantal leden van de Christelijke Gereformeerde Kerk bleven bestaan als de Christelijke Gereformeerde Kerken.

Er wordt wel gezegd dat de Doleantie een vervolg was op het Réveil uit de jaren dertig van de 19e eeuw.

Bron

  1. Brouwer, J. H. et al, (red) Encyclopedie van Friesland 1958. Doleantie

Monumenten in de buurt van Zaalkerkje opgericht door de Doleantie in Maarssen

Richmond

Kerkweg 10
Maarssen (Gemeente Stichtse Vecht)
Fraai gepleisterd herenhuis met rechte kroonlijst. Fraaie raamomlijstingen, deur met amandelvormig motief Louis XVI. Links (nr 12) een vleug..

Buitenlust

Kerkweg 31
Maarssen (Gemeente Stichtse Vecht)
Eclectisch herenhuis, derde kwart 19e eeuw. Vooruitspringende middenpartij, waarvan de middenas omlijst wordt door een half-rond gesloten ni..

Open Hof

Kerkweg 20
Maarssen (Gemeente Stichtse Vecht)
Aardig 19e eeuws huis met overstekend dak en gesneden daklijst; topgevel.

Gymnastiekzaal

Gaslaan 12
Maarssen (Gemeente Stichtse Vecht)
Inleiding Aan de Gaslaan, tussen het Groene Kruisgebouw en de brandweerkazerne en tegenover een kerk uit dezelfde periode gelegen vrijstaan..

Pand, een harmonisch geheel vormend met de buurnummers 4-5

Breedstraat 26
Maarssen (Gemeente Stichtse Vecht)
Pand, een harmonisch geheel vormend met de buurnummers 4-5. Gemoderniseerd.

Kaart & Routeplanner

Route naar Zaalkerkje opgericht door de Doleantie in Maarssen

Foto's (1)