Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Fort bij Tienhoven, aardwerk in Tienhoven

Militair Object

Nieuweweg 20
3612NB Tienhoven (gemeente Stichtse Vecht)
Utrecht

Bouwjaar: 1848-1850


Beschrijving van Fort bij Tienhoven, aardwerk

Omschrijving complexonderdeel 1 Het uit 1848-1850 stammende AARDWERK van het Fort bij Tienhoven is een verhoogd, door water omgeven terrein met een ongeveer ovale vorm. Het aardwerk is beplant met iepen en struikgewas. Het ligt in de as van de Nieuweweg, die aan de zuidzijde om het aardwerk heen geleid is. Ten westen en oosten loopt de Tienhovense Vaart, aan de zuidzijde de Nieuweweg, een acces dat is omgelegd door de aanleg van het fort en tevens dienst deed als inundatiekade. Het aardwerk is afgevlakt, maar deels nog geaccidenteerd. Aan de westzijde resteren in de gracht alleen de landhoofden van de toegangsbrug. Het bomvrije wachthuis in het midden stamt uit 1848-1850, het wachtgebouw bij de entree aan de westzijde uit 1880. In 1939-1940 werd een mitrailleurkazemat gebouwd aan de noordzijde op het aardwerk. Ten zuiden en noorden, aan weerszijden van de Nieuweweg en de Tienhovense Vaart, zijn in 1885-1886 épaulementen aangebracht ter versterking van de militaire situatie. Op deze verhogingen zijn in 1939-1940 twee groepsschuilplaatsen en een mitrailleurkazemat geplaatst. Waardering complexonderdeel 1 Het aardwerk is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarde als redelijk gaaf voorbeeld van een rond omgracht fort uit XIXb/c, alsmede van krijgshistorische waarde als onderdeel in de ontwikkeling van de krijgskunde in Nederland in de negentiende eeuw. Tevens van ensemblewaarde in relatie met de overige complexonderdelen. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 524838
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Fort bij Tienhoven
Fort bij Tienhoven
Fort bij Tienhoven
Locatie Tienhoven
Algemeen
Bouwmateriaal baksteen
Eigenaar Staatsbosbeheer
Huidige functie natuur
Gebouwd in 1850
Monumentale status beschermd
Monumentnummer  531467
Deel wachtgebouw van Fort bij Tienhoven.
Deel wachtgebouw van Fort bij Tienhoven.
Tekening van het fort zoals het er in het begin heeft uitgezien.
Restant van een koepelkazemat, voor/ten oosten van het bomvrije hoofdgebouw A.

Fort bij Tienhoven, of ook wel kortweg Fort Tienhoven, is in de Nederlandse gemeente Stichtse Vecht een fort dat deel uitmaakte van de Nieuwe Hollandse Waterlinie.

Ligging en bouw

Met de bouw van het fort in de zuidwesthoek van de Loosdrechtse Plassen wordt gestart in 1848, twee jaar later is het fort voltooid. Het is gebouwd aan het kanaal naar de rivier de Vecht. In de directe omgeving bevinden zich diverse inundatiewerken met een relatie tot het fort zoals de Kraaienestersluis.

Het fort is qua opzet nagenoeg gelijk aan de forten Fort Kijkuit en Fort Spion. Op het fort staat een vierkant wachthuis van baksteen, dat in tegenstelling tot de wachthuizen op Kijkuit en Spion is gefundeerd op roosters. De invoering van het getrokken geschut maakt het fort meteen verouderd. In 1879 gaat men over tot het verbeteren van het fort. De borstweringen worden verhoogd en verzwaard. Het wachthuis wordt grondig verbouwd tot een bomvrije kazerne voor maximaal 52 manschappen en twee onderofficieren.

Verder wordt, links van de toegangsbrug, een tweede gebouw opgetrokken. Dit wachthuis, gebouw B, diende voor de huisvesting van de onderofficieren, bevatte het telegraafkantoor en een kruitmagazijn. In 1882 waren de wijzigingen voltooid. Bij de wijzigingen was de aanleg van twee damsluizen ten behoeve van de inundatie inbegrepen. Deze werden aangelegd onder leiding van Majoor Genie Commandant J.E.N. Schimmelpenninck van der Oye en Kapitein A.F. Swaan.

In 1885 en 1886 werd een remise (gebouw C) opgetrokken voor het opbergen van twee vuurmonden. De fortwachterswoning dateert uit 1892 ter vervanging van een ouder gebouw. In 1939/1940 werd de remise op het fort verwijderd en bouwde men in de voorwal een koepelkazemat. Deze werd door de Duitsers tijdens de Tweede Wereldoorlog opgeblazen om het materiaal te kunnen hergebruiken.

Tegen het begin van de Tweede Wereldoorlog werden ten westen en ten zuidwesten van het Fort bij Tienhoven, of aan de Vechtzijde, verschillende groepsschuilplaatsen en enkele kazematten gebouwd. Deze werden toegevoegd om de sluizen en de accessen te helpen verdedigen.

In het landschap zijn de profielen te herkennen van twee emplacementen voor positiegeschut, die tegelijkertijd naast het fort werden gebouwd. Ook een tankversperring ligt nog onder de grond verscholen op ongeveer 300 meter voor het fort.

Functie

De functie van het Fort bij Tienhoven was om het acces dat werd gevormd door de Tienhovensche Vaart (huidige Tienhovense kanaal) en de inundatiekade langs deze vaart af te grendelen. Voorts werden de lokale inundatievoorzieningen beveiligd.

Het Fort bij Tienhoven is gewaardeerd als rijksmonument en Staatsbosbeheer is de eigenaar. Het fort is teruggegeven aan de natuur en er verblijven vleermuizen. Het is niet toegankelijk voor publiek, maar de omgeving wordt regelmatig opgeknapt, waardoor het fort van de buitenkant zichtbaar is.

Externe links

Zie ook



Monumenten in de buurt van Fort bij Tienhoven, aardwerk in Tienhoven

Fort bij Tienhoven, fortwachterswoning

Nieuweweg 20
Tienhoven (Gemeente Stichtse Vecht)
Omschrijving complexonderdeel 5 De aan de zuidwestzijde van het fort, bij de voormalige toegangsbrug, doch aan de overzijde van de Nieuwewe..

Fort bij Tienhoven, bomvrij wachtgebouw A

Nieuweweg 20
Tienhoven (Gemeente Stichtse Vecht)
Omschrijving complexonderdeel 2 Het in grauwe bakstenen, gedeeltelijk bepleisterde bomvrije WACHTGEBOUW A uit 1848-1850 is gelegen in het m..

Fort bij Tienhoven, bomvrij wachtgebouw B

Nieuweweg 20
Tienhoven (Gemeente Stichtse Vecht)
Omschrijving complexonderdeel 3 In 1880 opgericht bomvrij WACHTGEBOUW B, gelegen aan de noordwestzijde op het aardwerk van het fort. Het wa..

Fort bij Tienhoven, damsluis B

Nieuweweg 20
Tienhoven (Gemeente Stichtse Vecht)
Omschrijving complexonderdeel 4 De bij de inundatiekade, gevormd door de Nieuweweg behorende DAMSLUIS B uit 1879-1880, is gelegen in de Tie..

fort bij tienhoven

fort bij tienhoven
tienhoven (Gemeente stichtse vecht)
Cluster 20. Gietstalen koepelkazematten type G. NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE Inleiding Twee betonnen restanten van GIETSTALEN KOEPELKAZEMATTE..

Kaart & Routeplanner

Route naar Fort bij Tienhoven, aardwerk in Tienhoven

Foto's (1)