Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Wilhelminagasthuis in Amsterdam

Gebouw

Marius van Bouwdijk Bastiaansestraat 23
1054RS Amsterdam
Noord Holland

Bouwjaar: 1925
Architect: Dienst Publieke Werken


Beschrijving van Wilhelminagasthuis

Omschrijving RÖNTGENGEBOUW (4) onderdeel van het Wilhelmina Gasthuis complex in 1925 ontworpen door de Dienst Publieke Werken. Het gebouw is overhoeks tegen het voormalige vrouwenpaviljoen gebouwd en heeft in de aan de straatzijde gelegen gevel geen ingang. Het hoekgebouw, met daarin een collegezaal en een röntgenafdeling, is uitgevoerd in de stijl van de Amsterdamse School. Het pand is opgetrokken in baksteen (kruisverband), op een nagenoeg rechthoekige plattegrond, onder een plat dak met twee lagen aan de Eerste Helmerssstraat en onder een schuine lichtkap met drie lagen aan de kant van het W.G.-plein. De lateien, de overhoekse luifel en andere details zijn van hardsteen. De gevel aan het W.G.-plein met de entree heeft in de linkerhoek een paraboolvormig venster met gebogen, ijzeren roedenverdeling, onder een samengesteld overhoeks venster met luifel. De eerste verdieping heeft boven de deurpartij drie geschakelde drieruits ramen met aan het einde links en rechts, een drieruits lichtspleet. In de bovenhoeken onder het dak, komt een klein venster met kruisroede voor. Het rechterdeel van de gevel heeft op de eerste verdieping drie vierruits vensters. De gevel, die hier een verdieping hoger eindigt dan het linkerdeel en de gevel aan de Helmersstraat, bevat onder de lijst van het platte dak een laag, breed meerruits venster met ijzeren roedenverdeling. De oostelijke zijgevel heeft een samengesteld overhoeks venster met luifel en op de verdieping in de rechterhoek een klein venster met diagonale roedeverdeling. De zuidelijke, evenwijdig aan de Eerste Helmersstraat gelegen gevel heeft op de begane grond een doorlopend lintvenster. Aan de rechterzijde van de gevel bevindt zich, bij wijze van contrast, een verticaal gerichte schacht van een trappenhuis. Deze reikt hoger dan de gevellijst en is door middel van inzwenkend muurwerk met de halfrond eindigende gevel aan de rechterzijde verbonden. Het lintvenster zet zich als samengesteld hoekvenster voort in de westgevel. Het venster bestaat aan de zuidzijde uit vijf, door natuurstenen muurdammen gescheiden ramen die op de hoeken links en rechts overeenkomstig de hoekbeëindiging rond van vorm zijn. Boven het venster komen geschakelde 2x4 en op de hoeken 3x4-ruits bovenlichten voor. Van de bovenlichten zijn de onderste als kleine uitzetramen uitgevoerd. Het lintvenster wordt afgesloten door een strek. Op de verdieping bevinden zich twee gekoppelde ramen met een geometrische roedenverdeling met daartussen een naar achterwijkende lichtspleet met natuurstenen lijsten. Deze rusten op een natuurstenen console die gedeeltelijk tot onder de ramen reikt. De schacht waarin het trappenhuis is ondergebracht bevat op de begane grond een in een houten omlijsting gevat valraampje. Halverwege de verdieping komt een samengesteld hoekvenster voor met een 3x4-ruits raam in de gevel en in de nis met golvend muurwerk een 1x4-ruits raam. De twee traveeën tellende westelijke gevel, haaks op de Eerste Helmersstraat bevat behalve het omlopende lintvenster op de begane grond, drie geschakelde paraboolvormige kleine vensters temidden van natuurstenen ornamenten op de verdieping. Een natuurstenen, met een kraal geprofileerde daklijst loopt vanuit de zuidgevel hier door. Interieur. De voormalige, rechthoekige collegezaal op de verdieping, is nog geheel intact en heeft aan drie zijden hoge tribunes met houten opklapbankjes en granito treden. Onder de tribune, aan de kopse kant bevindt zich een ruimte voor de amanuensis, afsluitbaar met een vouwhek. Boven de tribune, op de overloop, bevinden zich houten opbergkasten. Het plafond is een constructie van betonnen balken met daarboven een vlakke plaat met ruiten. Aan de kopse kant, tegenover de tribune, bevinden zich twee nog werkende, krachtige ventilatoren. Meer opbergkasten bevinden zich in de ruimte naast de collegezaal en in de gangen. De röntgenkamers op de begane grond en in de kelder hebben metalen deuren. De trap heeft een ongeverfd houten leuning en een sober versierde trappaal. Waardering De uitbreiding van de voormalige vrouwenkliniek uit 1925 is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde als voorbeeld van een ziekenhuispaviljoen in de stijl van de Amsterdamse School, speciaal gebouwd ten behoeve van een röntgenafdeling en een collegezaal en als historisch-functioneel onderdeel van het voormalig Wilhelminagasthuiscomplex. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 524817
Laatste wijziging: 2014-10-02 18:33:51.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Wilhelmina Gasthuis aan de Eerste Helmersstraat; circa 1900.
Detail van de gevel van het voormalige poortgebouw aan de Eerste Helmersstraat
Tekening uit 1892
Voormalig Chirurgiegebouw aan het WG-plein 100.

Het Wilhelmina Gasthuis (WG) is een voormalig ziekenhuis in Amsterdam.

Op 28 mei 1891 legde het tienjarige, nog niet officieel ingehuldigde koninginnetje Wilhelmina, de eerste steen voor het Wilhelmina Gasthuis. Het zou een ziekenhuis worden in een parkachtige omgeving. Het ziekenhuis kwam in de buurt van het vroegere pesthuis en Buitengasthuis, gelegen buiten de stadswallen, zuidwestelijk van de Singelgracht.[1] In de loop der tijd raakte het ziekenhuis ingebouwd door de bebouwing van Oud-West.

In 1925 werd een begin gemaakt met bouwactiviteiten die het karakter van het WG geheel hebben veranderd. Er werden nieuwe paviljoens opgetrokken waar diverse klinieken werden gehuisvest.

Wegens het 75-jarig bestaan (1891-1966) van het Wilhelmina Gasthuis, bood het personeel een bronzen beeld aan van een 10-jarige Koningin Wilhelmina, gemaakt door Mari Andriessen, dat daar in 1967 werd geplaatst. Na tijdelijke opslag, verhuisde het beeldje in 1984 naar de ingang van de nieuwbouw van het AMC.

Het WG was decennialang een academisch ziekenhuis bij de Universiteit van Amsterdam, samen met het oudere en nog centraler gelegen Binnengasthuis. In 1981 werden beide ziekenhuizen samengevoegd en verhuisden naar het uiteindelijke AMC in Holendrecht (Amsterdam-Zuidoost). Tussen 1981 en 1983 verhuisde het WG, in gedeelten, naar de nieuwe locatie.

Na de sluiting in 1983 is het terrein gedeeltelijk gesaneerd, enkele oude gebouwen staan nog overeind en kregen nieuwe functies. Verschillende nieuwe straatnamen op het terrein werden vernoemd naar medisch personeel dat hier vroeger werkzaam was.

De naam van het ziekenhuis wekte in het buitenland nog wel eens wat verwarring: in het WG werkzame onderzoekers vonden hun artikelen soms terug in literatuurlijsten met een hen onbekende mede-auteur, een zekere Wilhelmina Gasthuis.[2][3][4]

Op het terrein van het voormalige ziekenhuis bevinden zich diverse bedrijven en woningen. Het staat bekend als het "WG-terrein".

Zie ook

Externe links


Monumenten in de buurt van Wilhelminagasthuis in Amsterdam

Poortgebouw van Wilhelminagasthuis

Helmersplantsoen 1
Amsterdam
Omschrijving Voormalig HOOFDGEBOUW en POORT (1) als eerste onderdeel van het complex Wilhelmina Gasthuis in 1891-1893 gebouwd in opdracht ..

Wilhelminagasthuis

Wg-Plein 100
Amsterdam
Onder monumentnummer 526940 zijn de overige adressen ingevoerd, die om technische redenen niet onder dit monumentnummer in de Objecten Data ..

gebouw

Wg-Plein 100
Amsterdam
Dit monumentnummer vormt samen met nummer 527012 een aanvulling op monumentnummer 524815, omdat om technische redenen niet alle adressen ond..

Wilhelminagasthuis

Wg-Plein 100
Amsterdam
Dit monumentnummer vormt samen met nr.526940 een aanvulling op monumentnummer 524815, omdat om technische redenen niet alle adressen onder d..

Hollandse Manege

Vondelstraat 140
Amsterdam
Hollandsche Manege (1880, door A.L.van Gendt), een inpandig gelegen complex bestaande uit een gang onder de huizen van de Vondelstraat door,..

Kaart & Routeplanner

Route naar Wilhelminagasthuis in Amsterdam