Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Nedinscogebouw in Venlo

Gebouw

Molensingel 15
5912AC Venlo
Limburg

Bouwjaar: 1929
Architect: Hans Schlag


Beschrijving van Nedinscogebouw

Inleiding In de jaren twintig van de twintigste eeuw verrees in Venlo-Zuid vlakbij de Maas, het uiterst moderne fabriekscomplex van het optisch en fijnmechanisch bedrijf "Nederlandse Instrumenten Compagnie" (Nedinsco) een verkapte dochteronderneming van het Duitse Carl Zeiss Jena. In verschillende fasen ontstond een functioneel en transparant gebouw. Verantwoordelijk voor het ontwerp was architect Hans Schlag uit Jena. De toren, de aanpalende fabrieksvleugel en de machinehal vormen een zuiver voorbeeld van het Nieuwe Bouwen. De bouw werd in 1929 uitgevoerd door de gerenommeerde firma "Dyckerhoff & Widman AG" uit Düsseldorf. Beschermenswaardig is de markante toren met een hoogte van 36 meter en zeven deels acht bouwlagen, welke diende voor het richten en afstellen van grote optische instrumenten en de aansluitende fabrieksvleugel eveneens gebouwd in 1929, deze telt vier bouwlagen ("Bau IV"). De fabrieksvleugel is aan de oostzijde voorzien van een aangebouwde machinehal, deze dateert ook uit 1929 ("Bau V"). De machinehal en de fabrieksvleugel zijn voorzien van diverse deels jongere en oudere aanbouwen. Omschrijving De TORENBOUW bestaande uit twee volumes en afgedekt met platte daken. In het hoogste volume, aan de oostzijde, is het trappenhuis ondergebracht. Dit volume telt acht bouwlagen. Het volume aan de westzijde telt zeven bouwlagen. Hierin was o.a. de werkplaats voor de afstelling van duikbootperiscopen ondergebracht. Het toegepaste bouwmateriaal is gewapend beton. De metalen vensterkozijnen met kleine roedeverdeling zijn deels nog oorspronkelijk met name in de oost- en noordgevel, deels vernieuwd in de west- en zuidgevel. De eerste bouwlaag van het trappenhuisvolume is door latere aanbouwen aan het oog onttrokken. Het trappenhuisvolume in de oostgevel springt vooruit: in elke bouwlaag aan de linkerzijde een klein vierkant venster en rechts een groot venster met 80-ruits roedeverdeling. Het trappenhuisvolume loopt hoger door en is in de oostgevel voorzien van een eenvoudige versiering in de vorm van een blokvormige vlaggenstokhouder. Het volume met de werkplaatsen telt zeven bouwlagen en omsluit het trappenhuisvolume aan drie zijden. De oostgevel aan de linkerzijde van het trappenhuisvolume heeft in elke bouwlaag een vierkant venster met roedeverdeling. In de zuidgevel aan de rechterzijde eveneens in elke bouwlaag een rechthoekig venster. Aan de linkerzijde heeft de zuidgevel een open en transparant karakter met grote veelruits vensterkozijnen. Deze vensterkozijnen zijn deels vernieuwd, tevens zijn de borstweringen deels verhoogd. De linkerzijde van de zuidgevel telt drieëneenhalve venstertravee. De westgevel aan de Maaszijde telt vier venstertraveeën. De vensterkozijnen zijn deels vernieuwd; de borstweringen zijn verhoogd. De vensters in de eerste bouwlaag zijn dichtgezet. De noordgevel van het torenvolume sluit aan op de fabrieksvleugel evenwijdig aan de Maas. Slechts de bovenste drie bouwlagen zijn zichtbaar. Deze gevel telt vier venstertraveeën. De grote vensters hebben een 20-ruits roedeverdeling. De vier vensters onder de dakrand hebben een 12-ruits roedeverdeling. Het dakterras is voorzien van een metalen hekwerk. Van het INTERIEUR is o.a. het authentieke trappenhuis van belang. De trappen zijn uitgevoerd in beton. In de hoogste bouwlaag is een smeedijzeren trap aanwezig. In de kelderverdieping zware betonnen kolommen. De FABRIEKSVLEUGEL aansluitend aan de torenbouw telt vier bouwlagen en wordt afgedekt met een plat dak. Deze vleugel werd tijdens de Tweede Wereldoorlog flink beschadigd. Oorspronkelijk had dit volume een flauw zadeldak. Dit is na 1945 vervangen door een plat dak. De westgevel telt in hoofdopzet acht venstertraveeën. De vensters hebben veelruits roedeverdeling en de kozijnen zijn deels vernieuwd. De borstweringen zijn deels verhoogd. Halverwege maakt de westgevel een lichte knik. Van de oostgevel aan de binnenplaatszijde zijn alleen de drie bovenste bouwlagen zichtbaar. De grote vensterkozijnen met veelruits roedeverdeling zijn vernieuwd. De MACHINEHAL staat haaks op de oostgevel van de fabrieksvleugel en heeft een vierkante plattegrond en telt een bouwlaag plus zadeldak. In het zadeldak een grote lichtstraat en enkele kleinere dakramen. De machinehal is door latere aanbouwen geheel ingesloten. Het authentieke skelet in beton en staal in nog grotendeels aanwezig. De oorspronkelijk grote vensterkozijnen zijn opgevuld met bakstenen wanden. Waardering Het fabrieksgebouw van Nedinsco bestaande uit toren, de aanpalende fabrieksvleugel en de machinehal, vertegenwoordigt algemeen belang en bezit cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een typologische ontwikkeling binnen de fabrieksarchitectuur in de eerste decennia van de twintigste eeuw. De architectuurhistorische waarden worden bepaald door het belang van het pand voor de bovenregionale geschiedenis van de architectuur als representant van het nieuwe Bouwen in Nederland; de esthetische kwaliteiten van het ontwerp en als voorbeeld van het oeuvre van architect Hans Schlag. Het gebouw bezit ensemblewaarden door de markante en beeldbepalende situering aan de Maas in Venlo-Zuid. Het gebouwencomplex is tenslotte van algemeen belang vanwege de redelijke mate van architectonische gaafheid van het ex- en een deel van het interieur en de architectuurhistorische en typologische zeldzaamheid. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 524762
Laatste wijziging: 2014-10-12 19:38:37.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Nedinscogebouw
Nedinsco-complex Venlo in 2014
Nedinsco-complex Venlo in 2014
Locatie Molensingel 15, Venlo
Oorspr. functie Fabriek
Huidig gebruik kantoren
Start bouw 1923
Bouw gereed 1929
Hoogte tot top 36 m
Status restauratie, herbestemming
Bouwstijl Bauhaus
Dakhoogte 36m
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 524762
Overig
Verdiepingen 4, toren 8 bouwlagen
Aantal liften 2
Architect Hans Schlag, diederendirrix (herbestemming)
Eigenaar Woonwenz
Aannemer Dyckerhoff & Widmann (Dywidag)
Nedinsco-complex gezien vanuit het noorden, opname 2005
Nedinsco-complex gezien vanuit het noorden, opname 2005
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

Nedinsco is een (rijks)monumentaal, voormalig industrieel complex in Venlo in Bauhaus-stijl. Markant onderdeel van dit complex is de 36 meter hoge torenconstructie, welk in 1929 gebouwd is. Tot 2007 was hier de Nedinscofabriek gevestigd.

Ontstaansgeschiedenis

De fabriek werd in 1920 opgericht door de Duitse firma Carl Zeiss uit Jena in een oude stilgelegde chocoladefabriek. Carl Zeiss gebruikte het bedrijf om de bepaling in het Verdrag van Versailles te omzeilen dat Duitsland geen oorlogsmaterieel mocht produceren. Ned-ins-co betekent Nederlandse Instrumenten Compagnie: een neutraal begrip dat moest verheimelijken dat er legermaterialen zoals afstandsmeters, periscopen en seinlampen werden gemaakt.

In 1923 werd in opdracht van Zeiss begonnen met de bouw van een nieuw fabriekscomplex en werd de architect Hans Schlag ingeschakeld voor het ontwerp. Het torengebouw werd gebruikt om de optische instrumenten uit te richten en diende tevens voor de ijking van de grotere meetafstanden. Dit gebeurde door de instrumenten af te stellen op de vele kerktorens in de omgeving van Venlo. In de jaren dertig groeide Nedinsco uit tot een modern geoutilleerd bedrijf van wereldfaam, vanwaar een sterke impuls uitging op de regionale economie. Anderzijds werd Nedinsco door de nazi's vanaf 1935 ingeschakeld bij militaire spionage. In 1944 verwoestte een vliegtuigbom het fabrieksgebouw, alleen de toren overleefde het bombardement. Na de oorlog werd Nedinsco door de Nederlandse regering in beslag genomen en na een periode van tijdelijk beheer verkocht aan de Arnhemse fabrikant G. Beusker, die de fabriek opnieuw opbouwde.

Architectuur

Kenmerkend voor de bouwstijl is de eenvoudige, rechtlijnige structuur opgetrokken uit beton en staal. Het gebouw is een goed voorbeeld van de 'Nieuwe Zakelijkheid' die in de jaren 20 in de mode was. Andere voorbeelden zijn de Van Nelle fabrieken in Rotterdam en de 'Witte Dame' van Philips in Eindhoven.

Van het interieur is voornamelijk het trappenhuis, met op de bovenste verdieping een smeedijzeren trap, van monumentaal belang. Aan de noordzijde een vier verdiepingen tellende fabrieksvleugel. Deze vleugel had oorspronkelijk een afgeplat zadeldak, maar is in 1945 vervangen door een plat dak. De machinehal, haaks op de oostgevel van de fabrieksvleugel, telt 1 bouwlaag met zadeldak met daarin een grote lichtstraat en enkele kleinere dakramen.

Monumentale waarde

  • Cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een typologische ontwikkeling binnen de fabrieksarchitectuur in de eerste decennia van de 20e eeuw.
  • Architectuurhistorische waarde vanwege bovenregionale geschiedenis van de architectuur als representant van Het Nieuwe Bouwen in Nederland en als voorbeeld van het oeuvre van Hans Schlag.
  • Ensemblewaarden door de markante en beeldbepalende situering aan de Maas in Venlo-Centrum-Zuid.
  • Algemeen belang vanwege de redelijke mate van architectonische gaafheid van het ex- en een deel van het interieur en de architectuurhistorische en typologische zeldzaamheid.

Nieuwe functie

Het industriële rijksmonument stond de afgelopen jaren leeg, maar inmiddels is in opdracht van woningcorporatie Woonwenz en met hulp van subsidie van het rijk en de provincie, de restauratie en herbestemming van het markante complex gestart. In de Nedinscofabriek komen onder andere 27 starterswoningen, kantoren voor de gemeente Venlo en een Mediahuis.Het gebouw is begin 2013 opgeleverd.

Het plan voor restauratie en herbestemming van de Nedinscofabriek is ontworpen door de architecten Bert Dirrix en Remco Mulder van architectenbureau Diederendirrix in Eindhoven.

Op 18 mei 2011 werd bekend, dat Omroep Venlo vanaf 2013, samen met een aantal afdelingen van de gemeente, haar intrek zou nemen in het tegen die tijd gerenoveerde Nedinscocomplex. Samen met L1 en een mediabedrijf werd de voormalige machinehal tegen het einde van 2012 in gebruik genomen. Media Groep Limburg, waarvan Dagblad De Limburger deel uitmaakt, heeft intussen afgehaakt.[1] Op de bovenste etage is ook een horecagelegenheid gevestigd.

Zie ook

Externe links


Monumenten in de buurt van Nedinscogebouw in Venlo

Woonhuis

Roermondsestraat 57
Venlo
Inleiding Woonhuis op rechthoekig grondvlak in dwarsrichting aan rooilijn van de Roermondsestraat te Venlo. Het pand is exemplarisch voor ..

O.L.V. Onbevlekt Ontvangenkerk

Sinselveldstraat 35
Venlo
O.L.Vrouw Onbevlekt Ontvangen, 1913-1914, P.J.H.Cuypers. Driebeukige neogotische kruisbasiliek met zeshoekige kruising, bekroond door een ko..

Romerhuis

Wijngaardstraat 2
Venlo
Romerhuis, oorspronkelijk XVI, met gotische voorgevel, in 1939-'41, gerestaureerd en gecompleteerd, in 1944-'45 zeer zwaar beschadigd: opnie..

Kapel Mariaweide/Domani

Nieuwstraat 41
Venlo
Laatgotische driezijdig gesloten kapel, XVd, van het voormalige Augustinessenklooster Mariaweide, gerestaureerd en met twee lage zijbeuken e..

Huis met smalle lijstgevel

Vleesstraat 45
Venlo
Huis met smalle lijstgevel, XIXa, voorzien van een onderpui met snijwerk en een dakkapel in Lodewijk XVI-stijl.

Kaart & Routeplanner

Route naar Nedinscogebouw in Venlo