Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Martenastate 2 Martenastate, tuin en park in Koarnjum

Tuin Park Landgoed

Swarte Singel 2
9056PN Koarnjum (gemeente Leeuwarderadeel)
Friesland

Bouwjaar: 19e eeuw 1912 (herinr.) 1972 (herinr.) 1900 19e eeuw 1912 (herinr.) 1972 (herinr.)
Architect: L.G. le Roy (1972) Roy 1972 L.G. le Roy (1972)


Beschrijving van Martenastate 2 Martenastate, tuin en park

Omschrijving onderdeel 2: HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG. De aanleg van Martenastate, ten dele omzoomd door open weiden, is te onderscheiden in drie kenmerkende onderdelen: a. het omgrachte voormalige stinsterrein met huis (huisplaats); b. aansluitend ten oosten daarvan een omgracht bastionvormig terrein; c. het wandelpark ten noorden hiervan. Ad.a. Het vrijwel vierkante stinsterrein dateert wellicht uit de middeleeuwen en is geheel omgracht. Evenwijdig aan de westgracht, langs de voorzijde van het terrein en het huis, loopt een rechte met linden beplante toegangslaan. Deze laan vormt het verbindende element tussen de westelijk gelegen kerk, het huis, de twee bijgebouwen en het landschapspark. Zuidelijk van de huisplaats liggen weilanden, zodat vanaf het huis open zichten op het omringende landschap worden verkregen (en omgekeerd vanaf De Wier op het huis). Ad.b. Het omgrachte bastionvormige terrein (weide) sluit aan de zuidzijde aan op de oostgracht van het stinsterrein; aan de noordzijde op de slingerende waterpartij; parallel aan de noordgracht loopt een oude laan met knotlinden. Ad.c. Het huidige wandelpark omvat met name elementen van de 19de-eeuwse landschapsstijl (slingerende waterpartijen, paden, geboomte en een bergje), elementen uit eerder periodes (enkele oude lindelanen, een kastanjelaan en een oude beukenloofgang, paden, aanplant en hekwerken uit 1912 - toen de aanleg werd getransformeerd tot openbaar toegankelijk wandelpark) en de resultaten van de renovatie van 1972 naar de ideeën van tuin'kunstenaar' Louis G.L. Le Roy. De kern van de rondwandeling wordt gevormd door de slingerende waterpartij, die eindigt in een S-vormige vijver die aan de randen is beplant met oude bomen. De paden rondom bieden wisselende zichten op de waterpartij. De aanleg is sterk naar binnen gekeerd, vrijwel zonder zichten naar de omringende weilanden (één zichtas vanaf de oostrand is dichtgezet). Vanaf het bergje op de oostrand van de aanleg is een zicht op het huis. De bug in het noordelijk gedeelte is vernieuwd. Vermeldenswaard is verder de bijzondere stinzenflora (o.a. adderwortel, Haarlems klokkenspel en gele anemoon) die verband kan houden met zowel het oudere stinsterrein als met de mogelijk eerste helft 19de-eeuwse aanleg in landschapsstijl. Waardering HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG is van algemeen belang: - vanwege de ouderdom; - vanwege de tuinhistorische geschiedenis verbonden aan de aanleg; - als gaaf voorbeeld van een stinsterrein met bijbehorende omgrachting, lanen en stinzenflora; - vanwege de bijzondere compositie van lanen, open ruimten, stateterrein met omgrachting in samenhang met de in landschappelijke stijl aangelegde parktuin, waarin oudere tuinelementen en stinzenflora; - vanwege de aanwezigheid van monumentale solitairen en boomgroepen uit de tijd van de aanleg; - als voorbeeld van de ontwikkeling van particulier tot openbaar toegankelijk terrein; - vanwege de functioneel-ruimtelijke samenhang met de andere onderdelen van de buitenplaats. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 524384
Laatste wijziging: 2014-10-11 14:08:13.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Martenastate
Natuurgebied
Situering
Land Nederland
Locatie Friesland
Dichtstbijzijnde plaats Cornjum
Informatie
Oppervlakte 0,045 km²
Beheer It Fryske Gea
Foto's
Martenastate in 2015
Martenastate in 2015

Martenastate is de naam van een state in de Friese plaats Cornjum, officieel Koarnjum, in de gemeente Leeuwarderadeel. De oude Martenastate werd sinds de 15e eeuw bewoond door de adellijke families Van Martena, Van Burmania en Vegelin van Claerbergen. De laatste bewoner, die al deze namen in zijn achternaam verenigde, liet de state na aan de kerkvoogdij, maar deze besloot in 1899 de verpauperde gebouwen te slopen. Architect W.C. de Groot ontwierp het huidige miniatuur-kasteeltje (1900). Op het terrein bevindt zich een heuvel met familiegraven van de adellijke bewoners. De toegangspoort (uit 1620) bij de ingang van het park is afkomstig van het afgebroken Land­schapshuis te Leeuwarden.

Het 4,5 ha grote park rondom de state is een van de rijkste stinsentuinen van Fryslân. In het voorjaar zijn hier onder meer Haarlems klokkenspel, bostulp, holwortel, vingerhelmbloem, daslook, gele anemoon, adderwortel en de boerenkrokus te bewonderen. De tuin wordt beheerd door It Fryske Gea.

Zie ook

Trivia

Op het terrein van Martenastate ligt een kleinschalig natuurkampeerterrein.


Monumenten in de buurt van Martenastate 2 Martenastate, tuin en park in Koarnjum

Martenastate 1 Martenastate, hoofdgebouw

Swarte Singel 2
Koarnjum (Gemeente Leeuwarderadeel)
Omschrijving onderdeel 1: HOOFDGEBOUW (Martenastate). Het hoofdgebouw is gelegen op een omgracht terrein en opgetrokken in 1899-1900 naar ..

Martenastate 3 Martenastate, toegangspoorten

Swarte Singel 2
Koarnjum (Gemeente Leeuwarderadeel)
Omschrijving onderdeel 3: TOEGANGSPOORT met aangrenzende KLEINE POORT. De hoofdtoegang tot het park wordt gevormd door de in 1955 uit best..

Martenastate 6 Martenastate, hekpalen en tuinornamenten

Swarte Singel 2
Koarnjum (Gemeente Leeuwarderadeel)
Omschrijving onderdelen 6a t/m 6d: HEKPALEN en TUINORNAMENTEN. Aan de Martenawei staan twee zuilen (hekpalen) en binnen de aanleg staan e..

Martenastate 7 Martenastate, toegangshekken

Swarte Singel 2
Koarnjum (Gemeente Leeuwarderadeel)
Omschrijving onderdelen 7a en b: TOEGANGSHEKKEN. De toegangshekken tot het wandelpark rond Martenastate zijn vermoedelijk vervaardigd in ..

Martenastate 8 Martenastate, grafheuvel (familiebegraafplaats Van Burmania) en dam met hek

Swarte Singel 2
Koarnjum (Gemeente Leeuwarderadeel)
Omschrijving onderdeel 8: GRAFHEUVEL en DAM met HEK. In 1809 is door Remia Juliana Arntzenia van Burmania ten oosten van het huis een graf..

Kaart & Routeplanner

Route naar Martenastate 2 Martenastate, tuin en park in Koarnjum