Meer dan 63.000 rijksmonumenten


DRU, Gebouw A, emaileerfabriek met watertoren (Beltmancomplex) in Ulft

Nijverheid Industrie

Hutteweg 24
7071BV Ulft (gemeente Oude IJsselstreek)
Gelderland

Bouwjaar: 1913


Beschrijving van DRU, Gebouw A, emaileerfabriek met watertoren (Beltmancomplex)

GEBOUW A De EMAILLEERFABRIEK met WATERTOREN werd in 1913 gebouwd, naar een ontwerp van architect G. Beltman, en is gesitueerd op de hoek Noordstraat en Olde Hutstraat. Opvallend is dat de kop van de watertoren is uitgevoerd in dezelfde stijl als de modelmakerij uit 1902 en het magazijn uit 1905, terwijl de rest van de emailleerfabriek al veel meer de stijl van het zakelijker 'nieuwe bouwen' heeft. Na het stilleggen van de emailleeractiviteiten in 1982 zijn er delen aangebouwd en is het als componentenmagazijn in gebruik genomen. De emailleerfabriek is gebouwd op een nagenoeg vierkant grondplan en telt drie bouwlagen. De bouwvolumes zijn gegroepeerd rond een grote fabriekshal, die wordt overdekt met een groot aantal sheddaken. De omringende bouwvolumes hebben een plat dak met bitumineuze bedekking. De gevels zijn opgetrokken in roodbruine baksteen. Gele verblendsteen is ter decoratie verwerkt in de uitgemetselde daklijst en in de boogfriezen van de watertoren. Het metselwerk is uitgevoerd in kruisverband. In de noordgevel is het gebruik van betonnen elementen zichtbaar. De meest representatieve gevel is de OOSTGEVEL aan de fabrieksstraat Olde Hutstraat. Het gevelvlak heeft een horizontale en verticale geleding door de toepassing van segmentboog-vormige, ijzeren ramen met roedenverdeling. De ramen worden kleiner naarmate deze zich hoger in de gevel bevinden. De begane grond bevat ramen met een vijfentwintigruits verdeling, de vensters op de eerste verdieping hebben een vijftienruits verdeling en op de tweede verdieping een tienruits verdeling. Het gevelvlak wordt beëindigd met een decoratieve, uitgemetselde daklijst, waarin gele verblendsteen is verwerkt. De ZUIDGEVEL, in een zelfde architectuur als de oostgevel, is slechts voor een klein gedeelte zichtbaar door de belendende bebouwing. De WESTGEVEL is volledig ingebouwd in het totale complex. De NOORDGEVEL, aan de Noordstraat, is opgebouwd uit betonnen kolommen waar ijzeren beplating de ruimte tussen de kolommen opvult. De DRU-fabriek behoort tot de weinige ondernemingen in Gelderland die nog beschikken over een eigen WATERTOREN. De watertoren is in tegenstelling tot de overige delen van de emailleerfabriek rijkelijk voorzien van decoratie. De 25 m. hoge toren is opgetrokken in roodbruine baksteen. De vierkante schacht, waarin het stichtingsjaar van DRU '1754' is aangegeven boven een gele horizontale band van verblendsteen, bevat in drie van de vier gevelvlakken een segmentboogvormig, ijzeren raam met roedenverdeling. De schacht wordt afgesloten met een grotere vierkante betonnen plaat waarop het waterreservoir is geplaatst. De vier gevelvlakken van het waterreservoir zijn identiek en bevatten elk drie vensteropeningen. De gevelvlakken worden beëindigd met in gele verblendsteen uitgevoerde boogfriezen, waarboven een betonnen daklijst ter decoratie van het tegenwoordige platte dak. Oorspronkelijk was de watertoren voorzien van een piramide dak, dat in de nok was opgetild en op die manier een klein torentje vormde. In het INTERIEUR zijn betonconstructies toegepast. Het bouwvolume ten noorden van de fabriekshal bestaat uit een betonnen skelet van portaalspanten met hoge afgeschuinde hoeken. Het is waarschijnlijk een van de eerste betonconstructies in deze vorm in Nederland. Deze constructie is zeldzaam en historisch interessant. De bouwvolumes aan de oost- en zuidzijde van de fabriekshal hebben een betonconstructie die is opgebouwd uit balken in dwarsrichting, die in het midden van de overspanning worden ondersteund door een betonnen kolom. De aansluiting tussen de ligger en de kolom heeft een afgeschuinde hoek. Waardering - Van architectuurhistorische waarde vanwege het goede en redelijk gave voorbeeld van een fabrieksgebouw uit het eerste kwart van de 20ste eeuw. Het op een hoek gelegen gebouw bevat de watertoren die, ondanks het ontbreken van een dak maar met detailleringen in gele verblendsteen, een markant punt vormt. Daarnaast bezit de watertoren zeldzaamheidswaarde omdat het hier één van de weinige voorbeelden betreft van een fabriekscomplex waarvan de toren bewaard is gebleven. In het interieur van de drie bouwlagen tellende fabriek is de toepassing van de voor die tijd opmerkelijke betonconstructie bijzonder. Sheddaken dekken de naar achter gelegen grote fabriekshal af en vormen binnen het gebouw een belangwekkend onderdeel. - Van stedenbouwkundig belang vanwege de situering op de hoek Noordstraat en Olde Hutstraat. Het gebouw vormt een onderdeel van een historisch gegroeid fabrieksterrein en speelt daarin een beeldbepalende rol. Daarnaast heeft het object een ensemblewaarde in relatie tot zijn omringende bebouwing. - Van cultuurhistorische waarde vanwege zijn oorspronkelijke functie in relatie tot het productieproces van de ijzergieterij welke is verbonden met de belangrijke industriële ontwikkeling in de Liemers en daarmee een aspect van de economische geschiedenis vertegenwoordigt. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 523691
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Het Portiersgebouw, het meest zuidelijke onderdeel van de DRU-terrein
De karakteristieke toren van het Beltman-complex

DRU is een van de oudste industriële bedrijven van Nederland. Het bedrijf werd opgericht in 1754 te Ulft, de gieterij daar werd in 1973 gesloten en in 2003 verhuisde de resterende onderdelen van het bedrijf naar Duiven. In 2009 is een cultuurcentrum genaamd de DRU Cultuurfabriek in een van de gebouwen gevestigd.

Geschiedenis

De beginjaren

Op 17 mei 1754 sloten de heren Bogel, Henning, graaf Van den Bergh en zijn raadsheer Roukens een overeenkomst tot het oprichten van een ijzerhut. Het zou een van de eerste hoogovens van Nederland worden.Het ging jarenlang niet zo best met deze ijzerhut totdat in 1774 Bernard Joseph Diepenbrock en zijn neven Theodor Johannes en Bernard Johann Reigers ten tonele verschenen.[1] Zij kwamen uit Bocholt waar hun families groot aanzien genoten. Omdat zij al een ijzerhut bezaten in Bocholt hadden zij ervaring met de ijzergiettechniek. Het drietal tekende een pachtcontract en begon te investeren in de hut. Het ging veel beter met het bedrijf en na diverse pachtcontracten werden, in 1831, de families Diepenbrock en Reigers volledig eigenaren van de Ulftse hut. Daarmee was ook de naam DRU geboren (Diepenbrock en Reigers te Ulft). DRU produceerde inmiddels van alles wat uit gietijzer kon worden gemaakt, van paraplustandaards tot grafkruizen en van pannen tot kachels.

Een Gouden 20e eeuw

Geëmaileerde pannen

In de crisisjaren had ook DRU het moeilijk. Na de Tweede Wereldoorlog brak een periode aan van grote groei. Met name de DRU kachels en haarden werden veel gevraagd en ook de geëmaileerde pannen bereikten een sterrenstatus. In 1948 ging het bedrijf naar de beurs. Er werd een bedrijfsfilm gemaakt genaamd "Symfonie van Vuur en IJzer". De bedrijfsleider van DRU, A. Tijdink, vertrok en richtte ATAG op. DRU was toonaangevend als het gaat om werkomstandigheden. Zo werden er huizen voor werknemers gebouwd, was er een bedrijfsschool en een personeelsfonds. Het personeelsfonds was een voorziening waarop werknemers een beroep konden doen voor onvoorziene maar noodzakelijke uitgaven. Dit fonds zou blijven voortbestaan tot 1999. In de jaren vijftig kwamen ook de DRU gaskachels op de markt met nieuwe gepatendeerde systemen zoals thermostatische regelingen en gesloten systemen. In 1954 werd het 200-jarig bestaan gevierd en het bedrijf kreeg het predicaat Koninklijk. In 1963 kwam Prinses Beatrix op bezoek. DRU beleefde ongekende omzetgroei in de zestiger jaren met een alsmaar toenemende vraag naar gaskachels. Na verzadiging van deze markt en het oprukken van de centrale verwarming waar DRU niet succesvol in investeerde kwam het bedrijf steeds verder in de problemen. Er werd gediversificeerd maar met onvoldoende succes. In 1973 werd de ijzergieterij ontmanteld. DRU werd overgenomen door Internatio-Muller en ging roestvaststalen vloeistoftanks produceren. In 1991 werd het bedrijf wederom verkocht, nu aan de Wolters-Schaberg groep (nu Kendrion). Kendrion deed afstand van het bedrijf in 2002. In dat jaar nam de huidige directie, de heren Gelten en ter Horst het bedrijf over.[2] Het bedrijf verhuisde naar Duiven.

IJzermuseum

In 1999 verliet DRU haar bedrijfspanden in Ulft. De panden waren oud en niet langer geschikt voor een moderne bedrijfsvoering. Bovendien wilde de Gemeente Gendringen het bedrijventerrein graag hebben voor woningbouw. Een aantal DRU gebouwen is inmiddels industrieel erfgoed. Een van de oorspronkelijke panden herbergt het IJzermuseum waar vrijwel de gehele geschiedenis van DRU is terug te vinden, inclusief alle producten die het bedrijf in meer dan 250 jaar heeft voortgebracht.

Het huidige bedrijf

Otwin van Dijk bij de benoeming als burgemeester van Oude IJsselstreek, 8 juli 2016 in de DRU

In 2002 deed Kendrion afstand van het bedrijf. In dat jaar nam de huidige directie, de heren Gelten en ter Horst het bedrijf over. Het bedrijf is uitgegroeid tot een moderne multinational, met vestigingen in Nederland, België en Groot-Brittannië. Het huidige DRU maakt nog steeds haarden en kachels en is gevestigd in een pand in Duiven direct aan de A12.

Externe links



Monumenten in de buurt van DRU, Gebouw A, emaileerfabriek met watertoren (Beltmancomplex) in Ulft

DRU, Gebouw B (portierscomplex: aan- en uitbouwen rond een pakhuis)

Hutteweg 24
Ulft (Gemeente Oude IJsselstreek)
GEBOUW B De MODELMAKERIJ werd gebouwd in 1902, met stijlmotieven die zijn ontleend aan de neo-renaissance. De portiersloge is van later da..

DRU, Gebouw C (portierscomplex: de modelmakerij)

Hutteweg 24
Ulft (Gemeente Oude IJsselstreek)
GEBOUW C Tegen de oostzijde van de modelmakerij (gebouw B) werd in 1905 het MAGAZIJN gebouwd, eveneens met stijlelementen ontleend aan de ..

DRU, Gebouw D (portierscomplex: een magazijn)

Hutteweg 24
Ulft (Gemeente Oude IJsselstreek)
GEBOUW D Tegen de oostzijde van het magazijn uit 1905 (gebouw C) werd tussen 1905 en 1910 een STAMPERIJ gebouwd, voorzien van drie sheddak..

DRU, Gebouw E (portierscomplex: de stamperij)

Hutteweg 24
Ulft (Gemeente Oude IJsselstreek)
GEBOUW E Dit gebouwencomplex is SAMENGESTELD uit verschillende op zichzelf staande delen die in de loop van de tijd zijn bij- en aangebouwd..

DRU, Gebouw F (fabrieksgebouwen: exkausterlokaal/poetsafdeling en slijterij)

Hutteweg 24
Ulft (Gemeente Oude IJsselstreek)
GEBOUW F Inleiding Aan de noordzijde van de gieterij (gebouw G) is met enige tussenruimte in 1895 gebouw F gebouwd. Het gebouw is samenge..

Kaart & Routeplanner

Route naar DRU, Gebouw A, emaileerfabriek met watertoren (Beltmancomplex) in Ulft

Foto's (7)