Meer dan 63.000 rijksmonumenten


P.L. Bergansiuskazerne in Ede

Militair Object

Nieuwe Kazernelaan 2
6711JC Ede
Gelderland

Bouwjaar: 1936


Beschrijving van P.L. Bergansiuskazerne

P.L. BERGANSIUSKAZERNE met U-vormige plattegrond bestaande uit twee bouwlagen afgesloten door een overstekend, omlopend, flauw hellend schilddak gedekt met roodbruine Romaanse pannen. In het dakvlak bevinden zich enkele, lage dakkapellen met plat dak. De gevels met gepleisterde plint zijn opgetrokken in bruine baksteen in halfsteens verband. In de gevels bevinden zich voornamelijk zes-ruits stolpramen met een vier-ruits valraam als bovenlicht. Ter hoogte van de onderdorpels van de vensters op de begane grond bevindt zich een doorlopende gecementeerde lekdorpel. De vensters op de verdieping worden aan de onderzijde afgesloten door een gecementeerde lekdorpel. De symmetrische VOORGEVEL bestaat uit negen traveeën met de middentravee als symmetrie-as. De ingangspartij bevindt zich op de begane grond van de middentravee bestaande uit dubbele glasdeuren tussen smalle muurdammen aan de bovenzijde afgesloten door een rechthoekige luifel. Boven de luifel bevindt zich een drie-ruits bovenlicht. Op de verdieping bevindt zich een venster bestaande uit een twaalf-ruits stolpraam met acht-ruits bovenlicht. In het dakvlak bevindt zich een dakkapel met drie-ruits liggend raam. Op de scheiding van de bouwlagen bevindt zich de tekst `P.L. BERGANSIUS KAZERNE'. De middentravee wordt aan weerszijden geflankeerd door een travee met in beide bouwlagen twee vensters met in het dakvlak een dakkapel bestaande uit twee gekoppelde liggende, twee-ruits ramen. De middenpartij wordt aan weerszijden geflankeerd door een travee van drie vensterassen, een risalerende travee en een travee bestaande uit twee vensterassen. In de risalerende travee, afgesloten door een aangekapt schilddak, bevindt zich een hoge, licht risalerende vensterpartij over de gehele hoogte van de gevel. De LINKERZIJGEVEL is te verdelen in drie ongelijke traveeën. In de linkertravee bevinden zich drie naast elkaar geplaatste vensters bestaande uit vier-ruits onderramen met vier-ruits bovenlichten. Uiterst rechts in de travee bevindt zich een vier-ruits raam. De indeling op de begane grond in de middentravee herhaalt zich op de verdieping bestaande uit vier vensters. In de rechtertravee bevinden zich in elke bouwlaag vijf vensters. De ACHTERGEVEL bevindt zich ter plaatse van de binnenhof bestaande uit een middendeel met aan weerszijden de kopse gevels van de U-plattegrond. Centraal in de symmetrische middentravee bevindt zich de entree bestaande uit een dubbele glasdeur onder een luifel met daarboven een drie-ruits bovenlicht. Op de verdieping bevindt zich onder het overstek een twaalf-ruits stolpraam. In het verlengde van de as bevindt zich in het dakvlak een dakkapel met een liggend, drie-ruits raam. Aan weerszijden van de middenas bevinden zich negen vensters. De kopse gevels links en rechts zijn identiek met op de begane grond en de verdieping zeven naast elkaar geplaatste vier-ruits valramen. In de geveltop bevindt zich een enkele deur met glasindeling aan weerszijden geflankeerd door twee-ruits zijlichten met in de top een hijsbalk. De RECHTERZIJGEVEL is identiek aan de linkerzijgevel. In het INTERIEUR is de indeling grotendeels in oorspronkelijke staat bewaard gebleven met onder meer een oorspronkelijke ingangspartij bestaande tochtportaal hal en gangenstelsel. Waardering De P.L. BERGANSIUSKAZERNE gebouwd in 1936 in een expressionistische bouwstijl, waarschijnlijk naar ontwerp van Majoor Eerstaanwezend Ingenieur E. VAN DER STAAY. - Van architectuurhistorische waarde als voorbeeld van een kazerne in een expressionistische bouwstijl gaaf in vorm en detaillering. - Van stedenbouwkundige waarde als functioneel-ruimtelijk onderdeel van de artilleriekazernes, strategische gelegen buiten de randstad op de Veluwe in de nabijheid van het spoor. - Van cultuurhistorische waarde vanwege de functionele samenhang met de rest van het kazerneterrein, dat als geheel een rol heeft gespeeld in de geschiedenis van Ede en vanwege de geschiedenis van de Nederlandse krijgsmacht. Bovendien van waarde als voorbeeld van een militair opleidingsinstituut uit deze bouwperiode (1936). De U-vormige plattegrond is relatief zeldzaam. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 523485
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
De P.L. Bergansiuskazerne (1995)

De P.L. Bergansiuskazerne is een voormalige legerkazerne in de Gelderse plaats Ede. Hij maakte tot eind 2010 deel uit van het kazernecomplex Prins Mauritskazerne, waartoe ook de Johan Willem Frisokazerne, Mauritskazerne, Van Essenkazerne en Arthur Koolkazerne behoorden.

Het U-vormige gebouw is opgetrokken in zogenaamde zakelijk-expressionistische stijl, met elemente van de Amsterdamse School. De architect is hoogstwaarschijnlijk majoor eerstaanwezend ingenieur E. van der Staay.

Geschiedenis

De kazerne werd op 28 september 1936 in gebruik genomen en bood onderdak aan 120 leerlingen van de SROBA: School Reserve Officieren Bereden Artillerie. Deze school was eerst ondergebracht in de naastgelegen artilleriekazernes Van Essen- en Kool-, maar kampte met ruimtegebrek. In 1939, tijdens de mobilisatie, verhuisde de SROBA naar Haarlem.

Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog was in deze kazerne de Ortskommandantur van de bezetter in Ede gevestigd. Later werd de kazerne bezet door een opleidingscentrum van de Waffen-SS. De kazerne werd, samen met de Kool- en Van Essenkazerne, omgedoopt tot Bismarck-kaserne. Vanaf de bevrijding van Ede in april 1945 tot november van dat jaar waren er Canadezen in de kazerne gelegerd.

Na het vertrek van de geallieerden werd hier het depot van de Eerste Divisie gevestigd. Van hieruit werd de uitzending van militairen naar Nederlands-Indië gecoördineerd in verband met de politionele acties. De Kaderschool Geneeskundige Troepen uit Utrecht vond in 1946 een tijdelijk noodonderkomen in de Bergansiuskazerne.

Aan het begin van de jaren ’50 nam de veldartillerie het gebouw weer in gebruik als opleidingscentrum voor alle typen geschut. Dit ten behoeve van het Regiment Veldartillerie van Essen. Dit regiment vertrok in 1953 naar Breda. In 1950 was de Bewakingscompagnie Ede tevens gelegerd in de Bergansiuskazerne. In 1955 werd deze bij het Regiment van Heutsz ingedeeld.

Vanaf oktober 1983 werd de Bergansiuskazerne samengevoegd met de van Essen-, Kool-, JWF- en Mauritskazerne tot het Kazernecomplex Ede-West. In oktober 1994 kreeg dit de naam Prins Mauritskazerne.

Herbestemming

Op 1 januari 2011 heeft Defensie de kazernes overgedragen aan de gemeente Ede. Het terrein is opgenomen in het woningbouwproject "Veluwse Poort". De kazerne is aangemerkt als rijksmonument en zal een prominente plaats krijgen in de nieuwe wijk.

Naam

De kazerne is genoemd naar generaal-majoor Petrus Leonardus Bergansius (1860-1940), die van 1915 tot 1918 als kolonel diende bij het 1e Regiment Veldartillerie.

Externe link


Monumenten in de buurt van P.L. Bergansiuskazerne in Ede

Van Essenkazerne

Nieuwe Kazernelaan 2
Ede
ARTILLERIEKAZERNE 'Van Essen' (4) met H-vormige plattegrond bestaande uit twee bouwlagen met uitzondering van het éénlaags middendeel. De ..

Arthur Koolkazerne

Nieuwe Kazernelaan 2
Ede
ARTILLERIEKAZERNE 'Arthur Kool' (3) met H-vormige plattegrond bestaande uit twee bouwlagen met uitzondering van het éénlaags middendeel. D..

Johan Willem Frisokazerne

Nieuwe Kazernelaan 2
Ede
INFANTERIEKAZERNE 'Johan Willem Friso' (2) bestaande uit een fors risalerend middenpaviljoen van drie bouwlagen, geflankeerd door lange vleu..

Mauritskazerne

Nieuwe Kazernelaan 2
Ede
INFANTERIEKAZERNE 'Maurits' (1) bestaande uit een fors risalerend middenpaviljoen van drie bouwlagen, geflankeerd door lange vleugels van tw..

De Keetmolen

Stationsweg 118
Ede
De Koetmolen. Achtkantige, gemetselde beltmolen uit 1750. De Keetmolen.

Kaart & Routeplanner


Foto's (1)