Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Hilverbeek in 's Graveland

Kasteel Buitenplaats

Leeuwenlaan 7
1243KA 's Graveland (gemeente Wijdemeren)
Noord Holland

Bouwjaar: 1725-1730


Beschrijving van Hilverbeek

Omschrijving van het HOOFDHUIS (1): Het nagenoeg vierkante hoofdhuis van het complex historische buitenplaats Hilverbeek, gebouwd in de periode 1725 -1730, bestaat uit een souterrain, twee bouwlagen en een met pannen gedekt schilddak waarop vier hoekschoorstenen. Aan de noordzijde is een uitgebouwde zaal met afgeronde hoeken. De zijgevels zijn ook uitgevoerd met een kleinere uitbouw met afgeronde hoeken. De oorspronkelijke toegang bevond zich in de zuidgevel en is als zodanig nog herkenbaar. Het huis is opgetrokken in baksteen met geblokte hoeklisenen en wordt afgesloten met een kroonlijst met gesneden balusters waartussen de vensters van een mezzanino zijn aangebracht. De voorgevel is vijf traveeën breed met een middenrisaliet, waarboven een dakkapel met klauwstukken en een halfronde bekroning met snijwerk. In de middenrisaliet bevond zich de oorspronkelijke toegang, die omstreeks 1860 werd gewijzigd tot de huidige, opvallend brede glaspui met pilasters. Hierboven bevindt zich nog het oorspronkelijke venster met de omlijsting met snijwerk. Voor de toegang ligt een hardstenen stoep met enkele treden. De achtergevel wordt gedomineerd door de over drie van de vijf traveeën uitgebouwde zaal. De drie meter uitgebouwde zaal heeft afgeronde hoeken en een geaccentueerde middenpartij, waarin zich glasdeuren bevinden in een omlijsting van pilasters op de begane grond en snijwerk op de verdieping. Verder op de begane grond een stoep met enkele treden en op de verdieping een balkon. De zijgevels vertonen in principe een gelijke opzet. Zij zijn nagenoeg blind. Slechts de afgeronde uitbouw aan de westzijde heeft op beide verdiepingen en het souterrain roedeverdeelde vensters. Op de begane grond bevindt zich een in 1947 aangebrachte ondergeschikte toegang boven een keldertoegang met daarboven in plaats van een venster een blindnis. Aan de oostzijde is deze opzet door de aanbouw van het toegangsportaal uit 1860 anders geworden. Daar is het raam voor het trappenhuis boven de ingang dominant aanwezig. Hoewel het inwendige van het huis door latere aanpassingen en in mindere mate door de splitsing tot twee wooneenheden is aangetast, is de oorspronkelijke indeling nog goed herkenbaar en veel van de decoratieve afwerkingen zijn bewaard. De oorspronkelijke hoofdas van het huis ligt in noord-zuid richting op de begane grond. Op de verdieping is deze as een kwartslag gedraaid. In de hoofdas liggen de hal met daarachter de zaal. Hier om heen zijn zo symmetrisch mogelijk vier vertrekken gegroepeerd. Het oorspronkelijke trappenhuis bevindt zich in het oostelijke deel van het huis. Hier bevindt zich nog de eikenhouten trap met leuningen met balusters met snijwerk. Van de interieurafwerking is met name op de begane grond veel bewaard in de linker voorkamer, de hal en de zaal en de rechter achterkamer, voorts het trappenhuis en de afwerking in de kelder. In de kamer links voor bevindt zich een plafond in eenvoudige Lodewijk XIV stijl. De houten schouw in dezelfde stijl is hier na oorlogschade na 1945 opnieuw aangebracht. Het schilderstuk is vermoedelijk 19de eeuws, voorts houten deuren in omlijsting. De hal heeft een deels gerestaureerde marmeren vloer met een stucafwerking van wanden en plafond. Het is opvallend dat deze afwerking past in de indeling en ritmiek van de hal in zijn verkleinde vorm. Mogelijkerwijs betreft het stucwerk in neo Lodewijk XIV stijl. In ieder geval is er een opvallend verschil met het stucwerk in de zaal dat van een veel subtielere en verfijndere uitvoering is. De zaal heeft een marmeren lambries waarboven gestuukte wanden en een gestuukt plafond. Het geheel in zeer fraai Lodewijk XIV stijl vormgegeven. Hierbij dringt verwantschap met het stucwerk van Huis Baarn zich op. De stijl van werken zou mogelijk die van Jan van Logteren of Jan van der Streng kunnen zijn. De zaal heeft afgeronde hoeken, waarvan in die aan de binnenzijde later kachelnissen zijn gemaakt. Voorts dubbele houten deuren in omlijsting naar de hal en de achterstoep en enkele deuren naar de aangrenzende vertrekken. Het vertrek rechts achter heeft een eenvoudig Lodewijk XIV plafond vergelijkbaar met dat van de bibliotheek. De schouw is hier vernieuwd in empirestijl, met een hergebruikt ouder schilderstuk. Evenals op Spanderswoud en Jachtlust wordt hier ter plaatse van de schoorsteenboezem een venster aangetroffen, dat afsluitbaar is d.m.v. een spiegel. In de kelder diverse vertrekken, waaronder de kelderkeuken voorts balkenplafonds, diverse originele kasten, plavuizen vloeren en grote okergeel geglazuurde tegels op de wanden, pomp met natuurstenen waterbak. Waardering Het HOOFDHUIS is van algemeen belang: - vanwege de architectuurhistorische waarde als voorbeeld van een monumentaal, fraai huis uit de periode 1725 -1730 waarvan exterieur en interieur, ondanks enkele aantastingen nog een goed herkenbare eenheid vormen; - vanwege zijn beeldbepalende ligging. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 523476
Laatste wijziging: 2014-12-09 19:54:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Hilverbeek
De kavels van 's-Graveland, 1636

Hilverbeek is een landgoed aan de noordkant van de Leeuwenlaan, tussen Hilversum en 's-Graveland.

1634 - 1758

Op 7 juni 1634 worden 27 kavels in 's-Graveland verloot onder zes belangstellenden. Sommige belangstellenden kopen meerdere kavels, sommigen delen een kavel. Anthonis Oetgens van Waveren (1585-1658), heer van Waveren, Botshol en Ruige Wilnis, oud-burgemeester van Amsterdam, koopt de kavels 14, 15, 16 en 17 en een deel van nummer 13.

Tijdens de ontginning van het land wordt de Leeuwenlaan aangelegd, die zijn stuk land doormidden snijdt. Aan de zuidkant bouwt hij hofstede Spiegelrust, genoemd naar zijn echtgenote Anna Spiegel. Hierbij hoort ruim 70 ha grond. Aan de noordkant ligt al een hofstede (mogelijk al Hilverbeek genaamd) en wordt de hervormde kerk gebouwd door architect Daniël Stalpaert.

In 1658 erft zijn dochter Alida (1616-1686) het deel met de hofstede Hilverbeek, en zijn zoon Joan (1613-1670) het deel met boerderij Stofbergen. Alida was gescheiden van de baljuw Lodewijk van Alteren en noemt in haar testament de naam Hilverbeek (Hilferbeecq).

In 1668 erft zijn Alida's dochter Anna Catharina van Alteren (1644-1722) beide delen, dus Hilverbeek en Stofbergen. Als zij overlijdt gaat Stofbergen naar haar zoon Ludovicus de Dieu (1670-1733) en Hilverbeek naar haar andere zoon Hendrik Aurelis de Dieu (1671-1727), Ludovicus en Hendrik de Dieu verkopen hun erfdeel in 1724 aan Mr Hendrik Bicker (1670-1738), burgemeester van Amsterdam. Deze laat het huidige huis Hilverbeek bouwen.

1758

Na het overlijden van zijn weduwe in 1758 wordt het huis door familie geveild. De nieuwe eigenaar is Coenraad Jacob de Leeuw, die een Engelse landschapstuin laat aanleggen. De Leeuwenlaan is naar hem vernoemd.
In 1761 koopt hij Spiegelrust erbij. Later breidt hij zijn landgoed nog meer uit. Hij overlijdt in 1791. Na het overlijden van zijn echtgenote Jacoba Arendina Meulenaar in 1796 wordt haar neef Hendrik Muilman eigenaar. Hij laat het koetshuis en de tuinmanswoning aan weerszijden van het voorplein afbreken. Van 1816 tot 1820 wordt het huis als logement gebruikt door Hendrik Smiers, een Leidse koopman.

1826 - 1933

Ruim een eeuw lang wordt Hilverbeek bewoond door de familie Six. Jhr Hendrik Six is de eerste eigenaar, hij laat een oranjerie bouwen. In 1845 worden Noord- en Zuid-Wolfsbergen aan het landgoed toegevoegd.

Rond 1860 wordt het huis met een verdieping opgehoogd. In 1910 wordt bij Jagdlust het houten speelhuisje Heilust gebouwd; dit is vanaf de weg te zien.

In 1922 volgt een verbouwing met architect J.W. Hanrath

1933

In 1933 verkoopt Jhr Jan Willem Six Hilverbeek aan de Vereniging Natuurmonumenten. Tijdens de Tweede Wereldoorlog stort in 1944 een V2 raket op het huis en beschadigt het zozeer, dat de nieuwe verdieping bij de restauratie in 1947 wordt weggelaten.

In het bos heeft Natuurmonumenten enkele amfibiepoelen aangelegd voor de bedreigde kamsalamander.

Bijzondere bomen

De 'jongste' eik

Linde

Bij boerderij Stofbergen staat een eeuwenoude zevenstammige linde.

Zomereiken

Op het weiland tussen het huis en de Leeuwenlaan staat een oude zomereik (Quercus Robur). Hij heeft nu een stamomtrek van 660 cm en is 25 meter hoog. Hij is waarschijnlijk uit de tweede helft van de 18de eeuw. De eik ernaast is nog een eeuw ouder.

Bijzonderheden

  • Vooral de haarden van dit huis zijn bijzonder. Ze zijn gemaakt door een smid in Kortenhoef. De korf is heel ondiep, en het rookgat is een dunne sleuf over de gehele breedte van de opening. Met heel weinig hout geven deze haarden veel warmte af.
  • Langs de laan naar het huis staan tulpenbomen.

Externe links


Monumenten in de buurt van Hilverbeek in 's Graveland

Hilverbeek, historische tuin- en parkaanleg

Leeuwenlaan 7
's Graveland (Gemeente Wijdemeren)
Omschrijving van de HISTORISCHE PARK EN TUINAANLEG (2): Historische parkaanleg van het complex historische buitenplaats Hilverbeek. Van de ..

Hilverbeek, brug met teogangshek

Leeuwenlaan 7
's Graveland (Gemeente Wijdemeren)
Omschrijving BRUG MET TOEGANGSHEK (4): Brug met toegangshek bij het complex historische buitenplaats Hilverbeek, gelegen over de waterloop..

Hilverbeek, neogotische brug

Leeuwenlaan 7
's Graveland (Gemeente Wijdemeren)
Omschrijving NEOGOTHISCHE BRUG (5): Brug van het complex historische buitenplaats Hilverbeek gelegen over de waterloop ten noordoosten va..

Hilverbeek, ijskelder

Leeuwenlaan 7
's Graveland (Gemeente Wijdemeren)
Omschrijving IJSKELDER (7): IJskelder behorende bij het complex historische buitenplaats Hilverbeek, ten noordwesten van het hoofdhuis gel..

Hilverbeek, koetshuis en oranjerie

Leeuwenlaan 1
's Graveland (Gemeente Wijdemeren)
Omschrijving van het KOETSHUIS ANNEX ORANJERIE (6): Koetshuis annex oranjerie van het complex historische buitenplaats Hilverbeek. Ten oos..

Kaart & Routeplanner

Route naar Hilverbeek in 's Graveland

Foto's (2)