Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Duikersluis in de Bergse Maasdijk in Nederhemert Zuid

Weg En Waterwerk

BY Bergsche Maasdijk
5300AA Nederhemert Zuid (gemeente Zaltbommel)
Gelderland

Bouwjaar: 1893


Beschrijving van Duikersluis in de Bergse Maasdijk

Inleiding De DUIKERSLUIS in de Bergse Maasdijk halverwege Nederhemert-Zuid en Bern, is in 1893 gebouwd en staat bekend als de oudste betonnen duiker in Nederland. Bij deze vroegste toepassing van gewapend beton is alleen de duiker zelf in beton uitgevoerd, voor de fronten is nog metselwerk gebruikt. Tot 1861 kwamen regelmatig overstromingen voor in het Rivierengebied door doorbraak van de dijken. Van de strijd tegen het water getuigen de gemalen en sluizen in dit gebied. De functie van de sluis in de Bergse Maasdijk was tweeledig. Ze fungeerde als ontlastsluis om bij overstroming van het winterbed het water af te voeren en als inlaatsluis voor winterbevloeiingen. Deze dubbelfunctie is aan het bouwwerk af te lezen aan de twee paar deuren die in tegengestelde richting kunnen bewegen. Het water werd vanuit de Maas aangevoerd via poldersloten, die nog altijd aanwezig zijn. Het bouwwerk is goed bewaard gebleven, wel zijn aan de noordzijde de sluisdeuren verdwenen. Omschrijving De DUIKERSLUIS bestaat uit een duiker uitgevoerd in gewapend beton, tussen gemetselde sluishoofden aan weerszijden van de dijk. Binnen- en buitendijks bevinden zich poldersloten. De duiker door het dijklichaam heeft in doorsnede de vorm van een halve ellips en is 20 meter lang, 3 meter hoog en meer dan 3 meter breed. De sluishoofden bestaan uit frontmuren, vleugelmuren en retourmuren gemetseld in baksteen in kruisverband. De muren zijn afgedekt aan de bovenzijde met hardstenen platen. In de vleugelmuren aan beide zijden, bevinden zich uitsparingen in het metselwerk ten behoeve van schotbalken, zgn. schotbalksponningen. Aan de vleugelmuren bevinden zich tevens ijzeren haken ten behoeve van het vastzetten van de deuren. Beide sluishoofden hadden puntdeuren die naar buiten openslaan. Deze ebdeuren (binnendijks) en vloeddeuren (rivierzijde) waren uit hout vervaardigd en met ijzer beplaat. De ebdeuren zijn niet meer aanwezig. Waardering Betonnen DUIKERSLUIS uit 1893 in de dijk tussen Nederhemert-Zuid en Bern -Van architectuurhistorische waarde als goed typologisch voorbeeld van een duikersluis ten behoeve van zowel de ontlasting als inlaat van water, uit het einde van de negentiende eeuw. De sluis valt op vanwege de goed bewaarde hoofdvorm en detaillering. De duiker is een vroeg voorbeeld van de toepassing van gewapend beton voor sluizen, die aan het einde van de negentiende eeuw inzet en is als zodanig belangrijk voor de geschiedenis van de bouwtechniek. -Van stedenbouwkundige waarde als kenmerkend onderdeel van het Gelderse Rivierengebied, in casu het polderlandschap bij Nederhemert-Zuid. De situering van de sluis in de Bergse Maasdijk is verbonden met waterbouwkundige ontwikkelingen in het gebied en de sluis heeft door de hoofdvorm betekenis voor het landschap. -Van cultuurhistorische waarde vanwege de bestemming van het bouwwerk die verbonden is met de waterbouwkundige ontwikkeling van Nederland, de strijd tegen het water die kenmerkend is voor het rivierengebied waar rivierdoorbraken tot 1861 veelvuldig voorkwamen. De sluis is tevens verbonden met een technische ontwikkeling vanwege het vroege voorbeeld van de toepassing van beton. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 523391
Laatste wijziging: 2014-12-09 19:54:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Monumenten in de buurt van Duikersluis in de Bergse Maasdijk in Nederhemert Zuid

Oude Fort of Kleine Schans

Oude Fort a/d Kasteellaan
Nederhemert Zuid (Gemeente Zaltbommel)
Oude FORT. Redoute met dichtgegroeide gracht van het Oude Fort of Kleine Schans, in de 17e eeuw behoord hebbend tot de "Grote fortificatien ..

'De hoef'

Kasteellaan 10
Nederhemert (Gemeente Zaltbommel)
"De Hoef". Gepleisterd DWARSHUIS op terp van karakter 18e eeuws. Inwendig sleutelstukken, die wijzen op XVII. Hoog rieten schilddak met hoek..

Boerderij, die behoort heeft tot het klooster van Bern

Kloosterstraat 2
Bern (Gemeente Zaltbommel)
Een boerderij, 16e eeuw, die behoort heeft tot het Klooster van Bern. Gerestaureerd voor 1950, waarbij de stal werd afgebroken. Het woongede..

Dwarshuis

Kerklaan 3
Nederhemert (Gemeente Zaltbommel)
DWARSHUIS, XIXa met hoog, pannen schilddak. Eenvoudig bovenlicht; vensters met luiken en zesruitschuiframen.

Dwarshuis met rieten wolfdak met topschoorstenen

Kasteellaan 7
Nederhemert (Gemeente Zaltbommel)
Dwarshuis, XVIII? Rieten wolfdak met topschoorstenen. Vensters met oude kozijnen en 20- en 9-ruitsramen. Stal vernieuwd.

Kaart & Routeplanner

Route naar Duikersluis in de Bergse Maasdijk in Nederhemert Zuid