Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Windmotor Wirdum in Swichum

Molen

aan de Swichumerdyk bij de ijsbaan Swichumerdyk aan de Swichumerdyk bij de ijsbaan
8900GN Swichum (gemeente Leeuwarden)
Friesland

Bouwjaar: 1939 2009 (rest.)


Beschrijving van Windmotor Wirdum

Inleiding: De AMERIKAANSE WINDMOTOR is een markant herkenningspunt in het open weidegebied ten oosten van Swichum. De molen is gelegen ten zuidwesten nabij een boerderij op een voor kleine molens in Friesland karakteristieke plaats. De naar Amerikaans model ontstane windmolen van het type "Record, nr 16", is in Nederland vervaardigd- en begin 20e eeuw ontworpen door de Gebr.Bakker te IJlst. De molen werd in 1939 gebouwd op de plaats van een toen afgebroken spinnekopmolen, nabij een drietal kleine molens welke thans afgebroken zijn. Omschrijving: De toren staat in een uit beton opgetrokken funderingsbak voorzien van houten deksels. In de funderingsbak is aangebracht een stalen waaierpomp voorzien van een houten opleiderpijp met een houten terugslagklep. Aan de polderzijde is aangebracht een stalen kroosrek. De molen bemaalt een kleine polder en maalt uit op de Friese boezem. De stalen toren van normale hoogte heeft een ladder en een achtkante stelling bestaande uit stalen liggers en een houten dek. Aan de bovenzijde van de toren is een gietstalen motorlichaam aangebracht. Het zestien gegalvaniseerd stalen bladen tellende windrad heeft een diameter van 4.75 meter. Het rad bestaat uit zes straalarmen waartussen segmenten met ieder drie bladen verbonden door twee ringen zijn aangebracht. De molen is voorzien van één vaan voor de zelfregeling naar de windrichting. De zelfregeling naar windsterkte gebeurt doordat bij toenemende omloopsnelheid de optredende tanddruk- reactiekracht van het windrad groter wordt dan de spanning van de schroefveer van de vaan, de molen zal zich hierbij krimpend uit de wind draaien. De vaan is voorzien van de originele beschildering. Aan een zijde in kapitale letters de merknaam RECORD, aan de andere zijde Gebr. BAKKER IJLST. De bovenas van de molen is voorzien van een vanginstallatie welke automatisch in werking treedt bij het uit de wind draaien van de molen. De molen is voorzien van een gietstalen gaande werk en stalen spillen. De waaierpomp wordt hierbij direkt aangedreven door de vertikale spil. Waardering: De zgn. Amerikaanse windmotor uit de eerste helft van de 20e eeuw is van cultuurhistorisch en industrieel-archeologisch belang: - voor de geschiedenis van de industriele archeologie van Nederland in het bijzonder van die der in Nederland ontworpen en gebouwde windmotoren; - voor de ontwikkeling van de vroeg-20e-eeuwse Nederlandse bemalingstechniek met gebruikmaking van een Amerikaans model windmolens; - als maalwerktuig kenmerkend voor de overgang van de bemaling van kleine bemalingsgebieden door traditionele windmolens naar die door "moderne" Amerikaanse windmotoren; - als maalwerktuig kenmerkend voor de fase die ligt tussen windbemaling en motorbemaling; - vanwege zijn rol in het ontstaan van de bemalinggeschiedenis van het waterschap "De Middelsékrite"; - vanwege zijn landschappelijke betekenis als markant herkenningspunt in het open weidegebied ten oosten van Swichum. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 523370
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Windmotor Wirdum
Windmotor Wirdum
Windmotor Wirdum
Basisgegevens
Plaats Wirdum, Friesland
Bouwjaar 1939
Type Amerikaanse windmotor Record 18
Vlucht 4,5 m
Functie poldermolen
Restauraties  2009 (Door Adema te Wirdum)
Huidig gebruik  maalvaardig
Monumentnummer  523370
Externe link(s)
De Hollandsche Molen
Windmotordatabase
Portaal  Portaalicoon   Molens

De Windmotor Wirdum is een poldermolen in het Friese dorp Wirdum, dat in de gemeente Leeuwarden ligt. De molen is een kleine, maalvaardige Amerikaanse windmotor met een vlucht van 4,5 meter, van het type Record 18. De molen stond voorheen op het erf van een boer in het nabijgelegen dorp Swichum. Na een grondige restauratie die in 2005 begon, is de molen op 18 september 2009 herplaatst bij de ijsbaan van Wirdum. De molen is maalvaardig in een circuit en kan de ijsbaan van water voorzien.

Zie ook


Monumenten in de buurt van Windmotor Wirdum in Swichum

Nicolaaskerk. Hervormde kerk

Ayttadyk 3
Swichum (Gemeente Leeuwarden)
Nederlands Hervormde Kerk XIII. Bakstenen kerkje met halfrond gesloten koor. Wat jongere toren. In de kerk preekstoel XVIII en groot aantal ..

Sint-Martinuskerk. Hervormde kerk

Hôf 14
Wirdum (Gemeente Leeuwarden)
Nederlands Hervormde kerk, eenbeukige kern, XIV, met westelijke vergroting XVIII, toren uit 1806. In de kerk orgel uit 1799, vier herenbanke..

Hervormde kerk, voorm. pastorie met koetshuis en hek

Hôf 1
Wirdum (Gemeente Leeuwarden)
Inleiding Voormalige PASTORIEWONING met KOETSHUIS en HEK, in respectievelijk Eclectische en Neo-Classicistische Stijl ontworpen door de Lee..

Woonhuis in eclectische stijl met neo-classicistische elementen

Lytse Buorren 14
Wirdum (Gemeente Leeuwarden)
Inleiding Representatief WOONHUIS, in 1863 gebouwd in een ingetogen Eclectische Stijl met Neo-Classicistische elementen in de gesloten bebo..

Dorpswoning in eclectische stijl met Art Nouveau-kenmerken

Legedyk 1
Wirdum (Gemeente Leeuwarden)
Inleiding Kenmerkende Notabele DORPSWONING, in 1868 in Eclectische Stijl met Art Nouveau interieur-aspecten gebouwd aan het kruispunt met b..

Kaart & Routeplanner

Route naar Windmotor Wirdum in Swichum

Foto's (1)