Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Koelhuis 'De Zwijger' in Amsterdam

Gebouw

Oostelijke Handelskade 21
1000AA Amsterdam
Noord Holland

Bouwjaar: 1933-1934
Architect: J. de Bie Leuveling Tjeenk en K. Bakker


Beschrijving van Koelhuis 'De Zwijger'

Inleiding In 1933-1934 tot stand gekomen KOELHUIS, genaamd 'De Zwijger', gebouwd in opdracht van de met het Vriesseveem gefuseerde N.V. Blauwhoedenveem, naar een ontwerp van J. de Bie Leuveling Tjeenk en K. Bakker in zakelijk-expressionistische trant. Als onderdeel van een langgerekte groep vemen, pak- en koelhuizen en loskades gelegen aan de Oostelijke Handelskade met de noordgevel aan de havenzijde. Recent (2000) is ter hoogte van de middelste travee op de derde en vierde bouwlaag een doorgang gecreeerd t.b.v. de aanleg van een brug. Omschrijving Op een rechthoekig grondplan tot stand gekomen en onderkelderd opslaggebouw met zeven bouwlagen. De derde tot en met de zesde bouwlaag kragen aan de zuid- en oostzijde uit. De uitkraging wordt door respectievelijk zes en vijf zware in het zicht gelaten consoles ondersteund. De draagconstructie bestaat uit een betonskelet met zich telkens verjongende achtzijdige kolommen en paddestoelvloeren. De betonnen gevelwanden zijn bekleed met een elf centimeter dikke baksteenlaag. Deze fungeerde als buitenbekisting voor de betonwanden en moest door middel van een blokverband met beurtelings liggend en staand gemetselde bakstenen minder zwaar lijken. De bovenste en teruggerooide laag is grotendeels plat afgedekt, maar heeft een zaagdak aan de noordzijde ter verlichting van de monsterzolders. De gevel aan de havenzijde wordt in vijf vertikale assen verdeeld, afwisselend smal en breed, met telkens enkele of dubbele laaddeuren boven elkaar en voorzien van valbruggen. Op de begane grond bevinden zich grote inrijdeuren. Aan de zuidzijde bevinden zich twee vertikale rijen laaddeuren - dubbelbreed bij de twee onderlagen en smaller bij het uitkragend deel - bekroond door hoger opgetrokken hijshuizen en daartussen kleine vierkante vensters. Van het uitkragend deel is de blinde oostgevel getooid met zandstenen plaquettes waarop in blauw mozaïek de namen van de betrokken handelssteden waar het Blauwhoedenveem vestigingen had - Amsterdam, Rotterdam, Londen, Hamburg, Bremen, Bazel, New-York en Batavia - zijn vermeld. Van het uitkragend deel bevatten de beide 'laadzijden' de naamletters 'De Zwijger'. De westgevel wordt aan het zicht onttrokken door het direct aangrenzende pakhuis 'Afrika'. Waardering Uit 1934-1935 daterend, grotendeels gesloten pakhuis De Zwijger in zakelijk-expressionistische trant van algemeen belang vanwege de architectuur-, cultuur- en bouwhistorische en typologische waarde als een van de eerste moderne koelhuizen waarbij architectuur en techniek volledig met elkaar zijn verweven. Onderdeel van een reeks grootschalige vemen en pakhuizen en koelhuizen aan de Oostelijke Handelskade uit verschillende stadia van het stoomtijdperk. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 523312
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Pakhuis de Zwijger voor de verbouwing; 2006. Foto: bma.amsterdam.
Pakhuis de Zwijger met de doorbraak van de weg naar de Jan Schaeferbrug.

Pakhuis de Zwijger is een voormalig koelpakhuis aan de Piet Heinkade in het Oostelijk Havengebied te Amsterdam. Het werd gebouwd in 1933/'34 voor de opslag van bederfelijke waar en was indertijd een van de modernste pakhuizen van zijn tijd. Het is gebouwd in de stijl van het Nieuwe Bouwen. Architecten waren J. de Bie Leuveling Tjeenk en K. Bakker.

Nadat het zijn oorspronkelijke functie had verloren stond het enige tijd leeg en sloop dreigde. De in 2001 geopende Jan Schaeferbrug over de IJhaven werd dwars door het gebouw heen gepland. Uiteindelijk bleek het mogelijk om de brug te bouwen met behoud van het monumentale pakhuis. Aansluitend werd het gerestaureerd door Stadsherstel Amsterdam.

In september 2006 werd het gebouw weer in gebruik genomen na een hergebruik/revitalisatieproject door André van Stigt. Het biedt nu onderdak aan diverse culturele instellingen, waaronder Salto (Amsterdamse lokale omroep), en activiteiten.

Pakhuis de Zwijger maakt evenals Pakhuis Amsterdam en Pakhuis Wilhelmina deel uit van het renovatieproject aan de Zuidelijke IJoevers. De voormalige pakhuizen in het havengebied aan de Oostelijke Handelskade moesten plaatsmaken voor hoogbouw met kantoren en woningen. De namen van de nieuwbouw herinneren aan de pakhuizen die het oorspronkelijk waren. Sommige pakhuizen zijn gerenoveerd, zoals in het geval van Pakhuis de Zwijger, Pakhuis Afrika, Pakhuis Azië (dat nu Pakhuis Amsterdam heet) en het Wilhelmina Pakhuis. Pakhuis Europa, Amerika en Pakhuis Australië hebben plaatsgemaakt voor nieuwbouw.

In de transitie naar een duurzame samenleving is de plaats van de stad heel complex. De creatieve en innovatieve aanpak van deze materie is het handelsmerk geworden van Pakhuis de Zwijger. Onder de noemer Nieuw Amsterdam – stad in transitie wordt geprogrammeerd op de urgente en complexe stedelijke opgaven van deze tijd. Het voormalig koelpakhuis fungeert als thuishaven voor de creatieve industrie en voor mensen die op hun eigen manier de stad maken tot wat zij is.

Galerij

Externe links


Monumenten in de buurt van Koelhuis 'De Zwijger' in Amsterdam

Pakhuis Afrika

Oostelijke Handelskade 19
Amsterdam
Inleiding Voormalig PAKHUIS 'AFRIKA' met laad- en lossteiger, in opdracht van de N.V. Handelskade gebouwd in 1915 naar ontwerp van A.J. Jol..

Pakhuis Amsterdam

Oostelijke Handelskade 17
Amsterdam
Inleiding Voormalig PAKHUIS 'Azië', in 1883 gebouwd in de stijl van het Eclecticisme, als een van de eerste pakhuizen aan de Oostelijke Ha..

Mariniersbrug

Dijksgracht/Kattenburgstr
Amsterdam
Inleiding In 1935 door P.L. Kramer ontworpen enkele BASCULEBRUG (brugnummer 272) met vier doorvaarten, genaamd Mariniersbrug, in opdracht v..

Krachtcentrale

Oostelijke Handelskade 4
Amsterdam
Inleiding In opdracht van het Gemeentelijk Havenbedrijf als hydraulische centrale in 1885 door de Dienst Publieke Werken tot stand gekomen ..

Hallen van Stork

Oostenburgervoorstraat 181
Amsterdam
Inleiding Vijf geschakelde fabriekshallen (van west naar oost: 1,2,3,4,5) in fasen tot stand gekomen in de ZW-hoek van het terrein van de v..

Kaart & Routeplanner

Route naar Koelhuis 'De Zwijger' in Amsterdam

Foto's (1)