Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Gerardus Majellakerk in Amsterdam

Kerkelijk Gebouw

Ambonplein 61
1094PW Amsterdam
Noord Holland

Bouwjaar: 1923-1926
Architect: Jan Stuyt


Beschrijving van Gerardus Majellakerk

Inleiding In 1923-1926 tot stand gekomen voormalige rooms-katholieke KERK (1), genaamd Gerardus Majella en gebouwd volgens het principe van de centraalbouw, deel uitmakend van het complex Gerardus Majellakerk. Gebouwd naar een ontwerp van de architect J. Stuyt gebouwd in een op de vroeg-christelijke basiliekbouw geïnspireerde stijl met neo-romaanse kenmerken in de detaillering. De kerk, in oorsprong met 1400 zitplaatsen, is nagenoeg oost-west georiënteerd. De kerk is in 1992-1993 verbouwd tot kantoor-, archief- en bedrijfsruimte. Het hoge centrale deel onder de koepel is grotendeels intact. In oorsprong had de kerk geschilderde decoraties en wandschilderingen (bijvoorbeeld op de zwikken en pendentieven) met bijbelse voorstellingen. Het iconografisch programma werd mogelijk ontworpen door de architect Jan Stuyt. De schilderingen werden waarschijnlijk uitgevoerd door Jan Oosterman. Deze wandschilderingen zijn thans overgeschilderd. Omschrijving Het kerkgebouw op samengesteld kruisvormig grondplan wordt gedomineerd door het hoge twaalfzijdige tentdak boven de inwendige koepel met leien en waarop bol met kruis. Het in roodbruine baksteen in staand verband gemetseld muurwerk heeft naar de koepelrand grote ronde vensters en witgeschilderd à-jour pleisterwerk en drievoudige neo-romaanse vensterseries en sierlijsten en insnoering bij de aanhechting naar de koepelschilden. Drie banden in bruine baksteen aan de onderzijde van de gevelvlakken. Verder tevens witgepleisterde waterdorpels, dagkanten, friezen en oplopende sierlijsten met getand motief onder de gevelbeëindiging en gemetselde omlopende waterlijsten boven de strekkenlagen van de getoogde of ronde vensters. De oostelijke gelegen korte transeptarmen hebben lagere en gelijkvormige aanbouwen onder zadeldaken met leien en verder voorzien van een omgang met paarsgewijs geplaatste straalkapellen. Aan de oostzijde het priesterkoor onder zadeldak met tuit met klokkenstoel. De kerk wordt aan deze zijde afgesloten met een vijfzijdige hoofdabsis met siermetselwerk en getoogde vensters en met halve spits met leien. Verder een ranke traptoren met geringe uitkraging en spits. Aan de westzijde bevindt zich de hoofdtoegangspartij met bronzen deuren. Vanuit de centrale ruimte onder de koepel leidt een schip met onder meer grote ronde vensters en twee series van vijf driezijdige dakkapellen naar het westwerk met lager tussenlid met groot en eenvoudig geometrisch geleed roosvenster waarboven witgepleisterde tuit met afdekking en nis waarin rondebosse beeld van St. Gerardus Majella, naar het lager gelegen portaal onder breed omlopend halfrond fries en met tuitgevel en stoep met toegangsdeuren. Zowel aan de noordzijde als de zuidzijde van de centrale koepel een zij-ingang met korte stoep en dubbele deur met oorspronkelijk beslag en bekleding en in enkadrering met witte lijst en halfrond fronton. Deze zij-ingangen bevinden zich in een lager portaal aan de kopse zijde van een eveneens korte maar hogere transeptarm. In de lagere bouwlagen bevinden zich rechthoekige vensters; op de hogere bouwlaag getoogde en vaak gekoppelde vensters. Aan weerszijden van de hoofdtoegangspartij in het westen bevindt zich oorspronkelijk hekwerk op gemetselde voeting en tussen posten met natuurstenen accenten en met poort onder gemetselde boog aan de linkerzijde. De zuidelijke zij-ingang heeft oorspronkelijk hekwerk op voeting met posten met kruismotief en met dubbel draaihek. Het middenschip onder gedrukt gewelf is inwendig uitgepleisterd en voorzien van gordelbogen; omgang wordt van de centrale ruimte door alternerend geplaatste rechthoekige pijlers en verjongende zuilen gescheiden. De zuilen hebben een teerlingkapiteel en dragen gelede boogtrommels. Boven de grote ronde vensters golfvormig gegroepeerde gekoppelde zwikken. Hierboven een smalle galerij waarboven de twaalf series van drie vensters. Koepel met twaalf velden in gewelf met geometrische en geschilderde decoratie met centraal stermotief met kruis. Waardering Uit 1923-1926 daterende voormalige kerk van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische en typologische waarde. Tevens van cultuurhistorische waarde als illustratie van maatschappelijke ontwikkelingen binnen het katholicsme, waarbij kerkelijke- en schoolgebouwen werden geconcentreed. Voorts ensemble waarde in ruimtelijke, en historisch functionele zin met de overige complexonderdelen. als onderdeel van het Gerardus Majella complex. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 523303
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Gerardus Majellakerk
Gerardus Majellakerk-narthex-18-september-2010.jpg
Plaats Amsterdam
Gebouwd in 1925
Gewijd aan Gerardus Majella
Monumentnummer  523303
Architectuur
Architect(en) Jan Stuyt
Bouwmateriaal Baksteen
Stijlperiode Neobyzantijns
Titelkerk
Bisdom Haarlem-Amsterdam
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De Gerardus Majellakerk is een voormalige rooms-katholieke kerk aan het Ambonplein en het Obiplein, in de Indische buurt in Amsterdam-Oost.

De kerk stamt uit 1925 en werd ontworpen door architect Jan Stuyt, als middelpunt van een katholiek complex, waartoe onder meer ook woningen, een klooster en twee scholen behoorden. Zoals bij veel van zijn kerken is het ontwerp van de Gerardus Majellakerk geïnspireerd door de Byzantijnse kerken die Stuyt tijdens een bedevaart naar Palestina in 1903 bezocht, met name de Aya Sophia in Istanboel. De belangrijkste verwijzing naar de Byzantijnse architectuur is de grote twaalfzijdige vieringtoren. Een westtoren maakte deel uit van het oorspronkelijke ontwerp maar werd nooit gebouwd.

Vanaf de jaren 1930 ontstonden problemen rond de instandhouding van het gebouw. Het feit dat de Indische buurt relatief weinig welgestelde bewoners kende, droeg bij aan de financiële tekorten die ontstonden. Ook de ontkerkelijking in de jaren 1960 en de stadsvernieuwing, die leidde tot veranderingen in de samenstelling van bevolking, versterkten de moeilijkheden rond het behoud van de kerk.

Uiteindelijk werd de kerk in 1992 buiten gebruik gesteld en overgedragen aan Stadsherstel Amsterdam, dat het gebouw door architect André van Stigt liet restaureren en verbouwen tot verhuurbare ruimten voor instellingen. Van 1994 tot en met 2011 huisden onder anderen het Clara Wichmann Instituut en het instituut Aletta (voorheen Internationaal Archief voor de Vrouwenbeweging, tegenwoordig Atria) in de kerk.

Sinds 2012 hebben het Nederlands Philharmonisch Orkest en het Nederlands Kamerorkest er hun thuisplek gevonden. De centrale ruimte is een concertzaal geworden en het gebouw heeft de naam NedPho-Koepel gekregen.

Externe link


Monumenten in de buurt van Gerardus Majellakerk in Amsterdam

Sint-Vincentiushuis

Obiplein 2
Amsterdam
Inleiding Voormalige PASTORIE (2), St. Vincentiushuis, gebouwd als onderdeel van het COMPLEX Gerardus Majellakerk door de architect Jan Stu..

Sint-Theresiaklooster

Obiplein 14
Amsterdam
Inleiding Voormalig ZUSTERHUIS St. Theresia (3), gebouwd als onderdeel van het COMPLEX Gerardus Majellakerk door architect Jan Stuyt, 1926...

Schoolgebouw, gebouwd als onderdeel van het complex 'Gerardus Majellakerk'. Het schoolgebouw, in oorsprong een meisjesschool in rationalistische trant ..

Batjanstraat 13
Amsterdam
Inleiding SCHOOLGEBOUW (7), gebouwd als onderdeel van het COMPLEX Gerardus Majellakerk door de architect Jan Stuyt, 1926. Het schoolgebouw,..

Pastoor Hesseveld L.O. School

Halmaheirastraat 18
Amsterdam
Inleiding Voormalig SCHOOLGEBOUW (5), genaamd Pastoor Hesseveldschool gebouwd als onderdeel van het COMPLEX Gerardus Majellakerk door de ar..

Voormalige kinderbewaarplaats gebouwd als onderdeel van het complex Gerardus Majellakerk

Halmaheirastraat 28
Amsterdam
Inleiding Voormalige KINDERBEWAARPLAATS (5) gebouwd als onderdeel van het COMPLEX Gerardus Majellakerk door de architect Jan Stuyt, 1926. H..

Kaart & Routeplanner

Route naar Gerardus Majellakerk in Amsterdam

Foto's (2)