Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Koninklijke Hollandse Lloyd: koffiehuis met bovenwoningen in Amsterdam

Gebouw

Oostelijke Handelskade 44
1019BN Amsterdam
Noord Holland

Bouwjaar: 1916
Architect: Evert Breman


Beschrijving van Koninklijke Hollandse Lloyd: koffiehuis met bovenwoningen

Omschrijving Uit 1916 daterend KOFFIEHUIS MET BOVENWONINGEN (6) (vierkamerwoning met keuken) onderdeel van het Koninklijke Hollandse Lloyd-complex, met gescheiden ruimten voor civiel personeel en bootwerkers/minder scheepspersoneel naar ontwerp van E. Breman. Gebouwd op een nagenoeg rechthoekig grondplan. Hoger en geheel onderkelderd voorgebouw (N), destijds met de ruimte voor het civiel personeel en de bovenwoning en met drie bouwlagen (begane grond, verdieping en kapverdieping), onder dwarsgeplaatst schilddak met pannen. Aan de voorzijde twee segmentboogvormige dakkapellen; aan de achterzijde korte gemetselde schoorsteen. Lager achtergedeelte (Z), destijds met de ruimte voor de bootwerkers en het minder scheepspersoneel en met twee bouwlagen (begane grond en kapverdieping) onder recht afgesloten en afgeknot schilddak met pannen. Beide schilden hebben vier dakkapellen met drie gekoppelde vensters, houten beschot en flauw zadeldakvormige afdekking. Houten gootlijst, boeidelen en accentuering van de noklijn. Op het platte deel een hoge gemetselde schoorsteen. In kruisverband gemetselde gevels op plint en met spaarvelden en siermetselwerk rond vensters, plint en gootlijst. De voorgevel aan de Oostelijke Handelskade heeft een driezijdige erker in het midden van de begane grond. Hierin vier negenruits vensters met zesruits bovenlichten en eenvoudige houten toegangsdeur met zesruits bovenlicht. Verder natuurstenen accenten en een balcon met gemetselde borstwering en waarbij een gelede balcondeur en twee twaalfruits vensters met schuiframen. Twee flankerende verticale vlaggenmasten in metalen houders en een frontonvormig gemetseld opzetstuk met spaarveld waarin siermetselwerk. Aan weerszijden van deze middenpartij op de begane grond en verdieping een geleed venster. Oostelijke zijgevel met toegangspartij in risalerend kader met frontonvormige afsluiting (destijds via garderobe toegang tot achtergedeelte voor bootwerkers/minder scheepspersoneel). Smalle vensters in dergelijk kader en hooggelegen venster in muurdam op spaarveld. Westelijke zijgevel met dergelijke toegang (destijds voor civiel personeel en bovenwoning) en gelede en smalle vensters. De zijgevels van het achtergedeelte hebben elk vier brede, drievoudig met houten stijlen gelede vensters. Achtergevel met drie gekoppelde vierruits vensters. Waardering Uit 1916 daterend voormalig koffiehuis met bovenwoning naar ontwerp van E. Breman van algemeen belang wegens architectuur- en cultuurhistorische alsook typologische waarde als kenmerkend voorbeeld van een vroeg-twintigste-eeuws voor het scheepvaartpersoneel bestemd dienst- en woongebouw in sobere, expressionistisch gedetailleerde baksteen-architectuur. Tevens van belang wegens ensemblewaarde als historisch-functioneel onderdeel van het complex Koninklijke Hollandse Lloyd. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 523294
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Oostelijke Handelskade 12, Lloyd-Complex, Amsterdam

Het Lloyd-complex is de naam van een verzameling monumentale gebouwen op twee hectare grond aan de Oostelijke Handelskade in het Oostelijk Havengebied van Amsterdam, waar de vracht- en passagiersschepen aanmeerden van de voormalige scheepvaartrederij de Koninklijke Hollandsche Lloyd (KHL).

Amsterdamse rederij

Ontsmettingsgebouw

De Koninklijke Hollandsche Lloyd (KHL) was in de eerste dertig jaar van de twintigste eeuw een van de grote Amsterdamse rederijen. Het bedrijf kwam voort uit de Zuid-Amerika Lijn (ZAL). Ten tijde van de massale migratie van Oost-Europeanen naar Amerika, breidde de vrachtrederij de activiteiten uit naar passagiersvervoer, voornamelijk naar Zuid-Amerika. Oost-Europese emigranten kwamen per trein aan in Amsterdam, en moesten op het Lloyd-complex wachten op het vertrek van de boot, die eens in de drie weken het ruime sop koos.

Imposante gebouwen

Landverhuizershotel, Lloyd-Complex, Amsterdam

In 1915 bouwde KHL hier twee imposante loodsen, Brazilië en Argentinië geheten, vernoemd naar de bestemming van veel passagiers en herkomst van vracht in die jaren. In 1918 ontwierp de architect Evert Breman een reeks imposante gebouwen in een eclectische stijl, met invloeden van de Amsterdamse School. De blikvanger van het complex was het landverhuizershotel, dat in 1921 werd opgeleverd. Inmiddels is dit hotel beter bekend als Lloyd Hotel.

Monumenten

De loodsen zijn inmiddels allebei gesloopt. Van loods Brazilië zijn in 1998 alleen het ijzeren skelet en het spantendak hergebruikt bij de bouw van een winkelcentrum op de plek van de voormalige koffie - en cacaoloods Argentinië. Er resteren heden ten dage nog een kantoorgebouw (op nr. 12), woonblokken met personeelswoningen (op nrs. 14-32 en 36-42), het landverhuizershotel, (op nr. 34-34A), het ontsmettingsgebouw (nr. 34B), en een personeelskoffiehuis (nr.44). De panden, gelegen tussen Oostelijke Handelskade nummer 12 tot en met 44 zijn alle rijksmonument.

Hotel, bedrijfsruimtes en woningen

Lloyd Hotel

1rightarrow blue.svg Zie Lloyd Hotel (hotel) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het hotel was gebouwd voor de opvang van emigranten die uit Oost-Europa op doorreis waren naar Zuid-Amerika. De KHL koos voor deze opvallende architectuur, omdat men het hotel wilde gebruiken als reclame, om clientèle te werven voor de passagierslijn naar Zuid-Amerika. Het pakte minder goed uit, want de passagiersaantallen vielen tegen, en de KHL kwam al snel in financiële problemen.

De overige gebouwen moeten het in de literatuur met minder aandacht stellen, maar zijn architectonisch minstens zo interessant.

Chefs en onderchefs

Wooncomplex voor chefs en onder-chefs

Architect Bieman ontwierp het wooncomplex op nummer 14 tot 32 voor chefs en onder-chefs van de Koninklijke Hollandse Lloyd. De vier woningen van de chefs bevonden zich in de hoekpaviljoens van het blok. De overige twaalf beneden- en bovenwoningen waren bestemd voor onder-chefs.

Werklieden en conciërge

Twaalf etagewoningen op het Lloyd-complex

Even verderop aan de nummers 36-42 ontwierp hij een complex van twaalf etagewoningen. De vierkamerwoningen met keuken en veranda waren bestemd voor de vaste werklieden en de conciërge van de KHL met hun gezinnen.

Koffiehuis

Koffiehuis, Lloyd-Complex, Amsterdam

Het koffiehuis grenst aan dit laatste wooncomplex. Volgens de bouwtekening was het voorste gedeelte bestemd voor civiel personeel terwijl de achterzaal bestemd was voor bootwerkers en minder scheepspersoneel. Op de bovenverdieping was een dienstwoning. Bij de oplevering in 1917 werd het koffiehuis gepacht door de familie van der Meulen. In 1932 stopte de pacht en kwam het gebouw leeg te staan. Het koffiehuis had een publieksfunctie. De achterzaal werd nauwelijks gebruikt. Een keer per week kwam daar het kantoorpersoneel eten. Na de Tweede Wereldoorlog had het koffiehuis verschillende bestemmingen. Na een verbouwing in 2003 kreeg het voorste deel weer zijn oorspronkelijke functie als koffiehuis en restaurant. De achterzaal is in gebruik als multifunctionele ruimte.

In handen gemeente

Ondanks subsidies van Rijk en gemeente werd KHL in 1936 failliet verklaard. Tegenslagen en mismanagement deden de rederij de das om. De gemeente Amsterdam werd eigenaar van alle vastgoed van KHL aan de Oostelijke Handelskade. Het hotel werd al snel doorverkocht aan het rijk, dat op zoek was naar onderdak voor toenemende aantallen joodse vluchtelingen uit nazi-Duitsland. De omliggende panden van het Lloyd’s complex bleven in beheer bij de gemeente, die de woningen ging verhuren als woonruimte voor arbeiders en hun gezinnen via de Gemeentelijke Woningdienst Amsterdam.

Van gemeente naar Ymere

In 1965 werd de Gemeentelijke Woningdienst omgedoopt in Gemeentelijke Dienst Volkshuisvesting, waar de bouw en het beheer van de gemeentewoningen in handen kwam van het Gemeentelijk Woningbedrijf Amsterdam. Dit dienstonderdeel werd in 1994 geprivatiseerd in de Stichting Het Woningbedrijf Amsterdam. Tussen 2004 en 2014 fuseerde deze stichting met woningcorporaties in Amsterdam, Almere, Haarlem, Haarlemmermeer, Noord-Kennemerland en Weesp tot de huidige Stichting Ymere, waardoor een van de grootste woningcorporaties van Nederland ontstond. De woningen en bedrijfsruimtes worden daardoor tegenwoordig verhuurd door deze woningcorporatie. De woningen komen ook in aanmerking voor verkoop aan particulieren of zittende huurders, waardoor een enkele woning reeds particulier eigendom is.


Monumenten in de buurt van Koninklijke Hollandse Lloyd: koffiehuis met bovenwoningen in Amsterdam

Koninklijke Hollandse Lloyd: woonblok met in oorsprong twaalf etagewoningen

Oostelijke Handelskade 36
Amsterdam
Omschrijving Uit 1917 daterend WOONBLOK (5), onderdeel van het Koninklijke Hollandse Lloyd-complex met in oorsprong twaalf etagewoningen ..

Koninklijke Hollandse Lloyd: voormalig landverhuizershotel 'Lloyd-hotel'

Oostelijke Handelskade 34A
Amsterdam
Omschrijving Voormalig LANDVERHUIZERSHOTEL (3), genaamd Lloyd-hotel en hoofdonderdeel van het Lloyd-complex naar ontwerp van E. Breman uit ..

Koninklijke Hollandse Lloyd: voormalig ontsmettingsgebouw, met resterende hoofdvleugel

Oostelijke Handelskade 34b
Amsterdam
Omschrijving Uit 1920-1923 daterend, voormalig ONTSMETTINGSGEBOUW (4), onderdeel van het complex van de Koninklijke Hollandse Lloyd naar on..

Woonblok Koninklijke Hollandse Lloyd

Oostelijke Handelskade 14
Amsterdam
Omschrijving WOONBLOK (2) door E. Breman in 1917 ontworpen, onderdeel van het Koninklijke Hollandse Lloyd complex. Destijds bestaande uit ..

Koninklijke Hollandse Lloyd: voormalig kantoorgebouw

Oostelijke Handelskade 12
Amsterdam
Omschrijving Voormalig KANTOORGEBOUW (1) onderdeel van het Koninklijke Hollandse Lloyd complex (in oorsprong met achterliggende vrijstaande..

Kaart & Routeplanner

Route naar Koninklijke Hollandse Lloyd: koffiehuis met bovenwoningen in Amsterdam

Foto's (1)