Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Woonblok Koninklijke Hollandse Lloyd in Amsterdam

Woonhuis

Oostelijke Handelskade 14
1019BM Amsterdam
Noord Holland

Bouwjaar: 1917
Architect: Evert Breman


Beschrijving van Woonblok Koninklijke Hollandse Lloyd

Omschrijving WOONBLOK (2) door E. Breman in 1917 ontworpen, onderdeel van het Koninklijke Hollandse Lloyd complex. Destijds bestaande uit vier woningen voor chefs en twaalf beneden- en bovenwoningen voor onder-chefs. Gebouwd op rechthoekig grondplan met de voorgevel (N) aan de Oostelijke Handelskade. Geheel heeft in staand verband gemetselde gevels met roodbruine baksteen en is onderkelderd en heeft op de hoeken drie bouwlagen en een kapverdieping, en in het middendeel vier bouwlagen. Het woonblok wordt grotendeels gedekt door een afgeplat zadeldak; de hoekbebouwing (met de woningen voor de chefs) alsmede de voorzijde van het middendeel (met de woningen voor de onder-chefs) aan de Oostelijke Handelskade hebben dakschilden met platte pannen en met drie- en éénruits dakkapellen en gemetselde schoorstenen. Gevelbeëindiging met uitkragende gootlijst met beschot en pseudo-gordingkoppen. De gevels worden ritmisch geleed met lisenen en spaarvelden met siermetselwerk aan de bovenzijde en tussen de verdiepingen; verdere geleding aan de voorzijde van het middendeel door zich over de verdiepingen uitstrekkende driezijdige erkers en risalieten. Vensters met schuiframen en natuurstenen sluit- en hoekstenen en benedendorpels. Aan de voorzijde van de erkers geschulpte topgevels en hijsbalken onder loden afdekking. Op de terugliggende delen van de gevel van het middendeel vier groepen van steeds vier paarsgewijs gekoppelde eikenhouten toegangsdeuren met middenlicht en vierruits bovenlicht en met bovengelegen spaarveld met siermetselwerk en smalle loden afdekking van frontonvormig ornament boven de vensters van de tweede verdieping. Aan de achterzijde van het middendeel drie rechthoekige uitbouwen waarin in oorsprong keukens op de begane grond en tweede verdieping. Hiertussen en boven de tweede verdieping bevinden zich balcons. De woningen voor de chefs bevonden zich in de diepere en risalerende hoekpaviljoens, verder geaccentueerd middels geveltoppen met drievoudig geschulpte rand en ronde topvensters aan voor- en achterzijde. Gescheiden ingangen voor de beneden- en bovenwoning aan respectievelijk de voor- en de zuidzijde van de zijgevel. Aan de voorzijde vier traveeën breed en aan de zijgevel voorzien van hoge vanuit het muurwerk opgaande schoorsteen, smalle vensters en een tweede geschulpte topgevel op lichte risaliet. Aan de achterzijde een drie traveeën brede uitbouw over drie bouwlagen en recht afgesloten met gemetselde borstwering. Waardering Uit 1917 daterend woonblok in oorsprong voor chefs en onder-chefs van de Koninklijke Hollandse Lloyd van algemeen belang wegens architectuur- en cultuurhistorische waarde als kenmerkend voorbeeld van hiërarchisch ingedeelde bedrijfswoningen in een Duits georiënteerde expressionistische bouwtrant; tevens van belang wegens ensemblewaarde als historisch-functioneel onderdeel van het Lloyd-complex. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 523291
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Oostelijke Handelskade 12, Lloyd-Complex, Amsterdam

Het Lloyd-complex is de naam van een verzameling monumentale gebouwen op twee hectare grond aan de Oostelijke Handelskade in het Oostelijk Havengebied van Amsterdam, waar de vracht- en passagiersschepen aanmeerden van de voormalige scheepvaartrederij de Koninklijke Hollandsche Lloyd (KHL).

Amsterdamse rederij

Ontsmettingsgebouw

De Koninklijke Hollandsche Lloyd (KHL) was in de eerste dertig jaar van de twintigste eeuw een van de grote Amsterdamse rederijen. Het bedrijf kwam voort uit de Zuid-Amerika Lijn (ZAL). Ten tijde van de massale migratie van Oost-Europeanen naar Amerika, breidde de vrachtrederij de activiteiten uit naar passagiersvervoer, voornamelijk naar Zuid-Amerika. Oost-Europese emigranten kwamen per trein aan in Amsterdam, en moesten op het Lloyd-complex wachten op het vertrek van de boot, die eens in de drie weken het ruime sop koos.

Imposante gebouwen

Landverhuizershotel, Lloyd-Complex, Amsterdam

In 1915 bouwde KHL hier twee imposante loodsen, Brazilië en Argentinië geheten, vernoemd naar de bestemming van veel passagiers en herkomst van vracht in die jaren. In 1918 ontwierp de architect Evert Breman een reeks imposante gebouwen in een eclectische stijl, met invloeden van de Amsterdamse School. De blikvanger van het complex was het landverhuizershotel, dat in 1921 werd opgeleverd. Inmiddels is dit hotel beter bekend als Lloyd Hotel.

Monumenten

De loodsen zijn inmiddels allebei gesloopt. Van loods Brazilië zijn in 1998 alleen het ijzeren skelet en het spantendak hergebruikt bij de bouw van een winkelcentrum op de plek van de voormalige koffie - en cacaoloods Argentinië. Er resteren heden ten dage nog een kantoorgebouw (op nr. 12), woonblokken met personeelswoningen (op nrs. 14-32 en 36-42), het landverhuizershotel, (op nr. 34-34A), het ontsmettingsgebouw (nr. 34B), en een personeelskoffiehuis (nr.44). De panden, gelegen tussen Oostelijke Handelskade nummer 12 tot en met 44 zijn alle rijksmonument.

Hotel, bedrijfsruimtes en woningen

Lloyd Hotel

1rightarrow blue.svg Zie Lloyd Hotel (hotel) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het hotel was gebouwd voor de opvang van emigranten die uit Oost-Europa op doorreis waren naar Zuid-Amerika. De KHL koos voor deze opvallende architectuur, omdat men het hotel wilde gebruiken als reclame, om clientèle te werven voor de passagierslijn naar Zuid-Amerika. Het pakte minder goed uit, want de passagiersaantallen vielen tegen, en de KHL kwam al snel in financiële problemen.

De overige gebouwen moeten het in de literatuur met minder aandacht stellen, maar zijn architectonisch minstens zo interessant.

Chefs en onderchefs

Wooncomplex voor chefs en onder-chefs

Architect Bieman ontwierp het wooncomplex op nummer 14 tot 32 voor chefs en onder-chefs van de Koninklijke Hollandse Lloyd. De vier woningen van de chefs bevonden zich in de hoekpaviljoens van het blok. De overige twaalf beneden- en bovenwoningen waren bestemd voor onder-chefs.

Werklieden en conciërge

Twaalf etagewoningen op het Lloyd-complex

Even verderop aan de nummers 36-42 ontwierp hij een complex van twaalf etagewoningen. De vierkamerwoningen met keuken en veranda waren bestemd voor de vaste werklieden en de conciërge van de KHL met hun gezinnen.

Koffiehuis

Koffiehuis, Lloyd-Complex, Amsterdam

Het koffiehuis grenst aan dit laatste wooncomplex. Volgens de bouwtekening was het voorste gedeelte bestemd voor civiel personeel terwijl de achterzaal bestemd was voor bootwerkers en minder scheepspersoneel. Op de bovenverdieping was een dienstwoning. Bij de oplevering in 1917 werd het koffiehuis gepacht door de familie van der Meulen. In 1932 stopte de pacht en kwam het gebouw leeg te staan. Het koffiehuis had een publieksfunctie. De achterzaal werd nauwelijks gebruikt. Een keer per week kwam daar het kantoorpersoneel eten. Na de Tweede Wereldoorlog had het koffiehuis verschillende bestemmingen. Na een verbouwing in 2003 kreeg het voorste deel weer zijn oorspronkelijke functie als koffiehuis en restaurant. De achterzaal is in gebruik als multifunctionele ruimte.

In handen gemeente

Ondanks subsidies van Rijk en gemeente werd KHL in 1936 failliet verklaard. Tegenslagen en mismanagement deden de rederij de das om. De gemeente Amsterdam werd eigenaar van alle vastgoed van KHL aan de Oostelijke Handelskade. Het hotel werd al snel doorverkocht aan het rijk, dat op zoek was naar onderdak voor toenemende aantallen joodse vluchtelingen uit nazi-Duitsland. De omliggende panden van het Lloyd’s complex bleven in beheer bij de gemeente, die de woningen ging verhuren als woonruimte voor arbeiders en hun gezinnen via de Gemeentelijke Woningdienst Amsterdam.

Van gemeente naar Ymere

In 1965 werd de Gemeentelijke Woningdienst omgedoopt in Gemeentelijke Dienst Volkshuisvesting, waar de bouw en het beheer van de gemeentewoningen in handen kwam van het Gemeentelijk Woningbedrijf Amsterdam. Dit dienstonderdeel werd in 1994 geprivatiseerd in de Stichting Het Woningbedrijf Amsterdam. Tussen 2004 en 2014 fuseerde deze stichting met woningcorporaties in Amsterdam, Almere, Haarlem, Haarlemmermeer, Noord-Kennemerland en Weesp tot de huidige Stichting Ymere, waardoor een van de grootste woningcorporaties van Nederland ontstond. De woningen en bedrijfsruimtes worden daardoor tegenwoordig verhuurd door deze woningcorporatie. De woningen komen ook in aanmerking voor verkoop aan particulieren of zittende huurders, waardoor een enkele woning reeds particulier eigendom is.


Monumenten in de buurt van Woonblok Koninklijke Hollandse Lloyd in Amsterdam

Koninklijke Hollandse Lloyd: voormalig kantoorgebouw

Oostelijke Handelskade 12
Amsterdam
Omschrijving Voormalig KANTOORGEBOUW (1) onderdeel van het Koninklijke Hollandse Lloyd complex (in oorsprong met achterliggende vrijstaande..

Koninklijke Hollandse Lloyd: voormalig landverhuizershotel 'Lloyd-hotel'

Oostelijke Handelskade 34A
Amsterdam
Omschrijving Voormalig LANDVERHUIZERSHOTEL (3), genaamd Lloyd-hotel en hoofdonderdeel van het Lloyd-complex naar ontwerp van E. Breman uit ..

Koninklijke Hollandse Lloyd: voormalig ontsmettingsgebouw, met resterende hoofdvleugel

Oostelijke Handelskade 34b
Amsterdam
Omschrijving Uit 1920-1923 daterend, voormalig ONTSMETTINGSGEBOUW (4), onderdeel van het complex van de Koninklijke Hollandse Lloyd naar on..

Koninklijke Hollandse Lloyd: woonblok met in oorsprong twaalf etagewoningen

Oostelijke Handelskade 36
Amsterdam
Omschrijving Uit 1917 daterend WOONBLOK (5), onderdeel van het Koninklijke Hollandse Lloyd-complex met in oorsprong twaalf etagewoningen ..

Krachtcentrale

Oostelijke Handelskade 4
Amsterdam
Inleiding In opdracht van het Gemeentelijk Havenbedrijf als hydraulische centrale in 1885 door de Dienst Publieke Werken tot stand gekomen ..

Kaart & Routeplanner

Route naar Woonblok Koninklijke Hollandse Lloyd in Amsterdam

Foto's (1)