Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Woonhuis in eclectische stijl met neo-classicistische elementen in Wirdum

Woonhuis

Lytse Buorren 14
9088AJ Wirdum (gemeente Leeuwarden)
Friesland

Bouwjaar: 1863


Beschrijving van Woonhuis in eclectische stijl met neo-classicistische elementen

Inleiding Representatief WOONHUIS, in 1863 gebouwd in een ingetogen Eclectische Stijl met Neo-Classicistische elementen in de gesloten bebouwing van de dorpskern. Het is een vroeg exemplaar van dit woningtype. In tegenstelling tot de andere exemplaren van dit type die aan de open bebouwing rond de kerk of aan de uitvalsweg staan, bezit deze woning geen voor- en zijtuinen, maar aan de voorzijde een stoep met restanten van een voorname erfafgrenzing en aan de oostzijde een steeg. Omschrijving EXTERIEUR: Pand op rechthoekige grondslag gebouwd in één bouwlaag van vijf vakken breed. Het risalerende middenvak is voor het dak tot een verdieping uitgebouwd; aan weerszijden van dit risaliet twee vakken. Aan de achterzijde aan de steeg een oorspronkelijke uitbouw van een bijkeuken met een lessenaarsdak met geglazuurde golfpannen; aan de achtertuinzijde geopend met een deur en twee vierkante, kleine schuifvensters, alles ontlast door koppenlagen. Aan de voorzijde een vlakke, hardstenen plint; overigens metselwerk van bruine mangaansteen. De voorgevel wordt beëindigd door een hoge, enigszins geprofileerde kroonlijst en een geprofileerde goot; het risaliet alleen door een overstekende en geprofileerde goot. Aan de gesloten zijgevel aan de steegzijde en de achterzijde eenvoudige bakgoten. Subtiel getoogd gesloten muuropeningen met zesruits schuifvensters ontlast door hanenkammen; in de achtergevel drie van dergelijke vensters en een deur: oostelijk een laaggeplaatst klein model voor de keukenkamer, vervolgens de paneeldeur met bovenlicht en aan de westzijde twee vensters voor het achtervertrek. De ingangspartij in het risaliet is geplaatst in een houten omlijsting: aan weerszijden van de brede paneeldeur met middennaald en gesneden kalf, profiellijsten met fraai gesneden acanthusconsoles en aan de bovenzijde gedekt door kraal- en bladlijsten onder een geprofileerd gootje. In de uitbouw een tweedelig venster met getoogd gesloten ramen gedekt door een hanenkam. Schildkap met vrij flauwe helling en steekkap van de uitbouw, gedekt met blauw geglazuurde Hollandse golfpannen en voorzien van hoekschoorstenen met borden. Stoep van hardsteen met aan de westzijde en op de hoeken nog vier oorspronkelijke ronde natuurstenen stoeppalen met restanten van kettingen en complete decoratieve gietijzeren hekken aan beide zijkanten. INTERIEUR: Achter de voordeur is in de middengang in latere tijd een tussenpui gezet, zodat een tochtportaal is ontstaan. Het portaal onderbreekt het oorspronkelijke, eenvoudige stucplafond met bladrand rondom en een middenornament met acanthusloof. Op eenderde van de gang, waar het stucplafond eindigt, is een toog aanwezig die voor een visuele opdeling zorgt. Vanuit het voorste gedeelte van de gang bereikt men de salons aan weerskanten door paneeldeuren. De westelijke voorsalon is sterk verbouwd en bezit alleen de oorspronkelijke eenvoudige raamomlijsting en paneeldeur nog. Het hoger, boven een grote kelder, gelegen achtervertrek heeft soortgelijke raamomlijstingen en een schoorsteen met acanthusconsoles en vierkante rozetten op de schouwrand. De voorsalon in het oostelijke gedeelte verkeert in gavere staat. De omlijste en omtimmerde vensters bezitten de blinden nog; onder de vensterbanken zijn bovendien de kastjes nog aanwezig. De roodgeaderde marmeren, vrij strakke schouw dateert waarschijnlijk uit de jaren dertig. Het achtervertrek is de oorspronkelijke keuken die op alle wanden - uitgezonderd die welke naar de voorkamer is gericht - betegeld is met op circa 70 cm hoogte decoratieve band van blauw gedecoreerde tegels. Op de flink uitgebouwde rookvang boven het vernieuwde granito aanrecht een tableau van negen tegels met de voorstelling van een bloemvaas. WAARDERING De voorname dorpswoning is van algemeen architectuurhistorisch en stedenbouwkundig belang - als vroeg voorbeeld van een notabele dorpswoning; - vanwege de uitwendig nagenoeg gave staat in eenvoudig Eclecticisme met verfijnde Neo-Classicistische details; - vanwege de grotendeels nog aanwezige oorspronkelijke indeling en vanwege belangrijke interieuronderdelen; - vanwege de situering als een hoogtepunt in de gesloten bebouwing van de dorpskern. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 523213
Laatste wijziging: 2014-07-31 19:39:59.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Monumenten in de buurt van Woonhuis in eclectische stijl met neo-classicistische elementen in Wirdum

Sint-Martinuskerk. Hervormde kerk

Hôf 14
Wirdum (Gemeente Leeuwarden)
Nederlands Hervormde kerk, eenbeukige kern, XIV, met westelijke vergroting XVIII, toren uit 1806. In de kerk orgel uit 1799, vier herenbanke..

Hervormde kerk, voorm. pastorie met koetshuis en hek

Hôf 1
Wirdum (Gemeente Leeuwarden)
Inleiding Voormalige PASTORIEWONING met KOETSHUIS en HEK, in respectievelijk Eclectische en Neo-Classicistische Stijl ontworpen door de Lee..

Dorpswoning in eclectische stijl met Art Nouveau-kenmerken

Legedyk 1
Wirdum (Gemeente Leeuwarden)
Inleiding Kenmerkende Notabele DORPSWONING, in 1868 in Eclectische Stijl met Art Nouveau interieur-aspecten gebouwd aan het kruispunt met b..

Kleine dorpsvilla in traditionalistische stijl

Legedyk 68
Wirdum (Gemeente Leeuwarden)
Inleiding Kleine DORPSVILLA, in 1913 naar ontwerp van architect Doeke Meintema in ingetogen Traditionalistische Stijl gebouwd aan de verbin..

Nicolaaskerk. Hervormde kerk

Ayttadyk 3
Swichum (Gemeente Leeuwarden)
Nederlands Hervormde Kerk XIII. Bakstenen kerkje met halfrond gesloten koor. Wat jongere toren. In de kerk preekstoel XVIII en groot aantal ..

Kaart & Routeplanner

Route naar Woonhuis in eclectische stijl met neo-classicistische elementen in Wirdum