Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Tegen de dijk, buitendijks aan de rivierzijde van de waaldijk in Herwijnen

Weg En Waterwerk

Waaldijk 2
4171CE Herwijnen (gemeente Lingewaal)
Gelderland

Bouwjaar: 1874


Beschrijving van Tegen de dijk, buitendijks aan de rivierzijde van de waaldijk

Inleiding Tegen de dijk, buitendijks aan de rivierzijde van de Waaldijk, gelegen voormalig PEILHUISJE. Het werd in 1874 gebouwd en diende voor het meten van de waterhoogten en het waarnemen van ijs. In 1989 is het buiten gebruik geraakt toen de waterstanden per computer werden geregistreerd. Binnen staat het oude MEETINSTRUMENT uit 1926, dat nog geheel intact is. Een dergelijk peilhuisje heeft gestaan in Bruinisse. Het peilhuisje is gelegen op een basaltstenen talud en wordt omgeven door een (deels vernieuwd) houten hek. Ter linkerzijde bevinden zich nog drie zogenaamde BUITENSCHALEN. Omschrijving Het peilhuisje is gebouwd op een rechthoekig grondplan, waarvan de lange zijde evenwijdig loopt aan de Waaldijk. Het telt één bouwlaag onder een met zink gedekt zadeldak met roefconstructie. De gevels zijn gepleisterd en wit geschilderd. De VOORGEVEL is symmetrisch ingedeeld. Centraal op de begane grond bevindt zich een rondboogvormige, houten, dubbele deur. Het gevelvlak wordt geflankeerd door hoeklisenen die aan de bovenzijde overgaan in het boogfries onder de dakrand en aan de onderzijde in de plint. Het zo ontstane verdiepte vlak wordt horizontaal geleed door twee uitspringende lijsten die aansluiten op de eveneens uitspringende deuromlijsting. Het gevelvlak wordt beëindigd met een profiellijst. De ACHTERGEVEL is identiek met dien verstande dat in plaats van een deur een rondboogvormig venster is aangebracht dat bestaat uit een 4-ruits draairaam met een halfcirkelvormig bovenlicht en wordt afgesloten met een Louvre-luik. De KOPGEVELS zijn eveneens identiek. De gevelbehandeling is overeenkomstig de voor- en achtergevel, maar door de puntgevel gaan de hoeklisenen aan de bovenzijde over in een klimmend boogfries. Voorts is in zowel de linker- als de rechterzijgevel een 4-ruits draairaam met een halfcirkelvormig bovenlicht en een Louvre-luik aangebracht, overeenkomstig de achtergevel. aan de linkerzijde van het peilhuisje staan 3 geëmalleerde PEILSCHALEN in een stalen profiel. De laagste schaal staat in het water voor het dijktalud, de middelste staat onderaan in het talud en de hoogste staat bovenin het talud. In het INTERIEUR bevindt zich een grote opgemetselde put, waarop het MEETINSTRUMENT staat. Via een buis onderin de put staat deze in verbinding met de rivierarm, waardoor rechtstreeks de waterstand in het midden van de rivier kan worden gemeten. Het instrument bestaat uit een mechanisch gedeelte dat reageert op de hoogte van de waterstanden en een registratiesysteem dat de hoogte van de waterstanden op een papierrol vastlegt. Waardering Aan de Waaldijk gelegen PEILHUISJE, gebouwd in 1874, met een MEETINSTRUMENT uit 1926, en drie BUITENSCHALEN. - Van architectuurhistorische waarde vanwege de zeldzaamheid van het bouwtype, de bouwstijl en vanwege de gaafheid van de hoofdvorm en detaillering. Het peilhuisje is geheel intact met een nog haarzuiver werkend meetinstrument, inclusief de bijbehorende buitenschalen. - Van stedenbouwkundige waarde als markant onderdeel van de dijkbebouwing. - Van cultuurhistorische waarde als betekenisvol element in de historische ontwikkeling van de streek, met name op het gebied van de beheersing van het water. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 523128
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Monumenten in de buurt van Tegen de dijk, buitendijks aan de rivierzijde van de waaldijk in Herwijnen

Kasteelterrein

-
Herwijnen (Gemeente Lingewaal)
Kasteelterrein. Datering: vermoedelijk 14e eeuw. (gedeeltelijke bescherming, zie bijlage A)

Pand onder zadeldak tussen puntgevels

Marktplein 6
Brakel (Gemeente Zaltbommel)
Pand onder zadeldak tussen puntgevels, waarschijnlijk vroeg 19e eeuws en vroeger een bijgebouw van het Huis te Brakel.

Nederlands Hervormde Kerk

Marktplein 4
Brakel (Gemeente Zaltbommel)
Herv. Kerk. Grote, laat-gotische dorpskerk met pseudobasilicaal schip, waarvan het tongewelf trekbalken op korbelen heeft en zuilen. Veelhoe..

Toren

Marktplein 4
Brakel (Gemeente Zaltbommel)
Toren. 15e eeuws bouwwerk, versierd met nissen, die in de tweede geleding bakstenen traceringen bezitten. Traptoren tegen de noordzijde. Mec..

Huis Brakel: bakstenen brug met twee bogen

Dreef 1
Brakel (Gemeente Zaltbommel)
Onderdeel 7 Omschrijving Bakstenen brug bestaande uit twee bogen over de omgrachting rond het huis 't Spijker. De brug dateert van na 183..

Kaart & Routeplanner

Route naar Tegen de dijk, buitendijks aan de rivierzijde van de waaldijk in Herwijnen

Foto's (1)