Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Kronenburgerpark in NIJMEGEN

Tuin Park Landgoed

Parkweg bij 99
6500AA NIJMEGEN (gemeente Nijmegen)
Gelderland

Bouwjaar: 1886
Architect: Henri Leeuw sr. Henri Leeuw jr.


Beschrijving van Kronenburgerpark

Omschrijving Het Kronenburgerpark, dat wordt omsloten door de Kronenburgersingel en de Parkweg, en aan de zuidzijde door de bebouwing respectievelijk de bijbehorende tuinafscheidingen, heeft een sterk glooiende AANLEG uit 1880 op de voormalige verdedigingswerken in Engelse landschapsstijl, met een sierlijk gebogen padenpatroon, een langgerekte lobvormige vijver, uitgestrekte grasvelden en een gevarieerde beplanting. Lange zichtlijnen doorsnijden het park, met name vanaf de hoger gelegen delen en de voormalige verdedigingstorens. De ca. 30 meter hoge Kronenburgertoren uit 1425 domineert het park. Deze voormalige verdedigingstoren wordt gedeeltelijk omsloten door de noordelijke lob van de vijver. In de zuidelijke lob van de vijver is een fontein geplaatst en een eilandje aangelegd. De vernauwing tussen deze twee lobben is benut voor de aanleg van een brug over de vijver. In de steile helling aan de zuidzijde van de vijver is een kunstmatige waterval annex grot aangelegd. Deze attractie is afgezet met een smeedijzeren spijlenhek. De zeer gevarieerde beplanting van het park is samengesteld uit onder andere: de Italiaanse populier, de witte abeel, de rode en witte paardekastanje, de acacia, de linde, de plataan, de treurwilg, de zilverlinde, de taxus, de Canadese geweiboom, de den, de iep, de prieelberk, de magnolia en overigens diverse soorten esdoorn, eik, beuk en noteboom. De bomen zijn zowel in groepen als solitair gepland. In het meest zuidoostelijke deel van het park is in 1912 aan de voet van de St. Jacobstoren een hertenkamp aangelegd. Waardering AANLEG van het Kronenburgerpark. - Van historische waarde voor de Nederlandse tuin- en landschapsarchitectuur als goed voorbeeld van een stadspark uit het laatste kwart van de 19de eeuw in Engelse landschapsstijl. De parkaanleg ontleent haar kwaliteiten aan het behoud van bestaande karakteristieken van de voormalige vestingwerken (hoogteverschillen, historische muur met torens als romantisch element) en aan de toevoeging van nieuwe elementen (gevarieerde en bijzondere beplanting, waterval met kunstmatige grot en vijver). - Van stedenbouwkundige waarde vanwege de markante ligging op de voormalige vestingwerken tussen de historische binnenstad en de zogenaamde 19de eeuwse gordel. Het Kronenburgerpark vormt een essentieel onderdeel van het stedenbouwkundig concept van de Nijmeegse 19de eeuwse uitleg. Door de markante situering vormt het park een belangrijk geledings- en verbindingselement in het stedenbouwkundig weefsel. Tevens geeft het park uitdrukking aan de wens van de gemeente om van Nijmegen een ruime en groene stad te maken; ruimtegebrek was na het slechten van de barrière verleden tijd. - Van cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een sociaal-maatschappelijke en stedelijke ontwikkeling, in casu het ontstaan van een visie op de stad die schoon, gezond en mooi dient te zijn; het in de stedelijke structuur opnemen van parken als verfraaiing en stedelijke voorziening. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 522957
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Kronenburgerpark
Kronenburgerpark zomer met Kruittoren, verdedigingswal en vijver
Kronenburgerpark zomer met Kruittoren, verdedigingswal en vijver
Type Stadspark
Locatie Nijmegen
Opening 1882
Beheerder Gemeente Nijmegen
Status Beschermd monument

Het Kronenburgerpark is een park in het centrum van Nijmegen. Het ligt dicht bij het station en de Lange Hezelstraat. Waar het park de Parkweg raakt staan de resten van de middeleeuwse omwalling met de Kruittoren.

Geschiedenis

Ontwerp Copijn 1880.
Ontwerp Rosseels 1880.
De stadsmuur met daarin de Kruittoren en op de achtergrond het Rondeel de Roomse Voet en de Polmolen of Sint Jacobsmolen 1875
Defenitief ontwerp Lievin Rosseels 1880
Tekening met voorstel van een plan tot gedeeltelijke afbraak van de oude walmuur naast het Kronenburgerpark 1882

Nadat Nijmegen bij de Vestingwet (1874) de status van vestingstad had verloren, startte in 1876 de sloop van de vestingwerken en werden plannen gemaakt voor de Uitleg oftewel uitbreiding van de stad. In 1880 presenteerde de Utrechtse tuinarchitect Hendrik Copijn zijn plan voor een stadspark ten westen van de oude binnenstad, waarbij de gehele stadsmuur zou worden gesloopt. Dit plan haalde het niet. De Leuvense tuin- en landschapsarchitect Leopold Rosseels kwam in 1880 met een nieuw ontwerp, dat werd goedgekeurd. Leopold Rosseels overleed voor de uitvoering van zijn ontwerp, welke dientengevolge werd opgedragen aan zijn broeder Liévin Rosseels.[1] Hij legde in 1881–82 het Kronenburgerpark aan net buiten de oude stadswallen, tussen de Parkweg en de nieuwe Kronenburgersingel. Hij werd hierin geadviseerd door bouwmeester Pierre Cuypers, die de Kruittoren restaureerde van 1878–83 en een belangrijkste stempel drukte op de beslissing om de stadsmuur te behouden en in het park op te nemen.[2] De droge verdedigingsgracht werd hierbij omgevormd tot een vijver.

Rondelen

In het park liggen drie oude waltorens: De Kruittoren, St. Jacobstoren en De Roomse Voet,

De Kruittoren werd in 1425-1426 gebouwd als onderdeel van de tweede stadsomwalling, die op dit punt een hoek maakte. De toren is ongeveer dertig meter hoog. De Kruittoren staat in een overblijfsel van de vroegere stadsgracht.

Op de St. Jacobstoren stond tot 1887 een standaardmolen met de naam 'Sans souci' (Zonder zorg). De gemeente streed zeven jaar met de eigenaar om deze te slopen. In 1887 verloor de molen door een storm een wiek en kon de gemeente voor de aanleg van de Parkweg de molen slopen. De herinnering aan de molen, die de bijnaam Sans Souci had, blijft voortleven in een gevelsteen op het hoekpand Parkweg-Van Berchenstraat, vlak bij de toren. Aan de bovenkant daarvan is de molen weergegeven.[3]

Voor het jaar 1527 liep langs de Parkweg een muur. Deze had kantelen en een weergang. Maar toen het kanon opkwam besloot men de muur te verbeteren en de Parkweg te verhogen zodat er een aarden wal achter de muur ontstond. De zogenaamde Roomsche Voet is tegelijk aangelegd. Het plan deze uit te bouwen tot een verdedigingstoren is nooit uitgevoerd. De naam Roomsche Voet komen we voor het eerst tegen in de archiefstukken uit 1384. Het platform bovenop bood ruimte aan kanonnen en gaf gelegenheid tot flankerend vuur ter bescherming van de eigen stadsmuren.

Naamgeving

Kronenburgerpark ca. 1885

Het park is vermoedelijk naar de kruittoren die ook wel Kronenburger toren wordt genoemd. De toren dankt deze naam aan het feit dat de borg (borg betekent versterkte plaats) een kroon had. "Tussen 1425-1428 wordt er bij de Hezelporte weder een nieuwen toren gebouwd. Den naam Cronenborch hoort men voor het eerst in 1511.”[4]

In het park staat een kalkstenen beeld van de Leeuw, die in 1886 werd geschonken door de Nijmeegse verfraaiingsvereniging. Het ontwerp kwam van de hand van Henri Leeuw sr. en zijn zoon Henri Leeuw jr.

Situering

Beneden in het park bevindt zich een vijver, bestaande uit twee delen gescheiden door een bruggetje. Aan de rand van de vijver is een rotspartij met voorheen een waterval gesitueerd. In de grot achter de waterval bevonden zich sprookjesfiguren.[5]

Boven in het park, aan de voet van de Jacobstoren werd in 1912 een Hertenkamp aangelegd. Tegenwoordig bevindt zich hier een kinderboerderij. Hier vormen damherten, landgeiten, pauwen en kippen de vaste bewoners. Daarnaast zijn er, met name in de zomer, ook dieren te gast. Zo waren in 2012 twee ezels te bewonderen, en in 2013 een kleine kudde ouessantschapen. is een kleine speeltuin voor jonge kinderen. Aan de voet van de Kronenburger toren is een een volière. Deze is in 2004 geheel vernieuwd.

Rijksmonument

Het Kronenburgerpark is een rijksmonument en draagt nummer 522957.

Trivia

  • Het park, bezongen in een liedje van Frank Boeijen onder de titel "Kronenburg Park" (1985), stond bekend als hangplek van prostituees en drugsverslaafden. Na een ingrijpende herindeling heeft het park in 2005 het uiterlijk gekregen van een rustig, modern stadspark.

Fotogalerij

Zie ook

Externe link


Monumenten in de buurt van Kronenburgerpark in NIJMEGEN

Het Grote Bolwerk

Parkweg 5
Nijmegen
Het Grote Bolwerk. Ten zuiden van de Kronenburgertoren een gedeelte van de 15e eeuwse ommuring met twee ronde waltorens, die elk twee met k..

Blokvormig pand, bestaande uit twee gekoppelde herenhuizen

Kronenburgersingel 209
Nijmegen
Inleiding Bouwblok bestaande uit twee HERENHUIZEN, gelegen op de hoek van de Kronenburgersingel en de Vredestraat. Oorspronkelijk zijn beid..

Twee herenhuizen met tuinhek

Kronenburgersingel 223
Nijmegen
Inleiding Twee HERENHUIZEN met TUINHEK, deel uitmakend van een woonblok, gebouwd in 1897 in een overgangsarchitectuur met de voorgevel in N..

Standbeeld in Kronenburgerpark

Parkweg bij 99
NIJMEGEN (Gemeente Nijmegen)
Omschrijving STANDBEELD van een in zandsteen gehouwen leeuw op een hardstenen sokkel. Het beeld is in 1886 of kort daarvoor gemaakt door be..

Herenhuis

Kronenburgersingel 231
Nijmegen
Omschrijving Dit HERENHUIS uit 1898 heeft een ongewone, stedenbouwkundig bepaalde, driehoekige grondvorm en bestaat uit twee bouwlagen met ..

Kaart & Routeplanner


Foto's (3)