Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Pastorie Maria Geboortekerk in Nijmegen

Kerkelijk Gebouw

Berg en Dalseweg 40
6521JJ Nijmegen
Gelderland

Bouwjaar: 1930 - 1931
Architect: H.M. Zoetmulder


Beschrijving van Pastorie Maria Geboortekerk

Omschrijving Geheel onderkelderde rooms-katholieke PASTORIE (architect H.M. Zoetmulder, 1930-1931) van drie bouwlagen en zolder op rechthoekig grondplan. De derde bouwlaag wijkt aan de straat- en achterzijde iets terug ten gunste van een balkon over de volle breedte van het pand. Het blokvormige pand wordt afgesloten door een steil schilddak met overstek. Het DAK is gedekt met gesmoorde opnieuw verbeterde Hollandse pannen en watert af via bakgoten. In het dakschild aan de achterzijde is een plat gedekte houten dakkapel geplaatst. Een uitgemetselde hoge schoorsteen steekt hier door de dakvoet. De top van de schoorsteen is voorzien van siermetselwerk in de vorm van horizontale sierbanden. De bakstenen GEVELS zijn in staand verband gemetseld met verdiepte voegen. Het in een donkere baksteen opgetrokken hoge trasraam wordt afgesloten door een in hoogte verspringende rollaag. Onder het dakoverstek bevindt zich een band van siermetselwerk. De rechthoekige gevelopeningen worden afgesloten door rollagen. De vensters in de eerste bouwlaag zijn voorzien van houten rolluiken. De symmetrisch ingedeelde VOORGEVEL (straatzijde) is drie vensterassen breed. De smalle middelste vensteras wordt gedomineerd door een over anderhalve bouwlaag doorgaand glas-in-loodraam. Dit smalle en hoge raam ter plaatse van het trappenhuis is voorzien van gekleurd glas-in-lood in een geometrisch patroon met een latijns kruis. Aan weerszijden hiervan bevindt zich in de eerste en in de tweede bouwlaag een groot samengesteld venster. Deze vier vensters zijn samengesteld uit een hoog vijfdelig bovenlicht met glas-in-lood en horizontale roeden, en een lager en iets minder breed driedelig onderraam. De lekdorpels zijn uitgevoerd in zwarte dorpelstenen. De drie vensterassen hebben in het trasraam elk een koekoek met kelderlicht. Het brede balkon van de derde bouwlaag is afgezet met een gemetseld muurtje waarop een ijzeren buis. Het balkon is bereikbaar via twee dubbele glasdeuren met zijlichten. Tussen deze balkondeuren bevindt zich in het midden een plat rechthoekig glas-in-loodraam. De aan het kerkplein gesitueerde LINKER ZIJGEVEL is drie vensterassen breed en nagenoeg symmetrisch ingedeeld. Alleen het iets uit de middenas geplaatste ingangsportiek doorbreekt de symmetrie. Het ingangsportiek bestaat uit twee hardstenen treden tussen gemetselde zijmuurtjes, een paneeldeur, glas-in-lood zijlichten, een enkelruits raam rechts en een afsluitende betonnen luifel. Boven de ingang bevindt zich in de tweede bouwlaag een klein balkon met gemetselde balustrade op betonnen plaat en kraagsteen. Twee gekoppelde glasdeuren openen naar het balkon en zijn voorzien van bovenlichten met roeden en gekleurd glas-in-lood. De linker en rechter vensteras hebben relatief kleine ramen: een enkelruits raam in de eerste bouwlaag, een driedelig kozijn met enkelruits ramen in de tweede bouwlaag en een plat driedelig kozijn met enkelruits raampjes in de derde bouwlaag. De ACHTERGEVEL is met uitzondering van de eerste bouwlaag symmetrisch ingedeeld. Op kelderniveau zijn er twee ramen en een paneeldeur. De eerste bouwlaag heeft links een houten serre met roevendak en rechts - ter plaatse van de keuken - twee samengestelde vensters (kleine openslaande onderramen en hoge bovenlichten). De tuindeuren in de serre zijn aan de onderzijde dichtgezet en de daarop aansluitende trap is verwijderd. Geheel rechts sluit op de achtergevel een korte, plat gedekte verbindingsgang naar de kerk aan. Het metselwerk is identiek aan dat van de pastorie. De gevels zijn afgedekt met een rij gebakken pannen. In de gevels van de gang zijn in totaal zes spitsboogvensters aangebracht met driedelige kozijnen en gekleurd glas-in-lood met kruismotief. De achtergevel van de pastorie heeft links en rechts in de tweede bouwlaag een groot samengesteld venster van hetzelfde type als in de voorgevel. Tussen deze vensters bevindt zich een enkelvoudige variant. Het oorspronkelijke glas-in-lood in de bovenlichten van de achtergevel is vervangen door gewoon glas. Het brede balkon van de derde bouwlaag is afgezet met een gemetseld muurtje waarop een ijzeren buis. Het balkon is bereikbaar via drie dubbele glasdeuren. De RUIMTELIJKE INDELING van het min of meer in drie beuken opgedeelde pand bestaat uit: kamers en suite met serre in de rechter beuk; een trappenhuis met aansluitende dwarsgang en een keuken in de middelste beuk; een (studeer?)kamer, spreekkamer, telefooncel, verbindingsgang naar de kerk en spoelkeuken in de linker beuk. De indeling van de verdieping bestaat uit een overloop met aan weerszijden twee gekoppelde woon- en slaapkamers. In het pand is een groot aantal oorspronkelijke INTERIEURELEMENTEN bewaard gebleven, zoals parket-, tegel- en terrazzovloeren; lambrizering van tegels in de vestibule (groen) en de gang/trappenhuis (geel); stucplafonds met eenvoudige lijsten en vlakke geometrische middenrozetten; paneeldeuren met gekleurd glas-in-lood in het bovenpaneel; bordestrap met twee armen, bewerkte trappaal en houten leuning met spijlen. De voortuin van de pastorie en het aangrenzende kerkplein worden van elkaar en van de openbare weg gescheiden door respectievelijk een muurtje en een smeedijzeren HEK met horizontale en vertikale spijlen. Het hek is geplaatst op een gemetselde plint en tussen gemetselde hekpijlers met natuurstenen afdekplaat. De hekpijlers die de twee doorgangen naar het kerkplein flankeren zijn forser, iets hoger opgetrokken en worden bekroond door een stenen bol. Aan de binnenzijden van deze pijlers zijn natuurstenen schampstenen ingemetseld. Waardering Rooms-katholieke PASTORIE met HEK uit 1930-1931. - Van architectuurhistorische waarde als goed voorbeeld van een behoorlijk grote pastorie uit 1930-1931 in een zakelijke baksteenarchitectuur met markante kapvorm, bescheiden metselwerk-accenten en enkele grote raampartijen in Amsterdamse School-stijl naar ontwerp van architect H.M. Zoetmulder. De interieurindeling van het pand is intact. Bijzonder zijn de oorspronkelijke interieurelementen met invloeden van de Art Deco, zoals het gekleurde glas-in-lood met geometrische motieven, de vloer- en wandtegels en de stucplafonds. - Van stedenbouwkundige waarde als essentieel en markant gesitueerd onderdeel van een historisch gegroeid parochiecomplex in de zogenaamde "19de eeuwse gordel" van Nijmegen. - Van cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een geestelijke ontwikkeling, in casu het rooms-katholieke bewustzijn en klimaat in Nijmegen in het algemeen en de vorming van nieuwe parochies in de stadsuitleg in het bijzonder. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 522948
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Façade van de Maria Geboortekerk en het Mariabeeld van Meertens, rechts is een stukje van de pastorie te zien

De Maria Geboortekerk is een rooms-katholiek kerkgebouw in Nijmegen. De kerk ligt aan de Berg en Dalseweg en aan het naar de kerk genoemde Mariaplein, en behoort tot de wijk Hunnerberg. Ze is toegewijd aan Maria-Geboorte. De kerk is opgetrokken in neogotische stijl. De architecten waren Johannes en Jules Kayser. Het gebouw is een rijksmonument[1] en behoort tot het beschermd stadsgezicht "19e-eeuwse stadsuitleg". Voor de kerk staat een Mariabeeld van Albert Meertens.

Bouwgeschiedenis

In 1894 werd op deze plaats een hulpkerkje van de Dominicuskerk aan de Broerstraat gebouwd, een ontwerp van Johannes Kayser. Deze hulpkerk bleek echter niet groot genoeg, en al in 1901 werd er een groot neogotisch middenschip voor de lage hulpkerk gebouwd, eveneens door Kayser ontworpen. Hij liet zich inspireren door de vroege Franse gotiek. In 1923-1924, nadat de kerk van hulpkerk tot zelfstandige parochiekerk was geworden, bouwde Johannes Kaysers zoon Jules een koor met dwarsschip en een nieuwe façade met twee traptorentjes. Jules Kayser liet zijn ontwerp qua stijl aansluiten bij dat van zijn vader.

De pastorie van de Maria Geboortekerk werd in 1931 ontworpen door H.M. Zoetmulder in een zakelijke baksteenstijl. De pastorie is tevens een rijksmonument.

Interieur

Maria Geboortekerk, achterzijde

In de kerk bevinden zich nog veel oorspronkelijke neogotische interieurelementen, waaronder tegelvloeren, eikenhouten meubilair en een kruisweg van Jan Dunselman. Van de Nijmeegse edelsmeden gebroeders Arens bezit de kerk een preekstoel, de koperen overhuiving van het hoogaltaar en twee communiebanken.

Gebruik

De Maria Geboorte Kerk was tot in de jaren zeventig van de 20e eeuw in gebruik als kerk van de paters dominicanen. Naast een hoofdaltaar kende de kerk zes zijaltaren. Deze werden dagelijks benut door de priester-hoogleraren van de Katholieke Universiteit Nijmegen voor het opdragen van de mis. Onder hen bevond zich de theoloog Willem Grossouw.

Externe link


Monumenten in de buurt van Pastorie Maria Geboortekerk in Nijmegen

Maria Geboortekerk

Berg en Dalseweg 42
Nijmegen
Omschrijving Aan "Maria Geboorte" toegewijde rooms-katholieke PAROCHIEKERK (architecten Kaijser sr. en jr., 1900-1924) van het type kruisba..

Dubbel herenhuis met tuinhek

Berg en Dalseweg 54
Nijmegen
Inleiding Dubbel HERENHUIS met eenvoudig TUINHEK gebouwd ca. 1890 met een decoratieve gevel in neoclassicistische stijl waarin invloeden va..

De Gruyter

Mariaplein 6
Nijmegen
Inleiding De WINKELWONING is gebouwd in 1919 in opdracht van de firma P. de Gruyter & Zn. door W.G. Welsing in een stijl die invloeden vert..

Blok met herenhuizen

Berg en Dalseweg 58
Nijmegen
Inleiding HERENHUIZEN met HEKWERKEN. Het perceel, waar drie HERENHUIZEN met vijf woningen onder de noemer van één decoratieve gevel zijn ..

Halfvrijstaande herenhuis met hekwerken

Straalmanstraat 30
Nijmegen
Inleiding Het halfvrijstaande HERENHUIS met HEKWERKEN is gebouwd in 1897 door architect W.J. Maurits in neorenaissance-stijl, gecombineerd m..

Kaart & Routeplanner

Route naar Pastorie Maria Geboortekerk in Nijmegen

Foto's (1)