Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Landhuis Bosbeek: park- en tuinaanleg in Heemstede

Tuin Park Landgoed

Glipper Dreef 209
2104WG Heemstede
Noord Holland

Bouwjaar: 18e eeuw


Beschrijving van Landhuis Bosbeek: park- en tuinaanleg

Omschrijving onderdeel 2: HISTORISCHE PARK EN TUINAANLEG (Bosbeek). Overeenkomstig de beschrijving van het hoofdhuis wordt ook bij het park gesproken van het deel vóór het huis d.w.z. het parkdeel ten noordwesten van het huis voor de voorgevel en het park achter het huis, het deel ten zuidoosten ervan. Het oppervlak van het park voor het huis komt na de splitsing in 1913 nagenoeg weer overeen met de oorspronkelijke afmeting. Dit was dus betrekkelijk klein ten gevolge van het feit dat direct ten westen het grondgebied van het Huis Groenendaal aansloot. Het oude Bosbeek had echter ook gronden aan de overzijde van de Glipperdreef zodat er toch een behoorlijk aanleg moet zijn geweest. Het park heeft een vroeg 18de-eeuwse aanleg gehad, waaraan de vijver nog herinnert. Vervolgens zijn de tuinen van beide huizen in 1784 samengevoegd en is er een poging ondernomen beide parken op elkaar aan te laten sluiten, al is dit niet precies herkenbaar. Elementen die hierop wijzen zijn: De met linden beplante laan, die thans het gazon afsluit aan de noordzijde en doorloopt op het grondgebied van Groenendaal. Op de topgrafische kaart van 1875 is te zien dat er vanuit Bosbeek een zichtas bestond naar een langgerekte openplek in het bos van Groenendaal. Deze zichtas is nog enigszins herkenbaar op het punt van het houten bruggetje. Verder valt aan te nemen, gezien de ontwikkelingen in Groenendaal, dat ook de tuin van Bosbeek in landschappelijke stijl is aangepast. Een prent van Lutgers uit 1838 laat een dergelijke aanleg achter het huis zien. De aanleg voor het huis duidt hier ook nog op met de grote open parkweide. De beplanting bestaat in hoofdzaak uit vrij jonge boom- en struikgroepen, met uitzondering van een oude taxus. Ook een tweede licht gebogen laan die langs de noordkant van de parkwijde naar het noordelijke toegangshek loopt duidt op wijzigingen in landschappelijke stijl. De tuin achter het huis heeft na een landschappelijke aanleg, vóór 1913 een neo-formele aanleg gekregen. Deze bestaat uit een door buxus omgeven padenstelsel rond gazons met een centrale as op het huis gericht. Deze as wordt onderbroken door een grote cirkelvorm, waarin oorspronkelijk een vijver, later een rozentuin is aangelegd. Binnen dit patroon van paden en gazons zijn voorts solitairen gepland waaronder enkele taxussen, inmiddels van enorme afmeting. Ten noorden van deze aanleg is tenslotte nog een vermoedelijk ouder slingerpad begeleid door een beukhaag. Waardering De HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG BOSBEEK is van belang: - vanwege de resterende 18de-eeuwse vijver partij; - in relatie tot Groenendaal voor wat betreft de landschappelijke periode; - vanwege de relatief gaaf bewaarde neo-formele tuin. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 522898
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Bosbeek in 2011
Plafondschildering met Bacchus en Cerus

Buitenplaats Bosbeek (ook bekend als Rustmeer) aan de Glipperdreef in de Nederlandse plaats Heemstede, wordt in 17e-eeuwse documenten vermeld als in handen van de Haarlemse koopman Jan Lubbertsz. Busch. Hij verkocht de hofstede in 1631 aan de Amsterdamse koopman Hendrick Coymans, die het in 1690 doorverkocht aan Cornelis Bors van Waveren.

Gerard Aarnout Hasselaer, burgemeester en raad van Amsterdam en sinds 1753 directeur van de Hollandse Maatschappij der Wetenschappen te Haarlem, liet het interieur van de buitenplaats verfraaien door Jacob de Wit. Een grote plafondschildering van Bacchus en Ceres in de wolken, gemaakt in 1751, is nog aanwezig in het huis.

In 1784 kwam het landgoed in bezit van de familie Hope. Het werd toen samengevoegd met het nabije landgoed Groenendaal. De familie bewoonde meer dan een eeuw gedurende de zomermaanden. Ze maakten van het landhuis het hoofdgebouw van het samengevoegde landgoed. Tegenwoordig is Bosbeek weer afgesplitst van Groenendaal.

Van 1873 tot 1912 waren jhr. Jean Baptiste van Merlen en echtgenote Clasina Alida Visser eigenaar van het landgoed. Hun erven verkochten het grootste gedeelte in 1913 aan de gemeente Heemstede om daarmee tegen te gaan dat het gebied in handen zou komen van de op dat moment rijke bloembollenkwekers die graag hun werkterrein wilde uitbreiden en het bos zouden kappen. Groenendaal is vervolgens afgescheiden en werd een openbaar wandelbos.

Van 1924 tot 1944 was jhr. F.B.E. Gutmann bezitter van Bosbeek. Hij beschikte over een rijke kunstcollectie en vond begin april/begin mei 1944 in het concentratiekamp Theresiënstadt de dood.

De congregatie van Zusters van "De Voorzienigheid" uit Amsterdam kocht de buitenplaats op 29 december 1950. In 1960 werd er een verpleeg- en verzorgingstehuis voor religieuzen op het terrein gebouwd waar later ook anderen terechtkonden. In 1997 droegen de zusters deze verpleegzorg over aan de seculiere stichting 'Sint Jacob' die al een aantal tehuizen in de regio Haarlem exploiteerde. Het landhuis met tuin en kerkhof en enkele appartementen bleven in het bezit van de congregatie.[1]

Literatuur

  • Hans Krol. Geschiedenis van het buitengoed Bosbeek in Heemstede en van het adellijk geslacht Van Merlen. Heemstede, VOHB, 1987.

Monumenten in de buurt van Landhuis Bosbeek: park- en tuinaanleg in Heemstede

Bosbeek

Glipper Dreef 209
Heemstede
Omschrijving onderdeel 1 HOOFDHUIS Bosbeek. Het pand wordt beschreven vanuit het gezichtspunt dat de noordwestelijke gevel de voorgevel i..

Landhuis Bosbeek: marmeren badkuip

Glipper Dreef 209
Heemstede
Omschrijving onderdeel 7: marmeren BADKUIP (Bosbeek). Ovaal marmeren bad met aan de korte zijden satermaskers met een handvat in de bek ge..

Groenendaal: tuin- en parkaanleg

Glipper Dreef 209
Heemstede
Omschrijving onderdeel 8 HISTORISCHE PARK EN TUINAANLEG Groenendaal. De karakteristiek van Groenendaal bestaat uit zowel kleinschalige ..

Groenendaal: moestuinmuur

Glipper Dreef 209
Heemstede
Omschrijving onderdeel 11: MOESTUINMUUR (Groenendaal). In oorsprong 18de- eeuwse grote moestuinmuur met vier zijden. Hiervan is de westel..

Groenendaal: Leids tolhek

Glipper Dreef 209
Heemstede
Omschrijving onderdeel 12: LEIDS TOLHEK (Groenendaal). Tolhek gedateerd 1695 dat oorspronkelijk stond opgesteld langs de Leidsevaart nabij..

Kaart & Routeplanner

Route naar Landhuis Bosbeek: park- en tuinaanleg in Heemstede